ROE 40% trong ngành giải trí: DatVietVAC đang kiếm tiền theo cách nào?
ROE cao thường gắn với các ngành có vòng quay vốn nhanh và biên lợi nhuận ổn định như FMCG, dược phẩm.... Ngược lại, ngành giải trí thường có chi phí sản xuất lớn, rủi ro cao và khó dự báo dòng tiền.
Trong bối cảnh đó, việc DatVietVAC ghi nhận ROE khoảng 40.8% – cao hơn đáng kể so với mức trung bình ngành – đặt ra một câu hỏi đáng chú ý: hiệu quả sinh lời này đến từ đâu, và có thể duy trì trong dài hạn hay không?
ROE cao bắt đầu từ cách định nghĩa IP là tài sản cốt lõi
Theo báo cáo của Vietcap, các doanh nghiệp media & entertainment trong khu vực có biên lợi nhuận hoạt động trung bình khoảng 2.5% và ROE khoảng 8.4%. Với DatVietVAC, đạt OPM 13.9% và ROE 40.8% – mức chênh lệch không thể giải thích bằng quy mô hay chu kỳ thị trường, mà cách doanh nghiệp định nghĩa nội dung như một tài sản chính..
Khác với mô hình nội dung truyền thống, DatVietVAC không dừng ở sản xuất nội dung, mà sở hữu IP (Intellectual Property – tài sản trí tuệ). Thay vì chỉ sản xuất chương trình và ghi nhận doanh thu một lần. Nội dung được xây dựng như một tài sản có thể khai thác trong nhiều giai đoạn, trong suốt vòng đời.
Ví dụ IP Anh Trai "Say Hi". Khi chương trình – IP đủ sức hút, có thể tạo ra nhiều lớp doanh thu: tài trợ và media rights, concert, phân phối âm nhạc trên các nền tảng, licensing hình ảnh, và nhượng quyền khai thác cho đối tác ở thị trường khác. Điểm mấu chốt là phần lớn các dòng tiền này chỉ phát sinh khi doanh nghiệp sở hữu IP gốc – yếu tố giúp DatVietVAC giữ lại phần giá trị lớn nhất trong chuỗi khai thác.
Ông Phan Đăng Hưng, Giám đốc Chiến lược và Phát triển, cho biết đặc điểm nổi bật của mô hình DatVietVAC nằm ở khả năng khai thác IP licensing. Với các tài sản như hình ảnh, âm nhạc hay thương hiệu, chi phí phát sinh thêm gần như không đáng kể, trong khi doanh thu vẫn tiếp tục tăng theo mức độ phổ biến của nội dung. Dù không phải nguồn đóng góp lớn nhất trong cơ cấu lợi nhuận hiện tại, IP Licensing là phần giá trị đặc biệt của mô hình - bổ sung các dòng thu biên lợi nhuận cao từ IP, qua đó giúp cải thiện hiệu quả sinh lời trong dài hạn - điều không nhiều doanh nghiệp nội dung Việt Nam có thể làm được.
Hiệu suất kinh doanh của DatVietVAC so với các doanh nghiệp truyền thông giải trí lớn
|
Trong 6 năm gần đây, DatVietVAC đã chi trả khoảng 1,000 tỷ đồng cổ tức — tương đương gần toàn bộ vốn chủ sở hữu hiện tại - trong khi vẫn duy trì tăng trưởng. Điều này phản ánh đặc thù của mô hình: không yêu cầu tái đầu tư lớn vào tài sản hữu hình, nhưng vẫn tạo ra dòng tiền đều đặn từ tài sản nội dung. Tuy nhiên, đặc điểm này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về khả năng duy trì “sức sống” nội dung đủ mạnh trong dài hạn.
Kiểm soát rủi ro từ đầu vào
Một yếu tố quan trọng khác giúp duy trì ROE là cách doanh nghiệp kiểm soát rủi ro ngay từ đầu vào.
DatVietVAC áp dụng một cách tiếp cận mang tính pre-funded - trước khi sản xuất một chương trình. Doanh nghiệp chủ động làm việc với đối tác và nhãn hàng ngay từ giai đoạn phát triển chương trình, qua đó xây dựng nền tảng doanh thu ngay trước khi chương trình ra mắt. Điều này giúp các dự án được triển khai với quy mô lớn, hạn chế rủi ro tài chính – yếu tố có thể làm suy giảm hiệu quả vốn trong các mô hình nội dung truyền thống.
Các nguồn thu sau phát sóng như truyền hình, digital, concert, merchandizing, licensing… đóng vai trò bổ sung và tối ưu hoá doanh thu trên toàn chuỗi khai thác IP từ đó gia tăng biên lợi nhuận vượt trội so với mô hình khai thác content phổ biến trên thị trường tiềm ẩn nhiều rủi ro, nơi doanh thu và lợi nhuận phụ thuộc gần như hoàn toàn vào hiệu quả sau khi chương trình lên sóng.
