GDP Mỹ chỉ tăng 1.4% trong quý 4, thua xa dự báo
Tăng trưởng kinh tế Mỹ giảm tốc mạnh hơn dự kiến vào cuối năm 2025 khi việc Chính phủ đóng cửa ảnh hưởng đến chi tiêu và đầu tư.
Trong khi đó, một thước đo lạm phát quan trọng cho thấy áp lực giá cả vẫn hiện hữu, theo dữ liệu công bố vào ngày 20/02.
Theo Bộ Thương mại Mỹ, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng chỉ 1.4% (đã quy đổi theo cơ sở hàng năm), thấp hơn nhiều so với dự báo tăng 2.5% của các chuyên gia do Dow Jones khảo sát.
Chi tiêu tiêu dùng tăng chậm lại trong quý 4, trong khi chi tiêu Chính phủ giảm mạnh khi ghi nhận đợt đóng cửa Chính phủ dài kỷ lục. Bộ Thương mại ước tính việc đóng cửa đã làm giảm khoảng 1 điểm phần trăm tăng trưởng, song lưu ý rằng tác động chính xác “không thể định lượng”.
Tính chung cả năm 2025, kinh tế Mỹ tăng trưởng 2.2%, giảm so với mức 2.8% của năm 2024.
“Việc Chính phủ liên bang đóng cửa rõ ràng đã khiến nền kinh tế chệch khỏi quỹ đạo tăng trưởng mạnh trong quý 4, nhưng đây là yếu tố nhất thời và sẽ không lặp lại vào đầu năm 2026”, ông Chris Rupkey, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Fwdbonds, nhận định.
Ngay trước khi dữ liệu được công bố, Tổng thống Donald Trump cảnh báo GDP sẽ yếu và đổ lỗi cho việc Chính phủ đóng cửa - vốn kết thúc vào tháng 11.
“Việc Đảng Dân chủ đóng cửa Chính phủ đã khiến GDP Mỹ mất ít nhất 2 điểm phần trăm. Đó là lý do họ đang làm lại điều đó, dù ở quy mô nhỏ. Không được đóng cửa nữa!”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social. “Ngoài ra, HẠ LÃI SUẤT. Quý ngài Powell ‘Quá Muộn’ là TỆ NHẤT!!!”.
Phần sau trong bài đăng ám chỉ Chủ tịch Fed Jerome Powell, người thường xuyên bị ông Trump chỉ trích vì không hạ lãi suất mạnh tay hơn.
Dù tăng trưởng chậm lại, lạm phát vẫn duy trì ở mức cao trong tháng 12, theo chỉ số được Fed theo dõi sát sao.
Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân lõi (PCE lõi) – không bao gồm thực phẩm và năng lượng – tăng 3% trong tháng 12, cao hơn 0.2 điểm phần trăm so với tháng 11, theo một báo cáo riêng. Mức này phù hợp với dự báo đồng thuận nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed. Xét tổng thể, chỉ số PCE tăng 2.9%, cao hơn 0.1 điểm phần trăm so với kỳ vọng.
Cả hai chỉ số đều tăng 0.4% so với tháng trước, thấp hơn dự báo 0.3%.
Trong tháng qua, giá hàng hóa tăng 0.4% trong khi dịch vụ tăng 0.3%, cho thấy áp lực giá vẫn tương đối lan rộng thay vì tập trung vào một nhóm cụ thể. Các nhà hoạch định chính sách của Fed đang theo dõi sát sự cân bằng này để đánh giá liệu lạm phát đến từ các yếu tố tạm thời liên quan đến thuế quan – thường ảnh hưởng đến hàng hóa – hay do nhu cầu cơ bản thể hiện qua giá dịch vụ.
Fed đã cắt giảm lãi suất chuẩn 0.75 điểm phần trăm vào cuối năm 2025, nhưng sau đó phát tín hiệu sẽ thận trọng hơn khi đánh giá tiến triển của lạm phát cùng với rủi ro đối với thị trường lao động.
Dù ông Trump đổ lỗi cho việc đóng cửa Chính phủ, Bộ Thương mại cho biết sự giảm tốc của GDP – sau khi tăng 4.4% trong quý 3 – chủ yếu do chi tiêu tiêu dùng và xuất khẩu suy yếu, cùng với tác động từ việc chính phủ đóng cửa từ 01/10 đến 12/11.
“Việc đóng cửa Chính phủ đã gây tổn hại đến tăng trưởng cuối năm 2025. Nền kinh tế có thể phục hồi vào đầu năm 2026, nhưng các đợt đóng cửa kéo dài không phải là vô hại”, bà Heather Long, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, cho biết. “Nhìn chung, kinh tế Mỹ vẫn kiên cường trong năm 2025 bất chấp nhiều trở ngại. Tiêu dùng vững chắc và làn sóng AI đã giúp duy trì tăng trưởng”.
Chi tiêu tiêu dùng cá nhân - đại diện cho tiêu dùng hộ gia đình - tăng 2.4% trong quý, giảm từ mức 3.5% của quý trước. Xuất khẩu giảm 0.9% sau khi tăng vọt 9.6% trong quý 3.
Dù con số GDP tổng thể gây thất vọng, các chỉ báo về nhu cầu cơ bản vẫn tích cực.
Một chỉ số khác được Fed theo dõi sát - doanh số cuối cùng cho người mua tư nhân trong nước - tăng 2.4% trong quý, chỉ thấp hơn 0.5 điểm phần trăm so với quý trước, cho thấy nhu cầu nền tảng vẫn ổn định trong nền kinh tế Mỹ trị giá 31,500 tỷ USD.
Bên cạnh đó, đầu tư tư nhân trong nước tăng 3.8% sau khi đi ngang trong quý 3.
Ở chiều ngược lại, chi tiêu và đầu tư Chính phủ giảm 5.1%, do chi tiêu liên bang lao dốc 16.6%, chỉ được bù đắp một phần bởi mức tăng 2.4% từ chính quyền bang và địa phương.
Vương Đông
