Ngân hàng Nhà nước mua vào USD:
Ứng xử thế nào với 20.600 tỉ đồng từ mua đôla?
Trong những ngày qua, thanh khoản của hệ thống ngân hàng đang lâm vào tình trạng căng thẳng khi lãi suất các kỳ hạn ngắn liên tục vượt trần lên mức 17-18%/năm. Cùng lúc đó, các ngân hàng cũng đang mua vào USD từ các tổ chức và dân cư khiến lượng USD trên hệ thống tăng lên. Do đó, hoạt động mua vào USD của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) được cho là mũi tên trúng nhiều đích.
|
Theo con số của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), dự trữ ngoại tệ của Việt Nam mới đây có thể đã tăng lên quanh mức 13,5 tỉ USD. |
Mua 1 tỉ USD dự trữ
Theo thông tin từ NHNN, từ cuối tháng 4 đến nay cơ quan này đã mua vào 1 tỉ USD cho quỹ dự trữ ngoại hối. Mức giá mua vào dao động từ 20.600 - 20.700 VND/USD. Quyết định này được xem xét dưới ba khía cạnh thuận lợi: 1-Nguồn cung ngoại tệ trên thị trường đang thuận lợi. Hoạt động mua vào được xem là một cơ hội để cải thiện trạng thái dự trữ ngoại hối vốn đã suy giảm nhanh trong những năm gần đây. 2-Việc mua vào ngoại tệ sẽ làm tăng cung tiền cho hệ thống NH, hỗ trợ thanh khoản VND trong ngắn hạn cho hệ thống. Bởi các NH thương mại cũng đã bỏ ra một lượng vốn VND mua ngoại tệ từ các tổ chức và người dân. Theo thông tin từ NHNN, TP. Hồ Chí Minh, trong hơn hai tháng qua (từ 1-3 đến 15-5) các NH thương mại trên địa bàn đã mua được 7,141 tỉ USD từ cá nhân và tổ chức (trong đó số lượng USD mua từ cá nhân là 575 triệu USD). 3-Việc mua vào USD của NHNN giúp ổn định hỗ trợ cho hoạt động xuất khẩu sau khi VND có dấu hiệu lên giá nhẹ.
Với mức giá quanh 20.600 – 20.700 VND/USD, hoạt động mua vào của NHNN được cho là xuất phát từ thời điểm cuối tháng 4 khi ngày 29-4 Sở Giao dịch NHNN bất ngờ nâng mạnh giá mua vào USD từ 20.486 VND/USD lên tới 20.700 VND/USD, tăng tới 214 VND/USD. Cùng ngày, giá bán USD của các NH thương mại cũng bật lên mức 20.700 VND/USD.
Ứng xử thế nào với hơn 20.600 tỉ đồng?
Như vậy, sau hoạt động mua USD của NHNN, đã có một lượng tiền VND tương ứng ở mức khoảng 20.600 – 20.700 tỉ đồng được cung ứng ra hệ thống NH. Vấn đề là trong bối cảnh lạm phát, NHNN sẽ làm gì để lượng cung ứng tiền trên không ảnh hưởng tới chính sách tín dụng đang được thực thi nhằm kiềm chế lạm phát và ổn định vĩ mô? Nhất là trong thời gian ngắn qua, quyết tâm thắt chặt tín dụng được NHNN thể hiện qua việc liên tục điều chỉnh các mức lãi suất chủ chốt tái cấp vốn, tái chiết khấu là lãi suất trên thị trường mở.
Nhiều gợi ý cũng như đồn đoán về việc NHNN sẽ sử dụng công cụ tín phiếu bắt buộc. Trước đây, trong một tình huống tương tự, NHNN cũng đã một lần nữa sử dụng công cụ tín phiếu bắt buộc với lãi suất chấp nhận được để trung hòa lượng tiền cung ứng ra thị trường vào ngày 17-3-2008 với số lượng 20.300 tỉ đồng. Nếu NHNN tiếp tục sử dụng công cụ này thì lãi suất phải ở mức chấp nhận được cho các NH thương mại, nhưng cũng không được quá cao so với quy định lãi suất hiện nay. Đây đang được coi là biện pháp mà nhiều người nghĩ đến.
Bên cạnh đó, một số ý kiến cho rằng, NHNN có thể tiếp tục điều tiết lượng cung ứng tiền qua thị trường mở, phối hợp với hoạt động tái cấp vốn, tái chiết khấu... Một biện pháp khác cũng được đề cập tới là nâng dự trữ bắt buộc để trực tiếp tác động tới nguồn vốn tín dụng của các NH thương mại. Tuy nhiên, đây được coi là biện pháp mạnh tác động mạnh mẽ tới lãi suất trên thị trường từ đó tác động tới lãi suất cho vay sản xuất cũng như lãi suất đấu thầu trái phiếu Chính phủ.
Ở khía cạnh khác, một vài ý kiến đề cập tới phương án có thể NHNN sẽ chưa rút ngay lượng tiền nói trên về trong bối cảnh thanh khoản của các NH đang trong tình trạng căng thẳng. Biểu hiện là trong những ngày qua, lãi suất huy động, chủ yếu là các kỳ hạn ngắn, đều vượt rào lên tới 16-17% thậm chí hơn. Trong khi đó, chỉ tiêu tổng phương tiện thanh toán cho cả năm nay được giao ở mức khoảng 15% - 16%. Nhưng theo số liệu của NHNN, trong 4 tháng đầu năm, mức tăng tổng phương tiện thanh toán là không đáng kể, chỉ 0,98%. Thậm chí, con số này tính đến ngày 21-4 còn giảm 0,72% so với tháng trước. Như vậy, dư địa về tổng phương tiện thanh toán, NHNN có thể tạm thời để số tiền trên 20.600 tỉ đồng kia trong lưu thông.
Lâm Nguyên
đại đoàn kết