Năng lực vận hành
Sở hữu IP không tự động tạo ra ROE cao. Hiệu quả này chỉ có thể duy trì khi doanh nghiệp có đủ năng lực triển khai – từ sản xuất nội dung, quản lý nghệ sĩ đến thương mại hóa trên quy mô lớn. Và DatVietVAC đang sở hữu ba tài sản đặc thù mà không doanh nghiệp cùng ngành nào tại Việt Nam hội tụ đủ cùng lúc.
Hệ sinh thái phân phối quy mô lớn. Với 270 triệu người theo dõi trên các nền tảng số (YouTube 50 triệu sub — kênh giải trí duy nhất đạt nút kim cương tại Việt Nam, Facebook 62 triệu follow, TikTok 50–70 tỷ view/năm), cộng với kênh truyền hình HTV2 và OTT VieON, DatVietVAC sở hữu năng lực đưa nội dung đến khán giả toàn cầu.
DatVietVAC sở hữu hệ sinh thái phân phối nội dung trên toàn cầu
|
Quan trọng hơn, đây là nền tảng để thương mại hóa IP: sức mạnh nằm ở khả năng chuyển hóa độ phủ và mức độ gắn kết của khán giả thành giá trị kinh tế.
Đại diện DatVietVAC cho biết doanh nghiệp đang phát triển Artist Interaction Platform - nơi nghệ sĩ tương tác trực tiếp với người hâm mộ, đồng thời mở ra hạ tầng cho các mô hình dịch vụ và trải nghiệm xoay quanh cộng đồng fan trong tương lai.
Talent pool hơn 100 nghệ sĩ độc quyền — và dư địa khai thác còn lớn. Đây không đơn thuần là quản lý nghệ sĩ, mà là nguồn cung nội dung, kênh KOL marketing và lực lượng tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.
Năng lực sản xuất blockbuster được công nghiệp hóa. DatVietVAC có quy mô 800–900 nhân sự - con số lớn nhất ngành, bao gồm đội ngũ sản xuất, sáng tạo và R&D được đào tạo qua nhiều thập kỷ. Trong khi phần lớn thị trường vẫn dựa vào production outsourcing hoặc nhân sự thời vụ theo dự án, DatVietVAC tích lũy năng lực sản xuất như một tài sản dài hạn giúp tối ưu chi phí, rút ngắn thời gian triển khai dự án và kiểm soát được chất lượng thực thi.
Ở góc độ tài chính, ba yếu tố này giúp tăng vòng quay tài sản và giữ biên lợi nhuận – hai biến số trực tiếp ảnh hưởng đến ROE.
Bài toán tương lai
Với nhà đầu tư, câu hỏi không nằm ở con số ROE hiện tại, mà ở khả năng duy trì trong dài hạn.
Vietcap ước tính lợi nhuận ròng của DatVietVAC tăng trưởng 13% CAGR giai đoạn 2025–2028, trong đó mảng D2C tăng 22% CAGR — nhanh hơn gần gấp đôi tốc độ tăng trưởng tổng doanh thu. Biên lợi nhuận gộp được dự phóng cải thiện trung bình 1, 2 điểm phần trăm mỗi năm khi tỷ trọng D2C tăng lên.
DatVietVAC đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu đạt 5,000 tỷ vào năm 2025, với mảng D2C chiếm 20% tỷ trọng
|
Nói cách khác, động lực tăng trưởng của DatVietVAC trong tương lai không đến từ mở rộng quy mô đơn thuần, mà từ sự dịch chuyển cấu trúc doanh thu sang các lớp có biên lợi nhuận cao hơn.
Thị trường giải trí Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu của chu kỳ tăng trưởng. Chi tiêu giải trí tại Việt Nam mới chiếm 1.4% GDP bình quân đầu người, thấp hơn nhiều so với mức 2–3% của các nước trong khu vực. Dư địa không phải là kỳ vọng — nó được đo bằng khoảng cách cụ thể. Khoảng cách này không chỉ phản ánh dư địa, mà còn là chỉ dấu về một thị trường đang hình thành.
Trong bối cảnh đó, với một doanh nghiệp dựa trên IP, thách thức không nằm ở quy mô thị trường, mà ở khả năng liên tục tạo ra những IP đủ mạnh và duy trì vòng quay giá trị trên một hệ sinh thái vận hành bền vững. Chính năng lực này – hơn cả cơ hội thị trường – mới là yếu tố quyết định, và cũng là lý do DatVietVAC trở thành doanh nghiệp đại diện cho xu hướng tăng trưởng của công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Phương Châu
