Cơ hội thay đổi chương trình thanh tra cá da trơn của USDA
Dưới đây là bức thư của các ông Robert G. Hibbert và Karl M. Nobert - Công ty Luật quốc tế K&L Gates (Washington, D.C.) gửi tới Seafood để hưởng ứng bài báo có tựa đề "Trò đùa đối với người tiêu dùng Mỹ." Mặc dù có nội dung lớn, nhưng dự luật đề xuất thanh tra cá da trơn của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) có thể được tóm tắt ngắn gọn theo những ý sau đây...
Trước tiên, dự luật sẽ áp dụng chế độ thanh tra liên tục đối với quy trình chế biến cá da trơn giống như cách mà USDA đang thực hiện với thịt bò, thịt lợn và các sản phẩm thịt khác. Thứ hai, thay vì đưa ra quan điểm về việc định nghĩa thuật ngữ "cá da trơn" như thế nào thì người ta lại đưa ra 2 lựa chọn thay thế và chờ lấy ý kiến công chúng.
Mặc dù phạm vi của dự luật đề xuất rất rộng, nhưng có 3 điểm cụ thể cần chú ý. Đầu tiên là vấn đề tự định nghĩa và thất bại của USDA trong việc đưa ra cho ngành cá da trơn một định nghĩa rõ ràng với cụm từ “catfish”. Người ta có thể thông cảm với thế tiến thoái lưỡng nan của USDA, ít nhất ở một điểm. Nếu thông qua định nghĩa hẹp hơn đối với cụm từ này thì USDA sẽ gặp phải sức ép lớn “dội” ngược trở lại từ chính những người có quyền lợi ở trong nước, ngay cả trong giai đoạn lấy ý kiến cộng đồng và những lúc khác. Nhưng nếu lựa chọn định nghĩa với phạm vi rộng hơn thì nhóm người có chung lợi ích là các nhà NK trong nước và các nhà XK nước ngoài sẽ phản đối kịch liệt, cùng với đó là “manh nha” một cuộc chiến tranh thương mại. Dĩ nhiên tình trạng khó xử này sẽ không hề dễ dàng hơn trong thời gian tới. Đơn giản là Chính phủ đang trì hoãn sự lựa chọn của mình cũng như thời hạn mà họ cuối cùng sẽ phải chuốc lấy tổn hại. Và, người ta có thể đưa ra câu hỏi là nếu đã quyết định trì hoãn vấn đề này, tại sao không có tài liệu được công bố từ cách đây một năm rưỡi?
Vấn đề quan trọng thứ hai liên quan đến các trở ngại trong việc chuyển đổi sang chương trình thanh tra bắt buộc. Ở đây những người có chung quyền lợi ở trong nước trước kia ra sức theo đuổi mục tiêu này cuối cùng có thể rút ra bài học là phải suy nghĩ cẩn thận về điều họ muốn. Các phương pháp thanh tra của USDA về cơ bản khác với của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đang thực hiện. USDA kiểm tra các cơ sở chế biến theo tần suất hàng ngày, trong khi FDA có thể chỉ thanh tra các cơ sở chế biến cách vài năm một lần. Trong khi chương trình HACCP bắt buộc đã áp dụng với ngành thủy sản từ mấy năm qua, thì quy định mà USDA áp dụng và thực thi lại là một vấn đề khác hoàn toàn. Khi các nhà chế biến đã bước vào một thế giới với đầy những báo cáo không tuân thủ, các đánh giá an toàn thực phẩm kéo dài cả tháng, việc phê duyệt trước khi dán nhãn và một loạt các vướng mắc quan liêu khác, thì họ có thể muốn tìm lại những ngày tốt đẹp đã qua và mong muốn FDA giám sát trở lại.
Cuối cùng là các vấn đề an toàn thực phẩm và chính sách thanh tra mà dự luật đề xuất cá da trơn đưa ra. Người ta có thể đặt câu hỏi "Tại sao chỉ có cá da trơn?". Câu trả lời đơn giản, bởi vì hành động đó do Quốc hội chỉ đạo. Nhưng nó đến vào thời điểm sau khi thông qua Đạo luật Hiện đại hóa an toàn thực phẩm với mục tiêu giúp cho toàn bộ nguồn cung thực phẩm an toàn hơn, nên bản thân FDA đang rất mệt mỏi tìm kiếm các nguồn lực bổ sung cần thiết và phải đối phó với một áp lực rất lớn về nguồn ngân sách chỉ để thực hiện các quy định của mình. Và Đạo luật Hiện đại hóa an toàn thực phẩm chuẩn bị đầy đủ cho việc thanh tra theo một số trình tự có quy mô nhỏ hơn mà USDA vẫn duy trì. Liệu nguồn lực như vậy có hợp lý để bao quát toàn bộ nhằm đảm bảo an toàn cho cá da trơn, sau đó là một số loài khác như rau bina hoặc bơ đậu phộng.
Dù thực tế câu trả lời trước mắt là sự chỉ đạo của Quốc hội, nhưng về lâu dài các câu hỏi như vậy vẫn tồn tại. Trước tiên, các bên liên quan sẽ tích cực tham gia vào quá trình lấy ý kiến công chúng cũng như trong các hình thức tiếp cận khác như hội nghị cộng đồng sẽ diễn ra trong vài tháng tới. Hoạt động này sẽ cung cấp những gì tốt nhất và có lẽ là cơ hội cuối cùng để gây tác động đến nội dung của chương trình và một khi đã hoàn tất thì có nghĩa là ngành công nghiệp này sẽ phải đối mặt với cả những cơ hội và thách thức trong nhiều thập kỷ tới.
Vasep
