Thị trường dầu sẽ ra sao sau cú sốc ở Venezuela?
Các chuyên gia dự báo đợt can thiệp quân sự của Mỹ ở Venezuela sẽ không gây cú sốc lớn cho thị trường năng lượng toàn cầu trong thời gian tới, dù Venezuela sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới.
Mặc dù quy mô cuộc tấn công diễn ra bất ngờ, thị trường đã dự báo trước về rủi ro này. Theo nhà phân tích Arne Lohmann Rasmussen từ A/S Global Risk Management, nhà đầu tư đã chuẩn bị tinh thần cho khả năng xung đột với Venezuela có thể làm gián đoạn xuất khẩu dầu.
Venezuela là thành viên sáng lập OPEC và sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, quốc gia này hiện chỉ sản xuất dưới 1 triệu thùng/ngày - chiếm chưa đến 1% tổng sản lượng dầu toàn cầu.
Quốc gia Nam Mỹ này xuất khẩu khoảng 500,000 thùng/ngày, bằng một nửa sản lượng và tương đối nhỏ so với quy mô thị trường toàn cầu. Thêm vào đó, cuộc xung đột diễn ra đúng lúc thị trường dầu đang dư cung và nhu cầu yếu - tình trạng thường thấy trong quý đầu năm.
Ông Rasmussen dự đoán giá dầu thô Brent sẽ chỉ tăng khoảng 1-2 USD, hoặc thậm chí ít hơn, khi phiên giao dịch hợp đồng tương lai mở cửa vào tối Chủ nhật (04/01). Ông thậm chí còn cho rằng giá dầu Brent sẽ giảm nhẹ trong tuần tới so với mức đóng cửa 60.75 USD trong ngày 02/01.
"Mặc dù đây là sự kiện địa chính trị lớn và thường sẽ đẩy giá dầu tăng, nhưng vấn đề là thị trường vẫn dư thừa dầu. Đó chính là lý do giá dầu sẽ không tăng vọt", ông nhận định.
Nhà phân tích Bob McNally từ Rapidan Energy cho biết ông đã cảnh báo khách hàng trước cuối tuần về rủi ro ở Venezuela. Tuy nhiên, ông không nghĩ toàn bộ sản lượng sẽ bị cắt đứt, cho rằng điều này không gây rủi ro nghiêm trọng cho thị trường dầu ngắn hạn.
Năm 2025, thị trường dầu ghi nhận mức giảm lớn nhất trong 5 năm, với dầu Brent giảm khoảng 19%, dầu WTI mất gần 20%. Nguyên nhân là OPEC+ tăng sản lượng sau nhiều năm cắt giảm. Đồng thời, Mỹ duy trì sản xuất kỷ lục hơn 13.8 triệu thùng/ngày.
Giá dầu thậm chí có thể giảm thêm khi việc thay đổi chính quyền mở ra khả năng tăng sản lượng dầu tại Venezuela, theo một số chuyên gia.
Saul Kavonic, Trưởng nghiên cứu năng lượng tại MST Financial, ước tính xuất khẩu có thể đạt 3 triệu thùng/ngày trong trung hạn. Điều kiện là Chính phủ mới Venezuela dỡ bỏ lệnh trừng phạt và thu hút nhà đầu tư nước ngoài trở lại.
"Trong tương lai, Venezuela có thể tạo ra rủi ro giảm giá với dầu, vì nước này có thể đi lên từ đây", David Goldwyn, Giám đốc hãng tư vấn Goldwyn Global Strategies, cho hay.
Các công ty Mỹ sẽ đầu tư hàng tỷ USD vào Venezuela
Trong cuộc họp báo ngày 03/01, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết lệnh cấm vận dầu Venezuela vẫn có hiệu lực. Ông cũng cho biết các công ty dầu khí Mỹ sẽ đầu tư hàng tỷ USD để tái thiết cơ sở hạ tầng năng lượng của Venezuela. Tuy nhiên, ông Trump không cung cấp chi tiết về những công ty nào sẽ đầu tư hoặc theo cách thức như thế nào, cũng không làm rõ Mỹ sẽ tạm thời điều hành Venezuela "cùng với một nhóm" ra sao.
Ông Goldwyn cho rằng rất khó dự đoán liệu các công ty dầu khí Mỹ có sẽ đầu tư hay không, do sự bất định về các chính quyền tạm thời và tương lai tại Venezuela.
"Mọi điều chúng ta đã học được về quá trình chuyển đổi chính quyền từ Iraq, từ Afghanistan, từ các quốc gia khác, đều cho thấy rằng các cuộc chuyển đổi là rất khó khăn", ông giải thích. "Không có công ty nào muốn cam kết đầu tư hàng tỷ USD cho một hoạt động dài hạn cho đến khi họ biết các điều kiện sẽ như thế nào. Và họ không thể biết các điều kiện là gì cho đến khi biết chính quyền ra sao".
Ông Goldwyn cho biết thêm rằng các công ty như Exxon Mobil vẫn đang chờ thu hồi các khoản nợ từ tập đoàn dầu khí quốc doanh Venezuela PDVSA.
Bài học từ lịch sử và câu hỏi về nhu cầu dầu
Chuyên gia McNally từ Rapidan Energy cho rằng đây là vấn đề phức tạp với các công ty dầu khí Mỹ.
Họ sẽ không quên việc bị đuổi khỏi Venezuela đầu những năm 2000 khi nước này tịch thu tài sản công ty nước ngoài. Tuy nhiên, việc tiếp cận trữ lượng dầu lớn nhất thế giới sẽ rất hấp dẫn nếu lệnh trừng phạt được dỡ bỏ.
Nhưng điều này cần hàng thập kỷ đầu tư và hàng tỷ USD, McNally lưu ý. Việc có đáng hay không phụ thuộc vào câu hỏi cốt lõi: Thế giới có thực sự cần nhiều dầu đến thế?
"Đến cuối năm ngoái, thị trường vẫn tin nhu cầu dầu sẽ ngừng tăng trong 4 năm tới. Lý do là xe điện, chính sách tiết kiệm nhiên liệu và chính sách khí hậu sẽ kết thúc mọi thứ", McNally giải thích.
Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi. Mỹ, Trung Quốc, Canada đều nới lỏng chính sách khí hậu. Doanh số xe điện cũng giảm. Vì thế đầu tư vào Venezuela trở nên hấp dẫn hơn rất nhiều. "Đột nhiên mọi người bắt đầu nghĩ: 'Chúng ta sẽ cần nhiều dầu hơn'", ông cho biết.
Vũ Hạo
