Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: "Thanh toán số đã trở thành nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế"
Thanh toán không dùng tiền mặt không còn là một dịch vụ đơn lẻ, mà đã trở thành "mạch kết nối" của nền kinh tế số.
Vai trò huyết mạch của thanh toán số
Sáng ngày 06/06/2026, tại hội thảo "Thanh toán thông minh trong kỷ nguyên số", Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, thanh toán không dùng tiền mặt đã vượt ra khỏi giới hạn của một lựa chọn mới mẻ để trở thành nhu cầu thiết yếu và huyết mạch của nền kinh tế số.
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng. Nguồn: BTC
|
Chia sẻ tại hội thảo, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết thời gian qua, xã hội đã chứng kiến một cuộc cách mạng thực sự trong hành vi tiêu dùng và quản trị dòng tiền. Nước ta đang vững bước tiến tới mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái tài chính toàn diện, hiện đại, an toàn, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Trong hệ sinh thái đó, thanh toán không dùng tiền mặt đóng vai trò là "huyết mạch" của nền kinh tế số. Đây là cầu nối liên thông giữa ngân hàng với hàng loạt lĩnh vực trọng yếu như thương mại, y tế, giáo dục, giao thông, du lịch và dịch vụ công. Việc ứng dụng dữ liệu số, định danh số và thanh toán số đang từng bước hình thành một nền tài chính minh bạch, hiện đại. Đây chính là điều kiện tiên quyết giúp thúc đẩy lưu chuyển dòng tiền, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực bứt phá cho kinh tế số trong giai đoạn mới.
Ngày 25/02/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 928/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu cốt lõi là hình thành hệ sinh thái tài chính bao trùm, đảm bảo nguyên tắc không ai bị bỏ lại phía sau. Nước ta phấn đấu đến năm 2030, 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch và giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP.
Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng đã đạt 88.96%; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 28 lần GDP. Những con số ấn tượng này minh chứng cho khả năng hoàn thành xuất sắc các mục tiêu chiến lược đã đề ra.
Dù vậy, Phó Thủ tướng cũng chỉ ra những vấn đề cần đặc biệt lưu tâm, vẫn tồn tại sự chênh lệch lớn giữa khu vực đô thị và nông thôn. Một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi và người thu nhập thấp, còn e ngại khi tiếp cận các phương thức thanh toán mới. Dù đã được cải thiện đáng kể nhưng hạ tầng kỹ thuật vẫn cần tiếp tục mở rộng và nâng cao khả năng kết nối liên thông. An ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân đang là thách thức lớn nhất trước sự tinh vi ngày càng gia tăng của tội phạm công nghệ cao.
5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới
Trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới, để hiện thực hóa mục tiêu đưa giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP vào năm 2030, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện 05 nhóm nhiệm vụ trọng điểm:
Thứ nhất, đối với NHNN, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hành lang pháp lý tạo thuận lợi cho ứng dụng công nghệ số. Ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật để tăng cường kết nối giữa tổ chức tín dụng, công ty Fintech và đơn vị cung ứng dịch vụ. Đẩy mạnh dịch vụ ngân hàng số qua thiết bị di động tới vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo. Đặc biệt, cần thiết lập quy chuẩn an ninh mạng ở mức độ cao nhất để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Thứ hai, đối với Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng NHNN tích cực phối hợp triển khai các giải pháp thúc đẩy thanh toán điện tử trong dịch vụ công trực tuyến. Xây dựng kế hoạch cụ thể để mỗi người dân đều sở hữu một tài khoản số, góp phần hiện thực hóa chiến lược công dân số quốc gia.
Thứ ba, đối với chính quyền các địa phương cần triển khai quyết liệt việc phổ cập dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt tại khu vực nông thôn; phát triển mạng lưới điểm chấp nhận thanh toán phủ sóng đến từng hộ kinh doanh và từng người dân.
