Tầm nhìn 100 năm: HoREA đề xuất TPHCM hướng tới mô hình 'thành phố 20 phút'
Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) đề xuất đưa mục tiêu xây dựng "thành phố 45 phút", tiến tới "thành phố 30 phút" và "thành phố 20 phút" vào quy hoạch tổng thể TPHCM.
Đó là một trong những kiến nghị được HoREA đưa ra khi góp ý Đề cương lập quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Theo hiệp hội, nhiều nội dung trong Đề cương cần được điều chỉnh, bổ sung để phản ánh đầy đủ hơn định hướng phát triển của Thành phố sau khi mở rộng không gian hành chính.
Một trong những nội dung được đề nghị bổ sung là nghiên cứu quy luật về khoảng cách và di chuyển tối ưu trong đô thị. Theo đó, quy hoạch cần hướng tới mục tiêu thời gian di chuyển tối đa khoảng một giờ và từng bước phấn đấu xây dựng "thành phố 45 phút", "thành phố 30 phút" và "thành phố 20 phút" trong từng giai đoạn phát triển 10-15 năm.
Theo HoREA, mục tiêu này cần đi kèm việc nâng cao năng lực giao thông công cộng, phát triển hệ thống metro, đường sắt nhẹ (LRT), monorail và các phương thức vận tải khối lượng lớn khác nhằm giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Đề xuất được đặt trong bối cảnh TPHCM mới sẽ có quy mô lớn hơn nhiều sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Vì vậy, vấn đề không chỉ là mở rộng địa giới mà còn phải bảo đảm người dân có thể tiếp cận việc làm, dịch vụ công, giáo dục, y tế và các trung tâm kinh tế trong thời gian hợp lý.
HoREA đề xuất bổ sung nhiều định hướng mới vào quy hoạch tổng thể TPHCM, trong đó có mục tiêu hướng tới mô hình "thành phố 45 phút"
|
Bên cạnh giao thông, HoREA góp ý các mục tiêu phát triển dài hạn của Thành phố. Hiệp hội đề nghị Đề cương bám sát các mục tiêu đã được nêu trong Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Theo đó, đến năm 2030, TPHCM được định hướng trở thành đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo, giữ vai trò trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, logistics và hội nhập quốc tế, có vị trí nổi trội tại Đông Nam Á.
Đến năm 2045, Thành phố hướng tới vai trò trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á, trở thành điểm đến hấp dẫn toàn cầu với chất lượng sống cao và mức độ hội nhập sâu rộng.
Xa hơn, vào năm 2075 - tròn 100 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước - Thành phố được kỳ vọng trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, phát triển bền vững và có chất lượng cuộc sống ngang tầm các đô thị phát triển trên thế giới.
Cùng với đó, hiệp hội đề xuất đưa nguyên trạng các chỉ tiêu phát triển kinh tế từ Nghị quyết 09 vào quy hoạch. Trong đó, GRDP tăng tối thiểu 10%/năm trong giai đoạn 2026-2045, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 75,000 USD vào năm 2045 và duy trì tăng trưởng tối thiểu 6%/năm trong giai đoạn 2046-2075.
Xác định lại khái nhiệm "Vùng TPHCM"
Một trong những đề xuất đáng chú ý là xác định lại khái niệm "Vùng TPHCM" sau khi các địa phương được sắp xếp lại.
Theo hiệp hội, trước đây vùng này thường được hiểu gồm TPHCM, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh, Long An và Tiền Giang. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, cần nghiên cứu hình thành "Vùng TPHCM" gồm TPHCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp và Lâm Đồng nhằm tạo ra không gian phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng mới cho khu vực phía Nam.
Đi cùng với đó là đề xuất nhấn mạnh hơn vai trò của TPHCM không chỉ là trung tâm của vùng mà còn là cực tăng trưởng của cả nước. Theo HoREA, các nội dung liên quan đến phát triển công nghiệp, dịch vụ, logistics, hạ tầng chiến lược và liên kết vùng cần thể hiện rõ tác động lan tỏa trên phạm vi quốc gia.
Trong các động lực tăng trưởng mới, hiệp hội đặc biệt quan tâm đến việc phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM. Theo đề xuất, đây là nội dung đủ lớn để được tách thành một hợp phần riêng trong quy hoạch thay vì lồng ghép chung với kinh tế biển như dự thảo hiện nay.
