Tỷ phú Lý Gia Thành bán tài sản, ôm tiền mặt chờ thời
Từ cảng Rotterdam đến chuỗi bán lẻ Superdrug, từ lưới điện London đến mạng di động Three, có một điều rõ ràng: Tỷ phú Lý Gia Thành không hành động cảm tính.
Lý Gia Thành (trái) và con trai Victor Li. Trong nhiều năm, gia đình này đã mở rộng sang bán lẻ, viễn thông, năng lượng và hạ tầng tiện ích, nhưng gần đây lại chuyển sang xu hướng thoái vốn © Justin Chin/Bloomberg
|
Vị tỷ phú nổi tiếng nhất Hồng Kông đã thu về hàng chục tỷ USD từ các thương vụ thoái vốn trong vài năm qua, bao gồm cả kế hoạch bán mảng cảng toàn cầu - thương vụ có thể mang lại khoảng 19 tỷ USD tiền mặt, nhưng vấp phải tranh cãi chính trị do hai cảng nằm tại kênh đào Panama.
* Panama hủy thỏa thuận cảng với tập đoàn của tỷ phú Lý Gia Thành
* Công ty của Lý Gia Thành hoãn thương vụ bán cảng Panama đến năm 2026, lợi nhuận giảm 92%
* Lý Gia Thành hoãn ký kết thương vụ bán cảng Panama
Làn sóng mua bán liên tục này làm dấy lên câu hỏi: Vì sao gia đình họ Lý muốn bán tài sản, họ sẽ làm gì với số tiền đó, và liệu các cổ đông thiểu số trong tập đoàn - vốn đang giao dịch với mức chiết khấu lớn so với giá trị tài sản ròng - có được hưởng lợi hay không.
Những người theo dõi lâu năm CK Hutchison và hệ sinh thái các công ty liên quan cho rằng đây không phải là bước dọn đường cho một cuộc tái cấu trúc lớn, mà là một nước đi quen thuộc của một nhà đầu tư giá trị lão luyện, sẵn sàng tái đầu tư khi thời điểm chín muồi.
“Đây không phải là thời điểm tệ để nắm giữ nhiều tiền mặt”, một nguồn tin thân cận với CK Hutchison cho biết. “Có một điều chắc chắn là họ sẽ không chia hết cho cổ đông - đó không phải cách làm của châu Á hay của CK Hutchison”, người này nói.
Gia đình họ Lý kiểm soát đế chế thông qua mạng lưới phức tạp gồm các quỹ tín thác và công ty niêm yết, trong đó CK Hutchison, CK Asset và CK Infrastructure là những trụ cột quan trọng nhất.
|
Cấu trúc sở hữu của đế chế Lý Gia Thành
 |
Được hình thành từ việc sáp nhập tập đoàn Hutchison Whampoa với công ty bất động sản Cheung Kong của tỷ phú Lý Gia Thành, ảnh hưởng của doanh nghiệp này được thể hiện rõ qua mã cổ phiếu 0001 trên sàn Hồng Kông.
Trong nhiều năm, tỷ phú Lý mở rộng sang bán lẻ, viễn thông, năng lượng và hạ tầng tiện ích, nhưng gần đây ông lại chuyển sang vai trò người bán.
Thương vụ mới nhất là thoái vốn khỏi UK Power Networks với định giá vốn chủ sở hữu 10.5 tỷ Bảng Anh, cao gấp hơn ba lần giá mua năm 2010. Trước đó là thương vụ bán Eversholt Rail trị giá 4 tỷ Bảng, bán mảng cảng, và sáp nhập hoạt động của Three tại Anh vào Vodafone.
CK Hutchison cũng đang cân nhắc niêm yết riêng mảng viễn thông toàn cầu và mảng bán lẻ (bao gồm 830 cửa hàng Superdrug tại Anh và Ireland). Mỗi mảng có thể được định giá riêng lên tới 30 tỷ USD.