Thứ tư, đối với các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán và công ty công nghệ không ngừng cải tiến sản phẩm, tối ưu hóa chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ và phải đảm bảo an toàn tuyệt đối cho thông tin, dữ liệu của khách hàng.
Thứ năm, đối với các cơ quan báo chí, truyền thông cần tiếp tục phát huy vai trò lan tỏa thông tin chính thống, nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền lợi cũng như cách thức sử dụng các nền tảng thanh toán an toàn, qua đó góp phần kiến tạo "văn hóa tiêu dùng số" vững chắc.
Thanh toán thông minh - Động lực phát triển mới cho kinh tế TPHCM
Ông Nguyễn Lộc Hà - Ủy viên Ban thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch thường trực UBND TPHCM. Nguồn: BTC
|
Phát biểu tại hội thảo, theo ông Nguyễn Lộc Hà - Ủy viên Ban thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch thường trực UBND TPHCM chia sẻ, Thành phố luôn xác định thanh toán không dùng tiền mặt là một trong những nền tảng trọng yếu để thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh. Sự phát triển của thanh toán thông minh hiện nay không chỉ dừng lại ở tính tiện lợi mà đang thực sự kiến tạo những động lực tăng trưởng mới, toàn diện cho nền kinh tế. Khi các giao dịch được thực hiện nhanh chóng, an toàn ở mọi lúc mọi nơi, chi phí giao dịch sẽ được giảm thiểu đáng kể, qua đó nâng cao trải nghiệm người dùng và trực tiếp kích thích các hoạt động mua sắm, giải trí, du lịch phát triển. Đối với trung tâm kinh tế quy mô lớn như TPHCM, đây là yếu tố then chốt để gia tăng sức mua, mở rộng thị trường nội địa và duy trì đà tăng trưởng vững chắc.
Bên cạnh việc kích cầu tiêu dùng, thanh toán thông minh còn là nền tảng để hoàn thiện hệ sinh thái thương mại điện tử. Hiện nay, TPHCM đang là "đầu tàu" thương mại điện tử của cả nước khi chiếm tới 33% tổng doanh thu toàn quốc và dẫn đầu về số lượng doanh nghiệp bán hàng trực tuyến. Sự kết hợp giữa thương mại điện tử và các giải pháp thanh toán số tin cậy đã tạo bàn đạp để doanh nghiệp vươn ra thị trường rộng lớn, phù hợp với định hướng lấy kinh tế số làm động lực tăng trưởng mới của Chính phủ. Cùng với đó, phương thức này đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho quá trình chuyển đổi số của cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh.
Tính đến cuối năm 2025, TP.HCM có khoảng 345,000 doanh nghiệp và 361,000 hộ kinh doanh đa lĩnh vực. Ông Nguyễn Lộc Hà nhận định, việc sử dụng thanh toán số sẽ giúp quá trình giao dịch diễn ra thuận tiện, hình thành hệ thống dữ liệu minh bạch, từ đó nâng cao năng lực quản trị, mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn tín dụng và giúp lực lượng tiểu thương tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.
Không những thế, thanh toán thông minh còn đóng vai trò như đòn bẩy chiến lược cho ngành du lịch và giao thương quốc tế. Là cửa ngõ đón hàng triệu du khách mỗi năm, điển hình như sự bùng nổ trong năm 2025 với 8.6 triệu lượt khách quốc tế và 46 triệu lượt khách nội địa mang về tổng doanh thu 278,566 tỷ đồng, TPHCM càng cho thấy nhu cầu cấp thiết của việc ứng dụng các phương thức thanh toán hiện đại để tối ưu hóa trải nghiệm của du khách.
Ở góc độ quản lý vĩ mô, dữ liệu từ các giao dịch số giúp toàn bộ nền kinh tế trở nên minh bạch hơn, hỗ trợ cơ quan nhà nước nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu chi phí xã hội, phòng chống gian lận và siết chặt công tác quản lý thuế. Điều này mang ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh TPHCM đang nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu phấn đấu thu ngân sách đạt cột mốc kỷ lục 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026.
Cát Lam
