Chủ tịch HQC Trương Anh Tuấn: TPHCM có thể đạt mục tiêu 200,000 căn nhà ở xã hội nếu tháo gỡ đúng “điểm nghẽn”
Tại hội thảo Phát triển nhà ở xã hội tại TPHCM – từ mô hình đến hành động chiều ngày 16/01, ông Trương Anh Tuấn – Chủ tịch HĐQT CTCP Tư vấn Thương mại Dịch vụ Địa Ốc Hoàng Quân (HOSE: HQC) cho rằng mục tiêu xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội trên cả nước theo chương trình của Chính phủ là hoàn toàn khả thi, trong bối cảnh cơ chế, chính sách và sự đồng thuận xã hội đang ở mức thuận lợi nhất từ trước đến nay.
Hội thảo Phát triển nhà ở xã hội tại TPHCM – từ mô hình đến hành động tổ chức vào chiều ngày 16/01. Ảnh: Thượng Ngọc
|
TPHCM cần cơ chế đặc thù để đạt mốc 200,000 căn
Theo ông Tuấn, riêng tại TPHCM, Hoàng Quân đã hoàn thành 4 dự án nhà ở xã hội với gần 4,000 căn hộ. Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, doanh nghiệp đã đăng ký và cam kết với Thủ tướng Chính phủ phát triển 50,000 căn, đóng góp vào mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội trên toàn quốc. Hiện Công ty đang tiếp tục triển khai các dự án tiếp theo.
Ông đánh giá, chưa bao giờ môi trường phát triển nhà ở xã hội lại “thoáng” như hiện nay, từ quy hoạch, cơ chế chính sách đến sự đồng thuận của xã hội và doanh nghiệp. Do đó, chương trình 1 triệu căn nhà ở xã hội và nhà ở công nhân chắc chắn có thể thực hiện được.
Đối với mục tiêu gần 200,000 căn nhà ở xã hội tại TPHCM, Chủ tịch HQC cho rằng khả năng hoàn thành là có cơ sở, nhưng cần những giải pháp mạnh và đặc thù hơn.
Hiện nay, quỹ đất công đưa ra đấu giá cho phát triển nhà ở xã hội còn rất hạn chế, chỉ khoảng 8 dự án với quy mô xấp xỉ 10ha, trong khi quy hoạch cho nhà ở xã hội của thành phố lên tới hơn 170ha. Nếu không nhanh chóng chuyển hóa quỹ đất công thành các dự án cụ thể để đấu giá và triển khai thì rất khó đạt được mục tiêu đề ra.
Bên cạnh đất công, ông Tuấn đề xuất cần khai thác mạnh hơn quỹ đất trong dân và doanh nghiệp. Phần lớn doanh nghiệp bất động sản và người dân đều có đất, vấn đề là phải có cơ chế để chuyển đổi các quỹ đất này sang phát triển nhà ở xã hội. Một trong những giải pháp là cho phép doanh nghiệp góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất, dựa trên mức thuế đất đang nộp hàng năm, từ đó tạo động lực để doanh nghiệp chủ động tham gia phát triển nhà ở xã hội. Đây được xem là cách nhanh nhất để hình thành quỹ đất song song với quỹ đất công.
Cần thiết kế mẫu để rút ngắn thời gian triển khai dự án
Dù thủ tục hành chính tại TPHCM đã được rút ngắn đáng kể, theo ông Tuấn, vẫn còn một “nút thắt” lớn nằm ở khâu thiết kế. Hiện chưa có hệ thống thiết kế mẫu phổ biến cho nhà ở xã hội, trong khi một chủ đầu tư có thể mất tới cả năm chỉ để hoàn tất khâu thiết kế dự án.
Ông đề nghị Sở Xây dựng chủ trì xây dựng các bộ thiết kế mẫu cho nhiều loại hình nhà ở xã hội như 5 tầng, 7 tầng, 15 tầng, 20 tầng… Khi có thiết kế mẫu, quá trình thẩm định và phê duyệt sẽ nhanh hơn rất nhiều, giúp rút ngắn đáng kể thời gian triển khai dự án.
Một trong những nội dung được Chủ tịch Hoàng Quân nhấn mạnh là cần thay đổi cách tiếp cận tài chính đối với nhà ở xã hội, nhất là phân khúc cho thuê.
Theo ông, tại TPHCM có ít nhất hai nhóm đối tượng nhà ở xã hội: một là cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang; hai là công nhân và nhóm lao động thu nhập thấp đô thị. Với nhóm thứ hai, nhu cầu thuê chiếm tới khoảng 80%, trong khi chính sách hiện nay vẫn thiên về bán.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, ở nhiều nước, ngân hàng cho chủ đầu tư vay hai giai đoạn: giai đoạn xây dựng (2-3 năm) và giai đoạn vận hành sau khi hoàn thành, với thời hạn có thể lên tới 5-30 năm. Nhờ đó, chủ đầu tư có thể phát triển mạnh mô hình nhà cho thuê, tạo dòng tiền dài hạn và thị trường thuê ổn định. Ông Tuấn cho rằng Việt Nam cần áp dụng cơ chế tín dụng tương tự để khuyến khích phát triển nhà ở xã hội cho thuê, nhất là nhà ở công nhân.
Người mua sợ vay vì áp lực trả gốc ngay từ đầu
Không chỉ chủ đầu tư, người mua nhà ở xã hội cũng đang gặp khó trong tiếp cận tín dụng. Theo ông Tuấn, với cấu trúc vay hiện nay, người mua phải trả cả lãi và gốc ngay từ đầu, trong đó tiền lãi khoảng 3–4 triệu đồng/tháng và tiền gốc 2–3 triệu đồng/tháng. Với thu nhập của người lao động, nhiều người chỉ đủ khả năng trả lãi, nên rất e ngại vay vốn vì sợ rơi vào nợ quá hạn.
Do đó, ông đề xuất cần có các gói vay thuê – mua, trong đó trong 5 năm đầu người dân chỉ trả tiền thuê (tương đương tiền lãi), sau đó mới bắt đầu trả gốc. Đồng thời, khi dự án đã có sổ đỏ, ngân hàng nên cho vay với tỷ lệ cao hơn và định giá sát hơn, giúp giảm áp lực tài chính cho người mua.
Hà Lễ
