Chuyển đổi số văn hóa hướng tới đóng góp 9% GDP
Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng ký quyết định phê duyệt đề án chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn 2045, với mục tiêu không chỉ số hóa di sản mà còn biến văn hóa thành nguồn lực mới cho tăng trưởng.
Đề án cho thấy cách tiếp cận mới khi đặt văn hóa vào một hệ sinh thái số, nơi dữ liệu, nội dung và các sản phẩm văn hóa có thể được số hóa, kết nối và khai thác hiệu quả hơn. Thay vì chỉ dừng ở bảo tồn, các giá trị văn hóa sẽ được đưa vào dòng chảy kinh tế, vừa phục vụ đời sống tinh thần, vừa tạo thêm nguồn lực cho phát triển.
Mục tiêu đến năm 2030 là toàn bộ lĩnh vực văn hóa sẽ có nền tảng số dùng chung. Tất cả các loại hình di sản sau khi số hóa đều phải được chuẩn hóa dữ liệu và kết nối trong hệ thống chung. Trong đó, khoảng 80% di sản văn hóa số được gắn mã định danh để xác lập quyền sở hữu và kiểm soát khai thác.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận không chỉ dừng ở cơ quan nhà nước. Đề án khuyến khích cả người dân, tổ chức và doanh nghiệp tham gia số hóa, xác lập quyền sở hữu dữ liệu văn hóa, qua đó hình thành thị trường cho các sản phẩm văn hóa số.
Công nghệ số đang được ứng dụng trong bảo tồn và trưng bày di sản văn hóa
|
Ở nhóm di sản đặc thù, ít nhất 80% di sản phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số sẽ được số hóa và lưu trữ. Đây được xem là cách để vừa bảo tồn, vừa giúp các giá trị văn hóa truyền thống tiếp cận rộng hơn.
Hạ tầng dữ liệu cũng được đặt yêu cầu đồng bộ. Toàn bộ cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa phải kết nối và chia sẻ dữ liệu chuyên ngành. Các thư viện, bảo tàng quốc gia và hệ thống bảo tàng công lập sẽ phát triển theo hướng thư viện số, bảo tàng số, thậm chí tiến tới mô hình thông minh, có khả năng kết nối trong nước và quốc tế.
Không chỉ dừng ở cơ quan công, đề án đặt mục tiêu ít nhất 70% các đơn vị như nhà hát, đoàn nghệ thuật, cơ quan báo chí, khu du lịch và doanh nghiệp nội dung số sẽ tham gia kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống chung.
Một điểm khác biệt của đề án là đưa người dân vào trung tâm. Mục tiêu đặt ra là ít nhất 75% người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo có thể tham gia các hoạt động văn hóa trên môi trường số. Điều này cho thấy chuyển đổi số không chỉ phục vụ quản lý, mà còn mở rộng khả năng tiếp cận văn hóa.
Song song đó, nguồn nhân lực cũng được chuẩn bị. Toàn bộ cán bộ quản lý, công chức, viên chức, văn nghệ sĩ và sinh viên ngành văn hóa sẽ được đào tạo kỹ năng số, nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành hệ sinh thái mới.
Nếu nhìn xa hơn, đến năm 2045, mục tiêu không chỉ là hoàn thiện hệ sinh thái văn hóa số mà còn đưa văn hóa số trở thành một trụ cột kinh tế. Các ngành công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo được kỳ vọng đóng góp khoảng 9% GDP, trong đó sản phẩm văn hóa số chiếm phần lớn.
Nói cách khác, văn hóa sẽ không chỉ là “giá trị tinh thần” mà còn trở thành một ngành kinh tế thực thụ, có khả năng tạo ra tăng trưởng và nâng sức cạnh tranh quốc gia.
Để đạt mục tiêu, đề án đặt ra một loạt giải pháp từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số, bảo đảm an ninh mạng đến đào tạo nhân lực và mở rộng hợp tác quốc tế. Các nhiệm vụ cụ thể cũng được triển khai đồng thời ở nhiều lĩnh vực như di sản, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí, thư viện và văn hóa cơ sở.
Tử Kính (Theo Báo Chính phủ)
