Miễn vé xe buýt là chưa đủ, cần nâng chất lượng và tính thuận tiện
Đại diện Sở Xây dựng TP.HCM cho rằng, miễn vé chỉ là “điều kiện cần”, chưa phải điều kiện đủ để người dân lựa chọn xe buýt thay cho phương tiện cá nhân. Do đó, chính sách sẽ được triển khai đồng bộ với nhiều giải pháp.
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 09/04, ông Đỗ Diệp Gia Hợp - Phó Trưởng Phòng Phòng bảo trì khai thác công trình giao thông, Sở Xây dựng, cho biết cơ quan này đang trình UBND Thành phố xem xét, đồng thời báo cáo Thường trực HĐND Thành phố đăng ký xây dựng Nghị quyết về hỗ trợ người sử dụng vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.
Ông Đỗ Diệp Gia Hợp - Phó Trưởng Phòng Phòng bảo trì khai thác công trình giao thông, Sở Xây dựng TP.HCM cung cấp thông tin tại họp báo chiều 09/04
|
Theo đó, UBND TP.HCM đã có Tờ trình số 362/TTr-UBND ngày 7/4/2026 về việc đăng ký xây dựng Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn. Song song với quá trình này, Sở Xây dựng đang triển khai lấy ý kiến các sở, ngành liên quan; rà soát, hoàn thiện phương án đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả, tránh trục lợi chính sách; đồng thời chuẩn bị các giải pháp kỹ thuật như hệ thống thống kê sản lượng hành khách, phương án thanh toán và cơ chế kiểm tra, giám sát.
Dự kiến, Nghị quyết sẽ được trình HĐND Thành phố xem xét thông qua trong tháng 4/2026. Trên cơ sở đó, chủ trương miễn vé xe buýt có thể được triển khai ngay trong năm 2026, dự kiến áp dụng trong 8 tháng cuối năm.
Kỳ vọng tăng mạnh lượng hành khách, giảm phương tiện cá nhân
Theo ông Đỗ Diệp Gia Hợp, chủ trương miễn vé không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, mà còn là giải pháp quan trọng nhằm cải thiện môi trường và giảm ùn tắc giao thông đô thị.
Kết quả từ các chương trình thí điểm trước đây cho thấy, lượng hành khách sử dụng giao thông công cộng tăng từ 20–34% tùy tuyến và thời điểm. Khi áp dụng trên diện rộng, dự báo sẽ có sự chuyển dịch đáng kể từ xe máy, ô tô cá nhân sang xe buýt, đặc biệt với các chuyến đi ngắn và trung bình, qua đó giảm áp lực phương tiện lưu thông hàng ngày.
Hiện nay, khoảng 56% đội xe buýt của Thành phố (1,367/2,432 xe) sử dụng năng lượng sạch như điện và CNG. Việc gia tăng thị phần xe buýt được kỳ vọng sẽ góp phần giảm đáng kể phát thải CO₂, NOx và bụi mịn trong đô thị.
Đại diện Sở Xây dựng nhấn mạnh, hiệu quả môi trường của chính sách không chỉ đo bằng kết quả ngắn hạn mà quan trọng hơn là tạo ra sự thay đổi bền vững trong thói quen đi lại của người dân.
Hạ tầng đủ sức đáp ứng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ
Qua rà soát, Sở Xây dựng đánh giá hệ thống hiện tại có thể đáp ứng mức tăng trưởng hành khách khoảng 20–30%. TP.HCM hiện có 180 tuyến xe buýt với hơn 2,432 phương tiện, trong đó nhiều tuyến chưa khai thác hết công suất, đặc biệt ngoài giờ cao điểm.
Hệ thống vé điện tử đã được triển khai trên 109 tuyến và dự kiến phủ toàn bộ mạng lưới trong quý 2/2026. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp quản lý sản lượng, tối ưu vận hành và điều chỉnh luồng tuyến theo thời gian thực.
Trong thời gian tới, Thành phố sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh mạng lưới tuyến; mở mới các tuyến phù hợp; tăng cường kết nối với các loại hình giao thông khác; đồng thời ưu tiên hạ tầng như điểm dừng, nhà chờ tại khu dân cư, khu công nghiệp và trường học.
Miễn vé chưa đủ, cần nâng chất lượng và tính thuận tiện
Ông Đỗ Diệp Gia Hợp cho rằng, miễn vé chỉ là “điều kiện cần”, chưa phải yếu tố quyết định để người dân từ bỏ phương tiện cá nhân. Do đó, chính sách sẽ được triển khai đồng bộ với nhiều giải pháp.
Trước hết là nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo đúng giờ, phương tiện sạch sẽ, an toàn, đội ngũ phục vụ chuyên nghiệp, thân thiện. Đồng thời, tăng tính thuận tiện thông qua kết nối giữa xe buýt với metro, buýt sông, xe đạp công cộng; ứng dụng công nghệ như MultiGo và hệ thống vé điện tử để hỗ trợ tra cứu, thanh toán không tiền mặt.
Bên cạnh đó, Thành phố sẽ đẩy mạnh truyền thông nhằm định hướng hành vi, khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng không chỉ vì miễn phí mà còn vì sự tiện lợi, văn minh và bền vững. Các chính sách quản lý, hạn chế phương tiện cá nhân tại một số khu vực cũng sẽ được nghiên cứu triển khai song song.
Việc theo dõi, đánh giá hiệu quả sẽ được thực hiện thường xuyên, dựa trên các tiêu chí như sản lượng, chi phí và mức độ hài lòng của hành khách, từ đó kịp thời điều chỉnh chính sách.
Sở Xây dựng khẳng định, miễn vé xe buýt là giải pháp kích cầu mang tính khởi đầu, nhằm thúc đẩy chuyển đổi hành vi đi lại theo hướng ưu tiên giao thông công cộng. Mục tiêu dài hạn là hình thành thói quen sử dụng phương tiện công cộng, góp phần giảm ùn tắc, giảm ô nhiễm môi trường, thúc đẩy thanh toán không tiền mặt và xây dựng TP.HCM trở thành đô thị phát triển bền vững, đáng sống.
Khang Di
