Trung Quốc mất dần ưu thế về lao động
Người ta thường cho rằng Trung Quốc là một nhà máy khổng lồ của thế giới với nguồn lao động dồi dào, giá rẻ. Nhưng Trung Quốc đang mất dần lợi thế cạnh tranh này...
Người ta thường cho rằng Trung Quốc là một nhà máy khổng lồ của thế giới với nguồn lao động dồi dào, giá rẻ. Nhưng Trung Quốc đang mất dần lợi thế cạnh tranh này.
Chi phí lao động ở Trung Quốc vẫn còn thấp so với công nhân ở Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, mức lương bình quân của một công nhân sản xuất giày thể thao ở Trung Quốc đang cao hơn 30% so với mức lương bình quân của một công nhân làm công việc tương tự ở Việt
Thiếu hụt lao động
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên là sự thiếu hụt lao động, nhất là ở vùng Đông Nam Trung Quốc. Theo ước tính, trong hơn chín tháng qua, khu vực này đã thiếu hai triệu lao động. Tình trạng thiếu hụt lao động thường xuyên đã khiến các quan chức Trung Quốc phải tăng mức lương tối thiểu của công nhân lên 34% vào tháng 2 năm nay, đạt 70-82 USD/tháng. Đây là mức tăng lương cao nhất trong 10 năm trở lại đây.
Với mức tăng này, lương bình quân của một công nhân Trung Quốc đã ngang bằng với công nhân Thái Lan, nhưng cao hơn so với
Bên cạnh việc thiếu hụt lao động, các công ty ở Trung Quốc cũng phải thực hiện các trách nhiệm xã hội đối với công nhân, nhiều hơn các nước châu Á khác. Điều này khiến chi phí lao động chung tăng lên.
Các trách nhiệm xã hội này mang tính bắt buộc, bao gồm từ thuế an sinh xã hội, chăm sóc y tế cho đến tiết kiệm xây dựng nhà ở, và thường lên đến 40-50% mức lương cơ bản của công nhân.Theo Watson Wyatt, một công ty tư vấn chuyên về vấn đề phúc lợi cho người lao động, tỉ lệ này ở Malaysia chỉ là 12%, Indonesia 10-15%, Ấn Độ 16%, Úc 20%.
“Chúng tôi thường khuyến cáo những khách hàng có ý định đến Trung Quốc để đầu tư, làm ăn lần đầu tiên rằng nước này không phải là một nơi có chi phí thấp như người ta nghĩ”, Bob Charles, một nhà tư vấn cấp cao của Watson Wyatt, nói.
Chuyện thiếu hụt lao động nghe có vẻ lạ đối với một nước có khoảng 1,3 tỉ dân, đông nhất thế giới, như Trung Quốc. “Năm năm trước đây, chúng tôi không hề nghĩ rằng điều này có thể xảy ra”, David Lai, Giám đốc tài chính của Kingmaker Footwear Holdings, công ty sản xuất giày nhãn hiệu Timberland và Caterpillar, cho biết.
Yêu cầu ngày càng cao
Các chuyên gia dân số giải thích rằng nguyên nhân là các công ty ở nước này đang đặt ra nhiều yêu cầu hơn khi tuyển dụng lao động như trẻ, năng động, sẵn sàng làm việc nhiều giờ trong ngày và chấp nhận sống xa gia đình.
Trong khi đó, đa số lao động nhàn rỗi ở Trung Quốc là những người đang thất nghiệp ở nông thôn và họ không thể đáp ứng những yêu cầu trên.
Bên cạnh đó, cạnh tranh giữa các công ty Trung Quốc trong việc thu hút lao động có tay nghề và trình độ chuyên môn kỹ thuật cao cũng đang diễn ra gay gắt, nhất là ở các thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải và một số khu công nghiệp.
Điều này khiến mức lương công nhân trong một số ngành nghề thậm chí đã lên gần bằng mức lương ở Mỹ hoặc châu Âu. Một tờ báo ở Quảng Đông từng đưa tin một công ty Trung Quốc tên là Hu Cai đã phải bỏ ra 18.000 USD/năm để thuê một nhân viên bảo trì mạng máy tính.
Đó là chưa kể đến việc suy giảm lao động tự nhiên do hậu quả của chính sách một con Trung Quốc thực hiện từ năm 1979. Theo ước tính, trong năm năm tới số người trong độ tuổi 15-19 ở Trung Quốc sẽ giảm 17%, tức từ 124 triệu người hiện nay xuống còn 103 triệu người. Điều đó cũng có nghĩa là số người trong độ tuổi lao động ở nước này sẽ giảm mạnh trong tương lai.
Theo các nhà kinh tế, chi phí lao động tăng lên đang đe dọa mô hình phát triển kinh tế của Trung Quốc dựa trên việc xây dựng các khu chế xuất, vốn đã nở rộ ở các vùng duyên hải của nước này từ mười năm nay. Một số công ty nước ngoài đang và sẽ di chuyển cơ sở sản xuất sang Việt
Công ty Kingmaker, chẳng hạn, đang dự định chuyển cơ sở sản xuất sang Việt
Thế nhưng, theo các nhà phân tích, tác động trên chưa phải là quá lớn, ít ra là trong giai đoạn trước mắt. Vì không phải công ty nào ở Trung Quốc cũng có thể dễ dàng di chuyển cơ sở sản xuất sang nước khác. Nhưng có điều chắc chắn là các công ty ở Trung Quốc sẽ còn phải tiếp tục điều chỉnh lương theo hướng tăng.
TBKTSG
