Việt Nam cần gì để biến tiềm năng từ tài sản số thành hiện thực?
Theo đánh giá của các chuyên gia, thị trường tài sản số Việt Nam sở hữu nhiều cơ hội bứt phá nhưng cũng đi kèm không ít rào cản lớn trong việc hiện thực hóa tiềm năng.
Tại sự kiện chủ đề "Kiến tạo tương lai tài chính số: Từ pháp lý, an ninh đến cơ hội đầu tư đột phá" diễn ra sáng ngày 29/03, các chuyên gia trong ngành đã có nhiều chia sẻ đáng chú ý về tiềm năng cũng như rào cản trong quá trình phát triển của thị trường tài sản số Việt Nam.
Các chuyên gia chia sẻ tại phần thảo luận sự kiện - Ảnh: Huy Khải
|
Giàu tiềm năng nhưng cũng không ít rào cản
Tại phần thảo luận sự kiện, bà Lê Mỹ Huyền - Quản lý Phát triển Kinh doanh BingX đã có những chia sẻ về những điểm sáng và rào cản lớn nhất của thị trường tài sản số Việt Nam hiện nay và thời gian tới.
Về điểm sáng, bà Huyền nhắc đến số liệu về mức độ chấp nhận tiền mã hóa (crypto) của người Việt đang nằm trong top 5 thế giới. Hiện đã có hơn 17 triệu người tham gia thị trường tài sản số. Khi luật công nghiệp công nghệ số có hiệu lực từ 01/01/2026, đây chính là cơ hội để các công ty, startup tham gia thị trường với khung pháp lý rõ ràng hơn.
Tuy nhiên, thách thức cũng rất lớn. Khi thị trường phát triển nhanh, nhiều người dùng mới chưa có kiến thức tham gia sẽ đối mặt với rủi ro mất tài sản hoặc không biết cách bảo vệ tài sản. Ngoài ra, dù luật đã ban hành, nhưng các nghị định, thông tư hướng dẫn vẫn cần cụ thể hơn để doanh nghiệp có thể vận hành đúng quy định.
Liên quan đến vấn đề pháp lý, bà Helen Nguyễn - Giám đốc Ngân hàng PGBank cho rằng đây là chủ đề rất thú vị. Theo Nghị quyết 05, doanh nghiệp muốn được cấp phép phải có vốn điều lệ từ 10,000 tỷ đồng, với 65% là cổ đông tổ chức, trong đó 35% phải đến từ các tổ chức như ngân hàng, công ty chứng khoán, bảo hiểm, quản lý quỹ... Điều này cho thấy sự kết hợp giữa tài chính truyền thống và fintech là bắt buộc. Đây là cơ hội lớn cho thị trường vốn.
Ngoài ra, sẽ có lộ trình phân tách nhà đầu tư trong và ngoài nước, cũng như chuyển đổi dần từ các sàn quốc tế sang sàn được cấp phép trong nước.
Ông Phạm Hưởng - CEO, Founder của GFI Research (đơn vị nghiên cứu, phân tích thị trường và đào tạo năng lực về blockchain) cũng đưa ra nhiều chia sẻ về những tiềm năng và thách thức của lĩnh vực còn khá mới mẻ này.
Chuyên gia đồng tình với quan điểm cho rằng tiềm năng thị trường rất lớn, đặc biệt đối với các thị trường đang phát triển như Việt Nam.
Về tổng thể, công nghệ này có thể giúp giải quyết bài toán mở rộng thị trường vốn một cách hiệu quả hơn so với hiện tại, giúp tối ưu các khâu giao dịch và chuyển đổi, tăng tốc độ xử lý, đồng thời giảm đáng kể các chi phí trung gian trong hệ thống ngân hàng. Các giao dịch có thể được thực hiện 24/7, thay vì phụ thuộc vào khung giờ truyền thống.
Không chỉ vậy, công nghệ còn giúp nhà đầu tư tiếp cận thị trường vốn trên phạm vi toàn cầu, từ đó mở rộng tập khách hàng. Những sản phẩm trước đây chỉ dành cho phân khúc cao cấp thì nay có thể được số hóa, chia nhỏ để tiếp cận nhiều nhóm nhà đầu tư hơn.
Ngoài ra, công nghệ cũng hỗ trợ mạnh cho việc tự động hóa trong giao dịch. Ví dụ, đối với rủi ro nợ xấu trong hệ thống ngân hàng, khi áp dụng hợp đồng thông minh (smart contract), việc thanh toán hoặc xử lý tài sản có thể được tự động hóa.
Tuy nhiên, dù tiềm năng rất lớn, thị trường hiện nay vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và hoàn thiện. Đầu tiên, nếu muốn thu hút dòng vốn quốc tế, trước hết cần tập trung vào phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành. Song song đó là xây dựng các startup đủ mạnh, có khả năng số hóa tài sản có giá trị thực. Đây chính là nền tảng để thu hút nhà đầu tư nước ngoài.
Bên cạnh đó, cần có thêm các chính sách ưu đãi về thuế, phí giao dịch và các cơ chế hỗ trợ khác, nhằm thu hút cả nguồn vốn lẫn nhân lực vào thị trường.
Cuối cùng, môi trường pháp lý phải ngày càng minh bạch, linh hoạt hơn, để nhà đầu tư yên tâm tham gia, nhà phát triển có không gian sáng tạo và cơ quan quản lý dễ dàng kiểm soát. Từ đó, thị trường có thể phát triển một cách mạnh mẽ, bền vững và đúng với mục tiêu ban đầu của nó.
Lực lượng tạo lập tài sản số đủ mạnh - điểm nghẽn lớn cần giải quyết
Cũng tại phần thảo luận sự kiện, theo ông Võ Đỗ Thắng - Giám đốc Trung tâm Đào tạo Quản trị & An ninh mạng Athena, hiện tại Việt Nam đang trong giai đoạn xây dựng sàn tài sản số, tuy nhiên vấn đề là muốn có sàn thì phải có tài sản số để giao dịch.
Việt Nam hiện chưa có lực lượng tạo lập tài sản số đủ mạnh, do đó cần xây dựng quy trình để cá nhân, tổ chức có thể tạo ra tài sản số. Ông Thắng nhấn mạnh, tài sản số không chỉ là tiền điện tử như nhiều người vẫn lầm tưởng, mà còn có thể là thương hiệu, website, dữ liệu, phần mềm, kênh YouTube và Facebook… Những tài sản này có thể tạo ra giá trị vật chất và tinh thần.
Trong thực tế, nhà đầu tư Việt Nam chủ yếu giao dịch các đồng tiền số nước ngoài, dẫn đến rủi ro khó kiểm soát.
Theo Tiến sĩ Trần Quý - Viện trưởng Viện Phát triển Kinh tế số, hệ sinh thái tài sản số giống như một cái “chợ” cần có sản phẩm, người mua, luật lệ. Nhà nước đã chuẩn bị khá kỹ về mặt pháp lý, từ các quyết định, nghị định đến hướng dẫn thuế gần đây. Với rất nhiều luật hỗ trợ, nhà đầu tư cần chủ động học hỏi để tham gia một cách an toàn và minh bạch.
Huy Khải
