Chủ tịch VCCI: Chuyển từ thuế khoán sang khai thuế là xu hướng không thể đảo ngược
Đánh giá chủ trương cải cách thuế là đúng hướng, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho rằng thách thức nằm ở khâu triển khai, đòi hỏi lộ trình phù hợp và hệ thống hỗ trợ đủ mạnh để doanh nghiệp và hộ kinh doanh thích ứng.
Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng - Ảnh: VGP
|
Nhìn lại năm 2025, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng cho rằng Chính phủ, các bộ, ngành và cơ quan của Quốc hội đã triển khai khối lượng công việc rất lớn nhằm hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh và tạo dư địa phát triển cho khu vực doanh nghiệp.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, điểm nổi bật là cách tiếp cận điều hành đã có những thay đổi căn bản, hướng tới minh bạch hơn, phân cấp mạnh hơn và đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của quá trình thực thi chính sách.
Trong lĩnh vực tài chính công, cơ chế phân bổ ngân sách đã chuyển mạnh sang gắn với mục tiêu, đi cùng phân cấp, phân quyền rõ ràng hơn. Dòng vốn đầu tư công được vận hành thông thoáng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các dự án đồng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng và dịch vụ công.
Ở mảng thuế và hải quan, cải cách thủ tục tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng minh bạch, dễ tiếp cận. Việc áp dụng phân luồng, đơn giản hóa quy trình giúp doanh nghiệp giảm thời gian và chi phí tuân thủ. Các thông tư hướng dẫn ngày càng cụ thể, dễ thực hiện hơn, trong khi hệ thống đại lý thuế đóng vai trò cầu nối hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ một cách bài bản.
Đối với đầu tư, nhiều thủ tục đã được rút gọn, thời gian chuẩn bị dự án được rút ngắn. Phân cấp được mở rộng, nhiều dự án không còn phải trình xin chủ trương đầu tư như trước, qua đó cắt giảm điều kiện kinh doanh và tạo môi trường thuận lợi hơn cho sản xuất - kinh doanh.
Chuyển từ thuế khoán sang khai thuế: đúng hướng nhưng cần lộ trình
Trao đổi với báo chí, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh chủ trương chuyển từ thuế khoán sang hình thức khai thuế là cần thiết và phù hợp với tiến trình hiện đại hóa quản lý thuế. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở khâu triển khai.
Theo ông, hệ thống ứng dụng phải thực sự thân thiện, dễ sử dụng, đi kèm mạng lưới hỗ trợ, đào tạo, hướng dẫn cụ thể cho hộ kinh doanh. Việc thay đổi thói quen quản lý và kê khai không thể diễn ra trong thời gian ngắn, bởi cả người nộp thuế và cơ quan thuế đều cần thời gian thống nhất cách hiểu, quy trình và phương thức vận hành.
"Chính sách đã rõ, nhưng quá trình thực hiện chắc chắn sẽ phát sinh vướng mắc. Điều quan trọng là kiên trì điều chỉnh từng bước, bởi đây là con đường phù hợp và không còn lựa chọn khác trong giai đoạn hiện nay", Chủ tịch VCCI nhìn nhận.
Doanh nghiệp cần thông tin rõ ràng để chủ động đồng hành
Ở vai trò tổ chức đại diện cộng đồng doanh nghiệp, VCCI xác định nhiệm vụ trọng tâm là truyền tải kịp thời, đầy đủ và dễ hiểu các thông điệp điều hành của Chính phủ và Thủ tướng tới doanh nghiệp. Khi nắm rõ định hướng chính sách, doanh nghiệp mới có thể củng cố niềm tin, chủ động hơn trong thủ tục hành chính và phối hợp hiệu quả với cơ quan quản lý.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, thực tế vẫn tồn tại những khác biệt trong cách hiểu giữa doanh nghiệp và cơ quan công quyền. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là các thông điệp chính sách cần rõ ràng, nhất quán hơn, đồng thời doanh nghiệp cũng phải nâng cao năng lực tiếp cận và tuân thủ pháp luật.
Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng chính sách điều hành được ban hành sớm, phổ biến rộng rãi, tạo nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng. Bên cạnh đó là các định hướng dài hạn về thị trường, tiêu chuẩn hàng hóa và điều kiện kinh doanh ở các lĩnh vực mới, giúp doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch đầu tư.
Nghị quyết 68 và không gian phát triển mới của doanh nghiệp
Chủ tịch VCCI đánh giá cao Nghị quyết 68 khi khẳng định khu vực doanh nghiệp tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế và doanh nhân là lực lượng trực tiếp tạo ra giá trị phát triển kinh tế - xã hội. Việc xác lập rõ vị thế doanh nhân giúp củng cố niềm tin, khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, chấp nhận rủi ro và hoạch định chiến lược dài hạn.
Bước sang năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các nội dung của Nghị quyết 68 tiếp tục được cụ thể hóa, đồng thời môi trường vĩ mô được giữ ổn định, pháp luật được ban hành và thực thi nhất quán.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, doanh nghiệp đang nhìn thấy ba không gian phát triển rõ nét. Thứ nhất là thị trường trong nước hơn 100 triệu dân, với thu nhập cải thiện và nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng. Thứ hai là thị trường quốc tế, nơi các hiệp định thương mại tự do tiếp tục mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Thứ ba là khả năng tiếp cận vốn, thông qua việc hình thành trung tâm tài chính quốc tế, nâng cấp thị trường chứng khoán, phát triển tài chính xanh và các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp.
Song song với đó, bài toán nhân lực chất lượng cao tiếp tục là mối quan tâm lớn. Một hệ thống đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn và đội ngũ quản lý có kỹ năng sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh.
2025 - năm bản lề cải cách pháp luật, 2026 là giai đoạn thích ứng
Theo Chủ tịch VCCI, năm 2025 là năm bản lề của cải cách pháp luật với khối lượng luật, nghị định, thông tư rất lớn được ban hành. Quy mô thay đổi rộng khiến cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp đều cần thời gian để thích ứng.
Bước sang 2026, thách thức vẫn còn, song áp lực điều chỉnh chính sách được kỳ vọng sẽ "nhẹ" hơn khi khung khổ pháp lý dần hoàn thiện. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với bài toán thị trường, chi phí vốn và nhân lực chất lượng cao.
"Trong bối cảnh nhu cầu tăng trưởng lớn, việc chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng không còn phù hợp. Phát triển thị trường chứng khoán, tăng minh bạch và nâng cao quản trị doanh nghiệp sẽ mở thêm kênh huy động vốn hợp pháp, bền vững cho nền kinh tế", Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.
Tùng Phong
