Thanh toán không tiền mặt bùng nổ: Điểm bán làm gì để tối ưu doanh thu?
Thanh toán không tiền mặt đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ tại Việt Nam, không còn là xu hướng thử nghiệm mà đã trở thành chuẩn mực của thương mại hiện đại. Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra cho các điểm bán (merchant) không còn là “có nên chấp nhận thẻ hay không”, mà là “đã khai thác đầy đủ giá trị từ hệ sinh thái thanh toán hay chưa”.
Hơn 20.2 tỷ giao dịch/năm thanh toán không tiền mặt
Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKTM) đang phổ cập đến mọi doanh nghiệp, mọi nhà, mọi người. Đến cuối năm 2025, ước tính giá trị TTKTM gấp 26 lần GDP với hơn 20.2 tỷ giao dịch/năm. Các khảo sát cũng cho thấy người Việt hiện mang ít tiền mặt hơn trước, trong đó nhóm Gen Z và Gen Y có tỷ lệ sẵn sàng TTKTM vượt trội.
Không chỉ người tiêu dùng thay đổi, merchant cũng đang chuyển mình mạnh mẽ. Từ F&B, cửa hàng bán lẻ đến siêu thị tiện lợi, nhiều điểm bán đã triển khai đa dạng phương thức không tiền mặt để đáp ứng nhu cầu khách hàng. Theo báo cáo Payments State of Play 2026 của PwC, Singapore dẫn đầu khu vực Đông Nam Á với gần 97% giao dịch tại điểm bán (POS) được thực hiện TTKTM, trong khi các thị trường như Malaysia và Thái Lan cũng ghi nhận mức độ TTKTM cao. Việt Nam được dự báo nhanh chóng bắt kịp khu vực trong vài năm tới.
Trong thương mại điện tử, Bộ Công Thương ghi nhận gần 67% đơn hàng được TTKTM - vượt xa mục tiêu ban đầu trong Đề án phát triển TTKTM giai đoạn 2. Tính đến cuối năm 2025, thương mại điện tử bứt phá ngoạn mục, ước tính đạt 36 tỷ USD năm 2025, tăng 3 lần so với năm 2020, tăng trưởng 22-25%/năm, cao nhất khu vực.
"TTKTM không còn là lựa chọn bổ sung, mà đã trở thành nền tảng của thương mại hiện đại. Những merchant chủ động hoàn thiện và tối ưu hệ sinh thái thanh toán sẽ là những đơn vị đi trước thị trường. Quá trình chuyển đổi này không chỉ nâng cao hiệu quả quản trị doanh thu và minh bạch tài chính, mà còn góp phần xây dựng nền tảng chứng từ rõ ràng, giúp doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về tuân thủ và quyết toán thuế theo định hướng của Chính phủ", ông Takuya Wakui - Trưởng Đại diện JCB Việt Nam nhận định.
Lợi thế cạnh tranh mới của merchant
Việc chấp nhận thẻ không chỉ mang lại sự tiện lợi, mà còn tạo ra giá trị kinh doanh rõ rệt cho merchant: Doanh thu tăng khi khách hàng không bị giới hạn bởi lượng tiền mặt mang theo; dòng tiền minh bạch, an toàn hơn nhờ hệ thống thanh toán điện tử; trải nghiệm khách hàng được nâng cao, đặc biệt với nhóm khách cao cấp và khách quốc tế; cơ hội tham gia các chương trình ưu đãi, co-marketing từ tổ chức thẻ để thu hút khách hàng mà không cần đầu tư thêm ngân sách quảng bá.
Có thể nói, việc chấp nhận thẻ không chỉ giải quyết nhu cầu thanh toán tức thời, mà còn đồng thời mở rộng dư địa doanh thu, chuẩn hóa quản lý dòng tiền, nâng cao trải nghiệm khách hàng và tạo thêm cơ hội hợp tác cùng các tổ chức thẻ. Trong bối cảnh TTKTM ngày càng phổ biến, phương thức đang trở thành yếu tố quan trọng trong chiến lược vận hành và tăng trưởng của merchant.
Khi hầu hết merchant tại Việt Nam đã quen thuộc với việc chấp nhận thẻ quốc tế, bài toán tiếp theo không nằm ở việc đầu tư hạ tầng mới, mà là đáp ứng trọn vẹn thói quen thanh toán của từng nhóm khách hàng cụ thể.
Theo Tổng cục Du lịch, năm 2025, Việt Nam đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế. Trong nhóm thị trường trọng điểm, Nhật Bản tiếp tục là nguồn khách ổn định, nổi bật bởi thời gian lưu trú dài, mức chi tiêu cao và thói quen ưu tiên thanh toán bằng thẻ, đặc biệt là thẻ tín dụng.
Theo các nghiên cứu hành vi tiêu dùng quốc tế, hơn 80% du khách ưu tiên TTKTM khi du lịch nước ngoài, và có xu hướng giảm chi tiêu hoặc từ chối giao dịch nếu điểm bán không chấp nhận thẻ quen thuộc.
Trong bức tranh đó, JCB đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái thanh toán phục vụ khách Nhật và nhóm khách quốc tế cao cấp. Ngoài sở hữu tập khách hàng hơn 4 triệu chủ thẻ tại Việt Nam với hơn 800 ngàn khách hàng thuộc phân khúc cao cấp, đơn vị này còn triển khai các chương trình đồng thương hiệu và ưu đãi, giúp merchant gia tăng lượt tiếp cận khách hàng mà không phải tốn thêm ngân sách marketing.
Bên cạnh đó, Payoo cũng góp phần mở rộng khả năng chấp nhận thanh toán quốc tế tại Việt Nam, giúp merchant linh hoạt phục vụ du khách và triển khai các chương trình ưu đãi phù hợp.
Ông Ngô Trung Lĩnh - Tổng Giám đốc CTCP Dịch vụ Trực tuyến Cộng Đồng Việt (Payoo), cho biết: “Thanh toán là một phần quan trọng trong trải nghiệm của khách hàng. Khi merchant đáp ứng đúng thói quen chi tiêu, trải nghiệm được cải thiện và doanh thu cũng có cơ hội tăng trưởng”.
Thanh toán thẻ đã trở thành một phần tất yếu trong thương mại hiện đại và dòng chảy tiêu dùng toàn cầu. “Trong bối cảnh TTKTM tăng tốc mạnh mẽ, việc hoàn thiện hệ sinh thái thanh toán không chỉ giúp merchant nâng cao trải nghiệm khách hàng, mà còn củng cố năng lực cạnh tranh, bảo vệ doanh thu và xây dựng uy tín thương hiệu bền vững”, ông Takuya Wakui nhận định.
Hàn Đông