Đối với kinh tế biển, phạm vi nghiên cứu cũng được đề nghị mở rộng hơn, bao gồm logistics biển, nuôi biển, du lịch biển, điện gió gần bờ, điện gió ngoài khơi, kinh tế biển gần và kinh tế biển xa nhằm tận dụng tối đa lợi thế từ không gian biển của Thành phố sau mở rộng.
Cần chú trọng hơn đến nông nghiệp
HoREA cho rằng quy hoạch tổng thể cần tính đến vai trò của nông nghiệp trong cấu trúc phát triển của TPHCM mới.
Thành phố vẫn sở hữu quỹ đất nông nghiệp lớn cùng hệ thống sông ngòi, hồ chứa và vùng biển rộng nên không nên chỉ phát triển theo hướng đô thị hóa đơn thuần. Thay vào đó, cần bổ sung định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, tập trung vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn như giống cây trồng, công nghệ sinh học, công nghệ gen và các công nghệ mới.
HoREA cũng đề xuất bổ sung riêng một mục về quy hoạch phát triển nông thôn bởi dự thảo hiện đã đề cập đến quy hoạch đô thị nhưng chưa phản ánh đầy đủ không gian nông thôn trong TPHCM tương lai.
Liên quan đến cấu trúc phát triển đô thị, hiệp hội cho rằng cách chia TPHCM mới thành 3 vùng dựa trên địa giới của TPHCM cũ, Bình Dương cũ và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ còn khá đơn giản và chưa phản ánh đầy đủ các động lực tăng trưởng mới.
Theo đó, mô hình "ba vùng - ba hành lang" vẫn nên được giữ lại nhưng cần mở rộng thêm các hành lang phát triển chiến lược. Ngoài hành lang Bắc - Nam và hành lang phía Đông, cần nghiên cứu bổ sung các trục Đông - Tây mới gắn với Quốc lộ 1A, đường Xuyên Á, cao tốc Cát Lái - Long Thành - Dầu Giây và một phần tuyến Vành đai 4 nhằm tăng cường kết nối liên vùng.
Nhà ở, giao thông và những điểm nghẽn đô thị
Bên cạnh tầm nhìn phát triển và không gian tăng trưởng, HoREA cũng dành nhiều góp ý cho những vấn đề tác động trực tiếp đến chất lượng sống của người dân.
Trong đó, nhà ở là nội dung được đề nghị bổ sung thành một mục riêng trong quy hoạch tổng thể. Theo HoREA, Đề cương hiện chưa có nội dung riêng về quy hoạch phát triển nhà ở. Vì vậy, cần xác định rõ định hướng phát triển nhà ở trong dài hạn, bao gồm nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân và người lao động nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân.
Văn bản cũng đề cập đến những thách thức đô thị đã tồn tại nhiều năm qua như ùn tắc giao thông, ngập nước và lún đất. Theo hiệp hội, khu Nam TPHCM là khu vực có nền đất yếu, địa hình thấp và đang chịu áp lực lớn từ tình trạng sụt lún. Do đó, các định hướng phát triển đô thị, hạ tầng và dân cư trong dài hạn cần tính toán kỹ các yếu tố địa chất, thủy văn và biến đổi khí hậu.
Hiệp hội cũng đề nghị quy hoạch quan tâm nhiều hơn đến 2 vấn đề được lãnh đạo Trung ương nhiều lần nhấn mạnh là ùn tắc giao thông và ngập nước, xem đây là những bài toán cần được giải quyết song song với mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Về phát triển kinh tế, HoREA cho rằng Đề cương đã đề cập vai trò của khu vực công trong dẫn dắt đầu tư và đổi mới sáng tạo nhưng chưa làm rõ vai trò của khu vực tư nhân. Do đó, hiệp hội đề nghị bổ sung nội dung về phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội tham gia đầu tư vào hạ tầng, dịch vụ công và các lĩnh vực chiến lược của Thành phố.
Quy hoạch tổng thể cũng cần tính đến các cơ chế thu hút nhân tài, chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học, kỹ sư và các tổng công trình sư có kinh nghiệm tham gia vào quá trình phát triển Thành phố.
Tử Kính
