Yêu cầu chấm dứt tình trạng đánh giá chính sách “cho có”
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu các Bộ, ngành phải đánh giá tác động chính sách thực chất, khách quan khi xây dựng luật, tránh tình trạng làm hình thức hoặc đối phó như thời gian qua.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu vừa ký Văn bản 519/TTg-PL về việc tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025.
Một trong những yêu cầu được nhấn mạnh là các Bộ, ngành phải rà soát và đánh giá tác động chính sách một cách thực chất, đặc biệt với những chính sách mới phát sinh trong quá trình chỉnh lý dự án luật. Theo chỉ đạo, việc đánh giá không được làm theo kiểu hình thức hay “đối phó” như trước đây.
Chính phủ cũng yêu cầu Bộ trưởng và người đứng đầu các cơ quan ngang Bộ trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng và tiến độ xây dựng hồ sơ chính sách, dự án luật và dự thảo văn bản quy phạm pháp luật.
Ngoài việc bảo đảm tiến độ, các Bộ còn phải ưu tiên đủ nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật, đồng thời tổ chức lấy ý kiến đầy đủ từ cơ quan liên quan, đối tượng chịu tác động trực tiếp, chuyên gia và nhà khoa học.
Bộ trưởng các Bộ phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng xây dựng chính sách và dự thảo luật
|
Theo văn bản mới, các Bộ khi đề xuất điều chỉnh chương trình xây dựng luật hằng năm phải rà soát kỹ nội dung, chuẩn bị tờ trình rõ ràng, thống nhất và sát thực tế thay vì làm chung chung. Việc trình các đề xuất cũng phải bám sát lịch họp của Chính phủ và bảo đảm tính đồng bộ khi gửi lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Phó Thủ tướng cũng lưu ý việc áp dụng cơ chế làm luật theo thủ tục rút gọn hoặc thông qua ngay tại kỳ họp Quốc hội chỉ nên dùng trong trường hợp thực sự cấp bách. Theo giải thích của Chính phủ, “cấp bách” ở đây là những trường hợp cần ban hành văn bản ngay để kịp thể chế hóa chủ trương mới của Đảng hoặc chỉ đạo mới từ lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Các dự thảo luật theo thủ tục rút gọn cũng phải gửi cho cơ quan của Quốc hội thẩm tra ít nhất 7 ngày trước phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Một nội dung khác được nhấn mạnh là trách nhiệm giải trình trong quá trình tiếp thu và chỉnh lý dự thảo luật. Theo yêu cầu mới, các Bộ chủ trì soạn thảo phải mời cơ quan thẩm tra và các đơn vị liên quan tham gia xuyên suốt quá trình chỉnh lý để bảo đảm thống nhất.
Những ý kiến của đại biểu Quốc hội hoặc cơ quan thẩm tra phải được nghiên cứu, giải trình đầy đủ. Nếu còn quan điểm khác nhau, Chính phủ phải nêu rõ trong báo cáo trình Quốc hội thay vì bỏ qua hoặc giải thích sơ sài.
Với các dự án luật có nội dung nhạy cảm, phức tạp hoặc còn nhiều tranh luận, Chính phủ yêu cầu các Bộ chủ động truyền thông chính sách rộng rãi để tạo đồng thuận xã hội. Theo đó, các điểm mới trong dự thảo luật cần được giải thích rõ ràng, dễ hiểu và thuyết phục để người dân, doanh nghiệp nắm được tác động thực tế.
Ở khâu rà soát cuối cùng trước khi Quốc hội biểu quyết, các Bộ phải gửi dự thảo luật cho Bộ Tư pháp kiểm tra về ngôn ngữ, thể thức và kỹ thuật trình bày chậm nhất 7 ngày trước thời điểm thông qua. Bộ Tư pháp sẽ phối hợp với cơ quan thẩm tra và Văn phòng Quốc hội để rà soát, chỉnh lý dự thảo lần cuối.
Đáng chú ý, lãnh đạo Bộ phụ trách dự án luật phải trực tiếp tham gia các cuộc họp rà soát để bảo đảm đủ thẩm quyền xử lý các vấn đề phát sinh.
Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Tư pháp phối hợp với Văn phòng Chính phủ kiên quyết tham mưu trả lại hồ sơ hoặc không đưa vào chương trình họp Chính phủ với các dự án không bảo đảm chất lượng hoặc chậm tiến độ.
Ngoài việc xử lý các dự án hiện tại, Bộ Tư pháp còn được giao tổng kết quá trình thực hiện Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để đề xuất sửa đổi, bổ sung trong thời gian tới.
Tử Kính (Theo Báo Chính phủ)
