Phó Thủ tướng: Mỗi bộ, ngành phải có chỉ tiêu đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu từng bộ, ngành chọn bài toán đổi mới sáng tạo trọng tâm, đưa mục tiêu và chỉ tiêu vào kế hoạch phát triển, bố trí nguồn lực và định kỳ đánh giá kết quả.
Yêu cầu được Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đưa ra sáng 04/10 tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026, do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức tại Hà Nội với chủ đề "Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội".
Theo cách tiếp cận được đưa ra tại sự kiện, đổi mới sáng tạo không còn là câu chuyện riêng của giới nghiên cứu hay doanh nghiệp công nghệ. Nhà nước có vai trò tạo môi trường và cơ chế; viện nghiên cứu, trường đại học tạo tri thức, công nghệ và nhân lực; doanh nghiệp đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh và thị trường. Các quỹ đầu tư, tổ chức trung gian và chuyên gia đảm nhiệm việc kết nối các nguồn lực này.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng chiều sâu của một quốc gia khởi nghiệp nằm ở khả năng nuôi dưỡng sáng kiến và biến chúng thành sản phẩm thực tế. Người trẻ có ý tưởng cần người hướng dẫn, nhóm nghiên cứu có công nghệ cần cơ hội thử nghiệm, còn doanh nghiệp có sản phẩm mới cần được tiếp cận thị trường.
Chính phủ trước đó đã ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, hướng tới khuyến khích tinh thần dám làm, chấp nhận rủi ro và khoan dung với thất bại. Tuy nhiên, đổi mới sáng tạo theo Bộ trưởng không chỉ nằm ở các startup. Những tổ chức đã hoạt động lâu năm cũng cần liên tục học hỏi, tìm cơ hội mới và tự làm mới mình.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại chương trình - Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy
|
Với người dân, đổi mới có thể bắt đầu từ việc học tập suốt đời, tiếp nhận công nghệ mới hoặc những cải tiến nhỏ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Doanh nghiệp được khuyến nghị đưa đổi mới sáng tạo vào chiến lược kinh doanh, xuất phát từ các vấn đề thực tế như năng suất, nhu cầu khách hàng và công nghệ có thể tạo giá trị mới.
Các viện nghiên cứu, trường đại học được yêu cầu tạo môi trường để ý tưởng mới có cơ hội được thử nghiệm và kiểm chứng. Còn với bộ, ngành và địa phương, đổi mới trước hết phải thể hiện ở cách xây dựng, thực thi chính sách, xử lý những vấn đề mới và giải quyết vướng mắc của doanh nghiệp với thời hạn, trách nhiệm rõ ràng.
Hơn 4,000 startup, 208 quỹ đầu tư mạo hiểm
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá Việt Nam đã hình thành những nền tảng ban đầu cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo hiện có hơn 4,000 doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân khởi nghiệp, khoảng 208 quỹ đầu tư mạo hiểm và hơn 1,400 tổ chức hỗ trợ. Khoảng 34.6% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo, trong khi cả nước có 20 sàn giao dịch khoa học và công nghệ đang hoạt động.
Mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo, cơ sở ươm tạo, viện nghiên cứu, trường đại học, quỹ đầu tư, chuyên gia và doanh nghiệp lớn cũng đang dần hình thành. Hoạt động đổi mới trong doanh nghiệp không còn chỉ xoay quanh công nghệ mà đã mở sang sản phẩm, dịch vụ, quy trình sản xuất, phương thức quản trị và mô hình kinh doanh.
Theo Phó Thủ tướng, Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất, đổi mới quản trị và nâng sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Các lãnh đạo tham quan không gian triển lãm, trải nghiệm và kết nối với 150 gian hàng trong nước và quốc tế - Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy
|
Tại phiên họp Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày 30/07, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng yêu cầu mỗi bộ, ngành, địa phương phải trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực của mình.
Điều này, theo Phó Thủ tướng, đồng nghĩa từng bộ, ngành phải tìm bài toán cần giải quyết trong lĩnh vực quản lý; mỗi địa phương sử dụng đổi mới sáng tạo để xử lý các vấn đề phát triển trên địa bàn; doanh nghiệp nâng năng suất và khả năng cạnh tranh; còn viện nghiên cứu, trường đại học phải đưa tri thức và công nghệ gần hơn với nhu cầu thực tế.
Đưa chỉ tiêu đổi mới sáng tạo vào kế hoạch phát triển
Để chuyển các yêu cầu này thành kết quả cụ thể, Phó Thủ tướng đề nghị trước hết xác định rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương và người đứng đầu.
Mỗi bộ, ngành phải xác định những bài toán đổi mới sáng tạo trọng tâm, đưa mục tiêu, nhiệm vụ và chỉ tiêu vào kế hoạch phát triển của lĩnh vực phụ trách, bố trí nguồn lực thực hiện và định kỳ đánh giá kết quả cũng như tác động.
Nhóm nhiệm vụ thứ hai hướng vào doanh nghiệp và thị trường khoa học, công nghệ. Phó Thủ tướng yêu cầu thúc đẩy đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp, từng bước hình thành dòng kết nối thực tế giữa nhu cầu của doanh nghiệp với nguồn cung công nghệ, chuyên gia, tài chính, sở hữu trí tuệ và các tổ chức trung gian.
Nhóm còn lại là phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế. Các trung tâm đổi mới sáng tạo phải trở thành đầu mối kết nối doanh nghiệp, viện, trường, chuyên gia và nhà đầu tư; tập trung vào lợi thế và những bài toán thực tế thay vì hoạt động dàn trải.
Các viện nghiên cứu, trường đại học được giao vừa nâng chất lượng nghiên cứu, vừa đẩy mạnh chuyển giao và thương mại hóa công nghệ, phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Phó Thủ tướng đồng thời lưu ý hợp tác quốc tế phải phục vụ trực tiếp cho việc nâng năng lực công nghệ trong nước và nâng vị thế Việt Nam trong các mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Cũng tại sự kiện, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026. Chỉ số này được sử dụng làm căn cứ để các địa phương nhìn lại điểm mạnh, điểm yếu và xây dựng chính sách cải thiện hoạt động đổi mới sáng tạo.
Năm địa phương dẫn đầu PII 2026 gồm Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh.
Kết thúc chương trình, Phó Thủ tướng cho rằng đổi mới sáng tạo cần trở thành hoạt động thường xuyên tại cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương, thay vì chỉ dừng ở các chương trình hoặc sự kiện riêng lẻ. Mục tiêu cuối cùng là nâng năng suất, sức cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
