Bộ Y tế đề xuất tăng chế tài xử phạt, hình phạt tiền với vi phạm an toàn thực phẩm
Bộ Y tế đang phối hợp Bộ Công Thương và Bộ Công an đề xuất sửa đổi Nghị định 115/2018/NĐ-CP và Bộ luật Hình sự theo hướng tăng chế tài xử phạt, tăng hình phạt tiền và hình phạt tù đối với các hành vi vi phạm an toàn thực phẩm, nhằm nâng cao tính răn đe.
Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026 diễn ra chiều 4/2, trước câu hỏi của nhà báo về giải pháp tăng cường kiểm soát, quản lý ngăn chặn sản phẩm kém chất lượng, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng tăng cao vào dịp Tết, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà đã trả lời liên quan đến lĩnh vực y tế.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà thông tin về giải pháp kiểm soát, ngăn chặn thực phẩm kém chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm - Ảnh: VGP/QP
|
Ông Vũ Mạnh Hà cho hay dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội là thời điểm tiêu thụ thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe lớn nhất trong năm. Đây cũng là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh hàng giả, hàng kém chất lượng, gian lận thương mại, quảng cáo sai sự thật, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Vì vậy, ngay từ cuối năm 2025, Bộ Y tế đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách và triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương.
Tinh thần “tuyên chiến không khoan nhượng”
Về thuốc, mỹ phẩm và các sản phẩm dược phẩm, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết Bộ Y tế đã ban hành Kế hoạch số 1967/KH-BYT ngày 25/12/2025 triển khai đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, với tinh thần “tuyên chiến không khoan nhượng”, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Ban Chỉ đạo 389 Bộ Y tế đang tổ chức các đoàn kiểm tra trực tiếp tại các địa phương trọng điểm như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh để đánh giá việc triển khai kế hoạch cao điểm, tập trung vào kiểm tra thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, sữa và thiết bị y tế, đồng thời đôn đốc công tác bình ổn thị trường, dự trữ đầy đủ thuốc, vật tư y tế, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý trong dịp Tết.
Cục Quản lý Dược đang chủ trì triển khai 05 đoàn kiểm tra chuyên ngành, tập trung vào việc duy trì tiêu chuẩn thực hành tốt sản xuất thuốc (GMP), phòng chống thuốc giả, thuốc kém chất lượng và không rõ nguồn gốc; kiểm tra hồ sơ thông tin sản phẩm mỹ phẩm (PIF), ghi nhãn, quảng cáo, cũng như kiểm soát bao bì, nhãn hộp in sẵn để ngăn chặn hàng giả tuồn ra thị trường.
Đối với lĩnh vực an toàn thực phẩm - đây là nội dung được người dân đặc biệt quan tâm trong dịp Tết, Bộ Y tế đã tham mưu Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm ban hành Kế hoạch số 1941/KH-BCĐTƯATTP ngày 23/12/2025, triển khai công tác bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán Bính Ngọ và Lễ hội Xuân 2026 trên phạm vi toàn quốc, từ ngày 25/12/2025 đến hết 25/3/2026.
Bộ Y tế phối hợp với các bộ liên quan thành lập 05 đoàn kiểm tra liên ngành Trung ương tại 10 tỉnh, thành phố trọng điểm; chỉ đạo các địa phương tăng cường kiểm tra từ cấp tỉnh đến cấp xã, tập trung vào các nhóm thực phẩm tiêu thụ nhiều và có nguy cơ cao như thịt, sản phẩm từ thịt, rượu bia, nước giải khát, bánh mứt kẹo, rau củ quả, phụ gia thực phẩm và các cơ sở dịch vụ ăn uống.
Cùng với thanh tra, kiểm tra, Bộ Y tế đẩy mạnh công tác truyền thông rộng khắp trên các phương tiện thông tin đại chúng và hệ thống y tế cơ sở nhằm nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp trong bảo đảm an toàn thực phẩm.
Đặc biệt, để siết chặt quản lý từ gốc, Bộ Y tế đã phối hợp với các bộ, ngành xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 về Quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm và Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 về Quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm. Trong đó bổ sung nhiều quy định mới theo hướng tăng cường cả tiền kiểm và hậu kiểm.
Cụ thể, ở khâu sản xuất, nâng cao điều kiện đối với các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ; bắt buộc áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng như HACCP, ISO 22000, GMP; đồng thời quy định cơ sở sản xuất phải đứng tên công bố sản phẩm và chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng, an toàn.
Bộ Y tế đang phối hợp Bộ Công Thương và Bộ Công an đề xuất sửa đổi Nghị định 115/2018/NĐ-CP và Bộ luật Hình sự theo hướng tăng chế tài xử phạt, tăng hình phạt tiền và hình phạt tù đối với các hành vi vi phạm an toàn thực phẩm, nhằm nâng cao tính răn đe.
Bộ Y tế đang triển khai đồng bộ từ hoàn thiện pháp luật, tăng cường kiểm tra, hậu kiểm, phối hợp liên ngành, đến đẩy mạnh truyền thông. Quan điểm nhất quán là không có vùng cấm, không có ngoại lệ trong xử lý vi phạm, đặt sức khỏe người dân lên hàng đầu.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời đề nghị người dân lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Việc ùn tắc các lô hàng đã được giải quyết
Liên quan một số vướng mắc mới trong quá trình triển khai thực hiện Nghị định 46/2026/NĐ-CP, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho hay sau khi triển khai thực hiện theo Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, theo phản ánh của một số địa phương và cơ quan báo chí ngày ghi nhận ngày 30/01/2026 có tình trạng nhiều lô hàng là mặt hàng nông sản, thủy sản, thực phẩm tươi sống do các đơn vị chưa sẵn sàng trong việc tổ chức triển khai thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP và đề nghị có hướng dẫn triển khai phương thức kiểm tra, nội dung kiểm tra…
Ngay sau khi nhận được thông tin phản ánh trên phương tiện thông tin đại chúng từ ngày 30/01/2026, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long, các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính, Văn phòng Chính phủ và các địa phương đã chủ động phối hợp chặt chẽ, làm việc xuyên ngày nghỉ (06 cuộc họp và 01 hội nghị trực tiếp và trực tuyến toàn quốc, Bộ Y tế đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, tham mưu trình Chính phủ một số văn bản, công điện) để có biện pháp xử lý phù hợp, tháo gỡ kịp thời vướng mắc.
Đến thời điểm này (ghi nhận đến 09h00 ngày 04/02/2026), việc ùn tắc các lô hàng nông sản, thủy sản, thực phẩm tươi sống nhập khẩu tại các cửa khẩu đã cơ bản được giải quyết.
Ông Hà nhấn mạnh, đến thời điểm hiện tại, đối với mặt hàng thuộc phân công quản lý của Bộ Y tế chưa nhận được ý kiến phản ánh về vướng mắc tại các cửa khẩu.
Nhật Quang