Câu hỏi hiện tại là tập đoàn sẽ làm gì với núi tiền mặt này trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng và áp lực từ nhà đầu tư yêu cầu hoàn trả vốn.
Theo các nhà phân tích và cố vấn, chiến lược thoái vốn này phản ánh đúng phong cách của đế chế CK kể từ khi Lý Gia Thành tiếp quản Hutchison Whampoa năm 1979. “Họ mua các tài sản đã ổn định nhưng vận hành kém, cải tổ rồi bán lại”, một người am hiểu hoạt động của CK cho biết. “Họ không mua để giữ mãi. Đó là quy trình lặp lại. Họ không bao giờ hành động cảm tính với tài sản”.
Công ty cũng phát tín hiệu rõ ràng về việc quay lại hoạt động M&A, khi cho biết thương vụ UK Power Networks sẽ tạo ra “nguồn tiền cho các khoản đầu tư hoặc mua lại trong tương lai”. Ban lãnh đạo cho biết họ nhìn thấy cơ hội trong lĩnh vực hạ tầng tại châu Âu.
|
Cảng container chiếm 25% tổng giá trị tài sản ròng của đế chế họ Lý
 |
Lý Gia Thành, người sáng lập tập đoàn, từng là người giàu nhất châu Á. Ông đã chuyển giao quyền điều hành hàng ngày cho con trai Victor Li từ năm 2018, nhưng mô hình hoạt động vẫn không thay đổi. “Mọi người nghĩ đây là một công ty. Thực tế, đây là một tập đoàn mang đặc tính rất giống quỹ đầu tư tư nhân, chỉ khác là tầm nhìn dài hơn”, một nguồn tin khác cho biết.
Tuy nhiên, yếu tố địa chính trị đang trở thành rào cản. Năm 2018, Israel từ chối dự án nhà máy khử mặn trị giá 1.5 tỷ USD của CK. Gần đây hơn, CK Infrastructure cho biết quá trình lựa chọn KKR làm nhà đầu tư cho Thames Water là “không dựa trên thị trường”. Đáng chú ý nhất, CK hiện đang tranh chấp pháp lý với Panama sau khi bị hủy hợp đồng vận hành các cảng tại hai đầu kênh đào Panama.
Theo nhà phân tích Dan Baker của Morningstar, những sự kiện này sẽ khiến CK thận trọng hơn khi lựa chọn đầu tư mới. “Họ không muốn điều đó lặp lại - có thể họ sẽ tìm các tài sản ở thị trường phương Tây ít rủi ro hơn”, ông nói.
Một vấn đề khiến ban lãnh đạo CK không hài lòng là giá cổ phiếu, hiện giao dịch quanh 59 HKD, thấp hơn nhiều so với giá trị tài sản ròng khoảng 140 HKD. “Họ không hài lòng với mức định giá hiện tại”, ông Baker cho biết, đồng thời cho rằng việc tách niêm yết các mảng kinh doanh có thể giúp phản ánh đúng giá trị hơn.
CK chưa có dấu hiệu sẽ chia cổ tức đặc biệt hay mua lại cổ phiếu từ nguồn tiền thu về. Tỷ suất cổ tức hiện khoảng 4%, tương đương với HSBC - cổ phiếu ưa thích của nhà đầu tư tìm kiếm dòng thu nhập ổn định tại Hồng Kông.
Một cổ đông cho biết nếu không tìm được cơ hội đầu tư mới, công ty nên mua lại cổ phiếu hoặc phân phối lợi nhuận. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia tin rằng CK sẽ tiếp tục kiên nhẫn.
“Nếu có cơ hội hấp dẫn, họ sẵn sàng dùng tiền để M&A”, nhà phân tích Pierre Lau của Citigroup nhận định. “Nhưng lịch sử cho thấy họ rất kiên nhẫn - thà bỏ lỡ còn hơn trả giá quá cao. Họ luôn chờ thời điểm phù hợp”.
Vũ Hạo
