Chứng khoán Myanmar: Niêm yết liệu có giúp các công ty xây dựng huy động vốn?
Hiện nay, Sàn GDCK Yangon (YSX) chỉ có duy nhất một công ty liên quan đến lĩnh vực xây dựng là First Myanmar Investment (FMI). Tham gia vào thị trường chứng khoán liệu có thúc đẩy khả năng huy động vốn cho các dự án bất động sản trong ngắn hạn đối với các công ty xây dựng?
Theo quan điểm của Phó giám đốc điều hành U Bo Bo Wai Maung của KBZ Bank, các công ty xây dựng trong nước nên xem xét tham gia YSX để tiếp cận nhiều nguồn vốn đầu tư hơn cho lĩnh vực bất động sản.
Theo đó, tại Hội thảo chuyên đề triển vọng tài chính Myanmar diễn ra hôm 05/02 do Phòng Thương mại và Công nghiệp Myanmar (UMFCCI) tổ chức, ông U Bo Bo Wai Maung chia sẻ: “Tại các quốc gia khác, nhiều công ty xây dựng đã niêm yết trên sàn chứng khoán, điều này giúp thúc đẩy nguồn vốn đầu tư và phát triển lĩnh vực xây dựng. Các doanh nghiệp xây dựng trong nước nên theo xu hướng này để niêm yết trên sàn chứng khoán”. Tham dự sự kiện trên còn có cựu Thứ trưởng Bộ Tài chính đồng thời là cựu Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Myanmar (SECM) Maung Maung Thein và người phát ngôn của 3 ngân hàng trong nước.
Các chuyên gia tham dự sự kiện cho rằng do khách hàng thường tin tưởng vào các công ty được niêm yết hơn nên khi sàn chứng khoán càng có nhiều doanh nghiệp niêm yết thì nhu cầu đối với cổ phiếu giao dịch trên thị trường vốn sẽ ngày càng cao hơn.
Nhiều quy tắc cũng như các vấn đề liên quan tính tuân thủ của doanh nghiệp đã được quy định để áp dụng cho quá trình niêm yết cổ phiếu trên YSX. Chẳng hạn, để đủ điều kiện niêm yết, các công ty phải có ít nhất 3 năm hoạt động và phải có ít nhất 2 năm hoạt động có lãi. Quá trình niêm yết còn yêu cầu việc duy trì mức độ minh bạch đối với các hoạt động và vị trí tài chính của các công ty.
Theo quy chế niêm yết được công bố trên truyền thông nhà nước hồi tháng 08/2015, những công ty muốn lên sàn phải nộp lên SECM và YSX tài liệu công bố thông tin liên quan về doanh nghiệp và những thông tin mà công chúng cần biết đến.
Trong quy tắc niêm yết quy định: “Đối với tài liệu công bố thông tin doanh nghiệp, công ty phải mô tả cụ thể và chính xác các vấn đề có tính ảnh hưởng đáng kể đến quyết định đầu tư, như các yếu tố rủi ro và các hoạt động kinh doanh tiềm năng cơ bản”.
Trong khi đó, Giám đốc Cheah Swee Gim của Công ty Luật Kelvin Chia tại Yangon cho rằng các công ty niêm yết phải công bố thông tin doanh nghiệp và thu nhập theo các biểu mẫu do YSX quy định.
Tuy nhiên, những người chỉ trích cho rằng các quy tắc niêm yết của YSX không còn sơ sài và chưa đầy đủ. Trong năm rồi, một chuyên gia trong ngành cho rằng những quy tắc về công bố thông tin “chỉ mang tính cơ bản và chung chung ở một số phạm vi nào đó” và cho rằng những quy tắc này cần được bổ sung thêm các hướng dẫn đối với các công ty đang hoạt động.
Chuyên gia này cho rằng: “Các quy tắc niêm yết của YSX liên quan đến các yêu cầu về công bố là muốn nói về thông tin công ty. Tuy nhiêm, yêu cầu này không cho biết rõ ràng thông tin công ty là thông tin gì nên rất mơ hồ và theo quan điểm của tôi, vấn đề lớn ở đây chính là các quy tắc niêm yết không được hỗ trợ bởi bất cứ quản lý doanh nghiệp nào cả”.
Cùng quan điểm với ông U Bo Bo Wai Maung của KBZ Bank, Tổng giám đốc Công ty Asia Construction, ông U Yan Aung cho rằng nếu các công ty xây dựng được niêm yết trên sàn chứng khoán, họ có thể huy động vốn được nhiều hơn từ việc bán cổ phiếu và số vốn huy động sau đó sẽ được sử dụng cho việc thiết lập thêm nhiều liên doanh bất động sản. Tuy nhiên, điều này còn tùy thuộc vào nhu cầu trên thị trường chứng khoán phải thật sự mạnh mẽ. Ông U Yan Aung cũng lý giải, do tình trạng kém sôi động hiện nay của thị trường chứng khoán Myanmar nên nhiều công ty xây dựng do dự niêm yết.
Ông nói: “Sàn chứng khoán mới được triển khai không lâu nên các công ty trong nước chưa quen với cơ chế giao dịch. Việc có duy nhất một công ty xây dựng là FMI niêm yết trên đây là không có gì lạ cả”.
Ông chia sẻ thêm, dù có nhiều người quan tâm đến thị trường chứng khoán trong nước nhưng tiềm năng thị trường chưa được nhận ra do tình trạng diễn biến ảm đạm của cổ phiếu trên sàn. Xu hướng chủ yếu của các cổ phiếu niêm yết chưa phản ảnh được mức độ hăng hái và ủng hộ như kỳ vọng của cộng đồng kinh doanh. Vì thế các công ty đang lưỡng lự tham gia vào cuộc chơi này”.
Ông U Aung Thura, Giám đốc điều hành của Công ty Thura Swiss - Công ty chuyên về tư vấn và nghiên cứu thị trường vốn Myanmar chia sẻ, do hoạt động giao dịch của thị trường chứng khoán Myanmar ảm đạm, nên các công ty xây dựng lên sàn thì việc niêm yết cũng không đem đến nhiều lợi ích để huy động vốn cho các dự án bất động sản của họ. Theo ông U Aung Thura, về ngắn hạn, các công ty xây dựng sẽ không hưởng được nhiều lợi ích từ việc niêm yết trên YSX.
Ông nói: “Tôi tin rằng vấn đề cơ bản đối với các công ty xây dựng là bảo toàn nguồn vốn. Khi chúng ta mua nhà tại Myanmar chúng ta đều sử dụng phương thức trả trước. Tôi không nghĩ rằng nhiều thứ sẽ thay đổi dù rằng thị trường chứng khoán đã ra đời tại Myanmar. Thị trường chứng khoán hiện nay vẫn đìu hiu và việc tham gia vào thị trường này sẽ không mang lại nhiều lợi ích cho các công ty thuộc lĩnh vực xây dựng”.
Tuy nhiên, ông U Aung Thura cũng cho rằng về dài hạn, câu chuyện có thể sẽ khác hơn.
Ông nói thêm: “Nhìn xa hơn thì khi thị trường chứng khoán phát triển và thể hiện xu hướng mạnh mẽ hơn, các công ty có cổ phiếu giao dịch trên thị trường này có thể hưởng được nhiều nguồn vốn đầu tư và nguồn vốn huy động được từ việc bán cổ phiếu”.
Có lẽ, để thật sự hưởng được nhiều lợi ích từ việc tham gia vào YSX, các công ty xây dựng tại Myanmar cần phải kiên nhẫn chờ đợi trước khi thị trường chứng khoán trong nước phát triển mạnh hơn./.
