Việt Nam: Khiêm tốn trong dòng FDI đang chảy mạnh

Việt Nam: Khiêm tốn trong dòng FDI đang chảy mạnh

Việt Nam lọt vào danh sách 10 nền kinh tế thu hút nhiều nhất đầu tư nước ngoài trực tiếp (FDI) của khu vực châu Á trong năm 2004 theo bảng xếp hạng nêu trong Báo cáo đầu tư thế giới 2005 của Diễn đàn về thương mại và phát triển của LHQ (UNCTAD),...

Việt Nam lọt vào danh sách 10 nền kinh tế thu hút nhiều nhất đầu tư nước ngoài trực tiếp (FDI) của khu vực châu Á trong năm 2004 theo bảng xếp hạng nêu trong Báo cáo đầu tư thế giới 2005 của Diễn đàn về thương mại và phát triển của LHQ (UNCTAD), được Chương trình phát triển LHQ công bố chiều 10-10 tại Hà Nội. Tuy nhiên, nếu nhìn tổng thể, khả năng thu hút FDI của Việt Nam còn rất khiêm tốn.

 

Bước đột phá 1,6 tỷ USD

 

Theo báo cáo của UNCTAD, với tổng FDI thu hút được trong năm 2004 là 1,6 tỷ USD, Việt Nam đứng ở vị trí thứ 9, vượt trên Thái-lan ở vị trí thứ 10 với 1,1 tỷ USD trong khu vực châu Á. Nếu so sánh với các năm trước, FDI của Việt Nam trong năm 2004 có được cải thiện chút ít (năm 2003 là 1,45 tỷ USD và năm 2002 là 1,2 tỷ USD).

 

Theo ông J. Pincus, chuyên gia kinh tế của UNDP, sau 3 năm suy thoái, dòng FDI trên toàn cầu đang tăng trở lại. Tuy so với thời điểm đỉnh cao là năm 2000 với tổng FDI toàn cầu 1.400 tỷ USD, con số của năm 2004 còn ở mức khiêm tốn là 648 tỷ USD nhưng nó báo hiệu xu hướng phục hồi của dòng FDI sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Điểm đáng chú ý là FDI đổ vào các nước đang phát triển tăng nhanh, đạt mức 233 tỷ USD năm 2004, tăng 40% so với năm trước. Nếu tính theo khu vực, tăng trưởng FDI nhanh nhất được ghi nhận ở châu Á và châu Đại Dương, đạt mức 148 tỷ USD trong năm 2004, tăng 46 tỷ USD so với năm 2003. Khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, đạt mức tăng cao nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính, từ 17 tỷ USD năm 2003 lên 26 tỷ USD năm 2004.

 

Như vậy, nếu nhìn vào mức tăng của khu vực châu Á và Đông Nam Á, thành tích của Việt Nam còn khiêm tốn. Thêm vào đó, tuy tạo bước đột phá lọt vào tốp 10 nền kinh tế đứng đầu về thành tích thu hút FDI nhưng con số FDI của Việt Nam trong năm 2004 thấp xa so với các đối thủ đứng đầu bảng như Trung Quốc (60,6 tỷ USD), Hồng Công (34 tỷ USD), Singapore (16,3 tỷ), Nhật Bản (7,8 tỷ USD), Hàn Quốc (7,7 tỷ USD). Trên thực tế, có tới 2/3 tổng FDI đổ vào châu Á là đến Trung Quốc và Hồng Công.

 

Phải 5 tỷ USD/năm mới đúng tiềm năng của Việt Nam

 

Nhìn nhận về môi trường đầu tư của Việt Nam, ông J. Pincus cho rằng nó là sự đan xen của cả yếu tố tích cực và tiêu cực. Việt Nam nằm ở vị trí rất cạnh tranh, môi trường đầu tư liên tục được cải thiện trong những năm qua nên các tập đoàn lớn trên thế giới đều tỏ ra quan tâm đến Việt Nam. Tuy nhiên, các nhà đầu tư phàn nàn về việc triển khai dự án thường gặp khó khăn như khi xin cấp phép đầu tư; chi phí viễn thông, vận tải còn cao; thiếu sự phối hợp giữa các bộ, ngành, trên - dưới…Thêm vào đó, môi trường đầu tư của các nước láng giềng của Việt Nam cũng được cải thiện với tốc độ không thua kém Việt Nam nên sức hút đầu tư của Việt Nam còn chưa mạnh.

 

Ông J. Pincus kể, có một giám đốc khu vực của một tập đoàn lớn của Mỹ nói rằng, mỗi khi bàn đến đầu tư là ông nghĩ ngay đến Việt Nam nhưng lại chưa bao giờ đi đến được quyết định cuối cùng. Nguyên nhân, theo ông giám đốc đó là Việt Nam chưa sẵn sàng để tiếp nhận các nguồn đầu tư lớn, mặc dù con người Việt Nam rất có khả năng và điều kiện an ninh của Việt Nam tuyệt vời.

 

Về triển vọng thu hút FDI của Việt Nam, ông J. Pincus cho rằng có ba lĩnh vực ở Việt Nam hiện đang hấp dẫn các nhà đầu tư. Thứ nhất, khai thác dầu khí và khoáng sản vì Việt Nam giàu các nguồn tài nguyên và hiện giá xăng dầu tăng cao. Thứ hai, đầu tư để giành thị phần lớn hơn trên thị trường Việt Nam liên quan đến các mặt hàng tiêu dùng bởi sức mua của người Việt Nam đang tăng lên. Thứ ba, đầu tư để sản suất các mặt hàng xuất khẩu sang nước khác. Chính vì thế, J. Pincus cho rằng, trong vòng 5 năm tới, Việt Nam trung bình mỗi năm phải thu hút được 5 tỷ USD mới đúng với khả năng của mình.

 

Để có thể đạt mức như vậy, ông J. Pincus cho rằng các cơ quan chính phủ phải thực sự là tác nhân thúc đẩy. Chẳng hạn, Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm của Ireland hay Thái-lan, những nước có ủy ban đầu tư nước ngoài hoạt động rất hiệu quả. Ai-len là đất nước nhỏ bé nhưng luôn hấp dẫn các nhà đầu tư bởi ủy ban đầu tư nước ngoài của Ireland rất khôn khéo trong việc tiếp thị. Họ đến tất cả 700 tập đoàn xuyên quốc gia hàng đầu trên thế giới và đặt câu hỏi xem các tập đoàn đó muốn Ireland phải làm gì để họ đầu tư. Có câu trả lời, họ về nước nghiên cứu và xem có thể được là đáp ứng ngay. Còn ở Việt Nam, sự phối hợp giữa các cơ quan trong việc quảng bá cho đất nước còn thiếu nhịp nhàng. Chính phủ phải nắm lấy việc này thì mới thúc đẩy được khả năng thu hút đầu tư.

Quân đội nhân dân