Nâng hạng chỉ là khởi đầu cho chặng đường mới của chứng khoán Việt Nam
Năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng theo FTSE Russell. Bước ngoặt này mở ra cơ hội đón dòng vốn quốc tế, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải nâng chất vận hành trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết năm 2025 là năm bản lề của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế tài chính toàn cầu nhiều biến động, thị trường trong nước vẫn vận hành ổn định, minh bạch và duy trì đà tăng trưởng.
Điểm nhấn lớn nhất là việc FTSE Russell công bố Việt Nam đáp ứng toàn bộ tiêu chí và được nâng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo lãnh đạo cơ quan quản lý, đây là kết quả của quá trình cải cách đồng bộ kéo dài nhiều năm, từ pháp lý, hạ tầng công nghệ đến cách thức giám sát và mức độ tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.
Sau 25 năm hoạt động, thị trường được nhìn nhận đã chuyển từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng.
Về hạ tầng, hệ thống công nghệ thông tin mới đã chính thức vận hành sau thời gian dài chuẩn bị. Hệ thống này tích hợp từ khâu nhận lệnh, xử lý giao dịch đến bù trừ và thanh toán, giúp nâng công suất xử lý và tạo nền tảng cho các sản phẩm mới trong tương lai.
Về quy mô, thị trường cổ phiếu, trái phiếu và phái sinh đều ghi nhận tăng trưởng. Vốn hóa cổ phiếu tăng khoảng 39% so với cuối năm 2024, tương đương 77.6% GDP ước tính năm 2025. Chỉ số VN-Index tăng hơn 40%. Thanh khoản duy trì ở mức cao, số lượng tài khoản nhà đầu tư vượt 11.8 triệu.
Ông Hải cho rằng khối lượng công việc để đạt tiêu chí nâng hạng trải rộng trên nhiều mặt. Từ hoàn thiện khung pháp lý, nâng cấp hạ tầng, tối ưu quy trình giao dịch đến đối thoại chính sách với các tổ chức xếp hạng quốc tế.
Sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và Bộ Tài chính tạo ra sự thống nhất hành động giữa các cơ quan. Vai trò phối hợp của Ngân hàng Nhà nước trong xây dựng quy định liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài cũng góp phần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn.
Bên cạnh đó là thay đổi từ chính các thành viên thị trường. Nhiều công ty chứng khoán nâng cấp hệ thống, tăng năng lực tài chính và quản trị rủi ro. Giải pháp không yêu cầu có đủ tiền trước khi giao dịch được triển khai, đáp ứng một tiêu chí quan trọng trong bộ chuẩn nâng hạng. Doanh nghiệp niêm yết cũng cải thiện quản trị, đẩy mạnh công bố thông tin song ngữ để tăng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.
Ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - Ảnh: VGP
|
Bước sang năm 2026, khi cổ phiếu Việt Nam được phân bổ vào rổ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE, yêu cầu đặt ra không chỉ là đạt chuẩn mà phải vận hành ổn định theo chuẩn mới nổi.
Cơ quan quản lý cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế. Các cơ chế kỹ thuật và nghiệp vụ sẽ được điều chỉnh để mở rộng vai trò của các công ty chứng khoán toàn cầu, triển khai mô hình tài khoản tổng và tối ưu quy trình giao dịch cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài.
Hạ tầng giao dịch cũng được nâng cấp, trong đó có kế hoạch triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và cơ chế trao đổi thông tin (STP) giữa công ty chứng khoán với ngân hàng lưu ký nhằm rút ngắn thời gian xử lý và giảm rủi ro.
Một trọng tâm khác là mở rộng nguồn cung hàng hóa. Cơ quan quản lý định hướng phát triển thêm sản phẩm mới, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp niêm yết nâng chất lượng công bố thông tin và quản trị để tăng chiều sâu cho thị trường.
Cơ cấu nhà đầu tư hiện nay vẫn nghiêng mạnh về cá nhân, chiếm gần 90% giá trị giao dịch mỗi ngày. Điều này giúp thị trường sôi động nhưng cũng khiến biến động ngắn hạn lớn hơn do tác động tâm lý.
Định hướng sắp tới là phát triển mạnh ngành quỹ, khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thông qua các định chế chuyên nghiệp. Các sản phẩm quỹ sẽ được đa dạng hóa, kênh phân phối được mở rộng và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp trong ngành quỹ được xây dựng nhằm tạo niềm tin dài hạn.
Song song, cơ quan quản lý tăng cường đào tạo, phổ biến kiến thức để nâng cao khả năng ra quyết định và quản trị rủi ro của nhà đầu tư.
Theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, việc được nâng hạng mở ra cơ hội tiếp cận các dòng vốn trung và dài hạn từ quỹ chỉ số, quỹ hưu trí, quỹ bảo hiểm và các định chế tài chính lớn trên thế giới.
Một số tổ chức đầu tư toàn cầu như Vanguard, BlackRock, UBS hay State Street đã có những đánh giá tích cực và tăng cường trao đổi với cơ quan quản lý cũng như các định chế tài chính trong nước. Nhiều tổ chức chuẩn bị sẵn quy trình để có thể đầu tư ngay sau kỳ rà soát tháng 3 của FTSE.
Theo ông Hải, mục tiêu không dừng ở việc thu hút thêm vốn mà là nâng quy mô đi cùng nâng chất lượng, tăng minh bạch và chuẩn mực quản trị. Khi thị trường vận hành ổn định theo chuẩn mới nổi, niềm tin của nhà đầu tư quốc tế sẽ được củng cố, qua đó hỗ trợ tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.
Tử Kính (Theo Báo Chính phủ)
