Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Thế giới đang đối mặt 3 cuộc khủng hoảng lớn
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng thế giới hiện đối mặt đồng thời 3 cuộc khủng hoảng gồm trật tự quốc tế, mô hình phát triển và lòng tin chiến lược. Ông kêu gọi các nước chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động kiến tạo hòa bình, ổn định và phát triển.
Tối 29/05 tại Singapore, phát biểu khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 với chủ đề "Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn nhiều bất định hơn bao giờ hết.
Theo ông, các quốc gia ngày nay kết nối sâu rộng hơn nhưng cũng dễ tổn thương hơn. Công nghệ phát triển nhanh nhưng đi kèm nguy cơ bị lạm dụng. Sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế ngày càng lớn, song cũng có thể bị biến thành công cụ gây sức ép.
Trong bối cảnh đó, người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam nhận định những bất ổn hiện nay phản ánh 3 cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra cùng lúc và tác động qua lại lẫn nhau.
Khủng hoảng đầu tiên là khủng hoảng trật tự quốc tế.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trật tự quốc tế cần được điều chỉnh để phản ánh những thay đổi của thế giới, nhưng sự điều chỉnh đó phải diễn ra bằng luật lệ, đối thoại và tự kiềm chế, thay vì cưỡng ép hay áp đặt bằng sức mạnh.
Ông cho rằng khi các nguyên tắc của luật pháp quốc tế bị diễn giải theo hướng chủ quan hoặc thực thi không nhất quán, các quốc gia, đặc biệt là những nước vừa và nhỏ, sẽ đối mặt với áp lực chọn phe cũng như các hình thức gây sức ép về kinh tế, công nghệ, tài chính và an ninh.
Những diễn biến gần đây tại các tuyến hàng hải chiến lược ở Trung Đông được dẫn chứng như một ví dụ cho thấy xung đột tại một điểm nóng có thể nhanh chóng lan rộng, ảnh hưởng đến thương mại, năng lượng và đời sống kinh tế - xã hội trên phạm vi toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 ở Singapore tối 29/05 - Ảnh: TTXVN
|
Khủng hoảng thứ hai là mô hình phát triển.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhìn nhận toàn cầu hóa, thương mại, đầu tư và công nghệ từng tạo ra cơ hội phát triển lớn cho nhiều quốc gia, nhưng hiện đang chịu nhiều sức ép mới. Tăng trưởng kinh tế chậm lại, nợ công gia tăng, biến đổi khí hậu tác động ngày càng rõ nét, trong khi công nghệ mới vừa tạo cơ hội vừa làm nới rộng khoảng cách phát triển.
Ông nhấn mạnh đối với nhiều quốc gia, phát triển không phải vấn đề đứng sau an ninh mà chính là nền tảng của an ninh bền vững. Nếu cơ hội phát triển bị thu hẹp, bất ổn kinh tế có thể nhanh chóng chuyển thành bất ổn xã hội, chính trị và chiến lược.
Cuộc khủng hoảng thứ ba được ông đánh giá là âm thầm nhưng đặc biệt nguy hiểm, đó là khủng hoảng lòng tin chiến lược.
Theo người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam, khi lòng tin suy giảm, một động thái phòng vệ có thể bị hiểu thành khiêu khích, còn những khác biệt lợi ích dễ bị đẩy thành đối đầu. Công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, không gian mạng hay công nghệ lượng tử đang khiến nguy cơ này trở nên phức tạp hơn khi rút ngắn thời gian ra quyết định và làm tăng khả năng tính toán sai lầm.
Ông cho rằng để vượt qua cuộc khủng hoảng này, các quốc gia cần xây dựng cơ chế liên lạc nhanh, tăng minh bạch, đối thoại thực chất và thiết lập các quy tắc ứng xử rõ ràng nhằm giảm nguy cơ hiểu lầm hoặc va chạm.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, 3 cuộc khủng hoảng nói trên đang hội tụ rõ nét tại châu Á - Thái Bình Dương. Đây là khu vực tăng trưởng năng động nhất thế giới nhưng cũng là nơi cạnh tranh chiến lược diễn ra gay gắt, đồng thời chịu tác động trực tiếp từ sự phân mảnh chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh địa kinh tế.
Từ thực tế đó, ông cho rằng châu Á - Thái Bình Dương không chỉ là nơi hội tụ thách thức mà còn phải trở thành nơi khởi phát lời giải.
6 định hướng cho một châu Á - Thái Bình Dương ổn định hơn
Để hướng tới một khu vực hòa bình và ổn định hơn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề xuất 6 định hướng lớn.
Trong đó, ông nhấn mạnh việc đưa luật lệ và đối thoại trở thành công cụ thực sự để giảm thiểu rủi ro; xây dựng một cấu trúc khu vực mở, bao trùm với ASEAN giữ vai trò trung tâm; đặt an ninh con người vào trung tâm của an ninh bền vững; xây dựng các chuẩn mực trách nhiệm đối với công nghệ mới và công nghiệp quốc phòng; củng cố khả năng chống chịu của xã hội trước thông tin sai lệch; đồng thời tăng cường ngoại giao phòng ngừa, hòa giải và trung gian.
Liên quan đến vấn đề Biển Đông, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tái khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam là giải quyết mọi tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).
Ông khẳng định Việt Nam tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của các quốc gia khác, đồng thời kiên quyết, kiên trì bảo vệ độc lập, chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán hợp pháp của mình theo luật pháp quốc tế.
Đề cập vai trò của ASEAN, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng mọi sáng kiến đóng góp cho hòa bình và phát triển đều đáng được hoan nghênh nếu minh bạch, tôn trọng luật pháp quốc tế và không làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN hay biến Đông Nam Á thành không gian đối đầu giữa các khối.
Trong thông điệp gửi tới các đối tác lớn trong và ngoài khu vực, ông nhấn mạnh châu Á - Thái Bình Dương là không gian mở, hoan nghênh sự hiện diện minh bạch, có trách nhiệm và góp phần giảm căng thẳng. Theo ông, điều khu vực mong muốn không phải sự hiện diện hay vắng mặt của bất kỳ cường quốc nào, mà là những cam kết có trách nhiệm vì hòa bình và ổn định chung.
Khép lại bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng 3 cuộc khủng hoảng hiện nay không phải là điều thế giới buộc phải chấp nhận.
Ông kêu gọi các quốc gia chuyển từ ứng phó bị động sang kiến tạo chủ động, từ quản lý khủng hoảng sau khi xảy ra sang giảm thiểu rủi ro từ trước. Theo người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam, cạnh tranh là thực tế không thể tránh khỏi trong quan hệ quốc tế. Điều quan trọng là các nước kiểm soát cạnh tranh trong khuôn khổ luật pháp và đối thoại, thay vì để những khác biệt leo thang thành đối đầu.
Tử Kính (Theo Báo Chính phủ)
