TPHCM lên kịch bản kinh tế 2026 trước biến động địa chính trị
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, TPHCM đang xây dựng các kịch bản tăng trưởng cho năm 2026 nhằm giữ mục tiêu tăng trưởng trên 10%. Theo tính toán, tùy diễn biến xung đột địa chính trị và kinh tế thế giới, tăng trưởng quý 2 của Thành phố có thể cần đạt từ 10.41% đến 13.52% để đảm bảo mục tiêu đề ra.
Chiều 13/03, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được chủ trì Hội thảo "Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số từ các động lực truyền thống và động lực mới trong bối cảnh đảm bảo ổn định năng lượng tại TPHCM".
Toàn cảnh hội thảo
|
Tại hội thảo, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM cho biết bối cảnh kinh tế toàn cầu và trong nước đang chịu tác động từ nhiều yếu tố bất định như xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng và chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn.
Dù vậy, trong 2 tháng đầu năm 2026, kinh tế TPHCM vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi các động lực tăng trưởng có dấu hiệu cải thiện.
Theo Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) trong hai tháng đầu năm 2026 ước tăng 14.6%. Riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng khoảng 16.4%, cao hơn đáng kể so với mức tăng 8.8% cùng kỳ năm trước.
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 316,459 tỷ đồng, tăng 13.1% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất khẩu trong hai tháng đạt khoảng 14.72 tỷ USD, tăng 10.58%.
Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM
|
Theo ông Phạm Bình An, với đà tăng trưởng tích cực này, TPHCM có khả năng duy trì nhịp tăng trưởng khả quan trong quý 1 và quý 2 nếu doanh nghiệp tận dụng được mức thuế quan thấp hơn từ Hoa Kỳ, hiện ở mức 15%, để thúc đẩy xuất khẩu.
Tuy nhiên, thành phố cũng đối mặt với một số thách thức khi hoạt động xuất nhập khẩu có dấu hiệu chịu áp lực từ chi phí tăng cao và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, đặc biệt là chi phí logistics gia tăng.
Trong lĩnh vực đầu tư công, giá nguyên vật liệu tăng khiến nhiều nhà thầu e ngại nhận dự án hoặc làm chậm tiến độ thi công. Bên cạnh đó, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có khả năng chững lại do những bất ổn địa chính trị.
Ba kịch bản tăng trưởng cho năm 2026
Từ bối cảnh trên, Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM đã xây dựng các kịch bản tăng trưởng kinh tế cho năm 2026, phụ thuộc vào diễn biến của xung đột toàn cầu.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% cho cả năm 2026, TPHCM cần đạt mức tăng trưởng ít nhất 10.3% trong 6 tháng đầu năm.
Trong kịch bản xấu nhất, khi chiến sự tiếp tục leo thang, tăng trưởng quý 2/2026 của thành phố cần đạt từ 12.62% đến 13.52%.
Ở kịch bản cơ sở, khi xung đột diễn ra trong thời gian ngắn, tăng trưởng quý II cần đạt từ 11.59% đến 12.49%.
Trong kịch bản khả quan hơn, tăng trưởng quý 2 của TPHCM cần đạt từ 10.41% đến 11.31%.
Theo Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM, kết quả tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào diễn biến xung đột địa chính trị, tình hình kinh tế toàn cầu, kinh tế trong nước cũng như việc triển khai các cơ chế, chính sách để phát huy các động lực tăng trưởng của Thành phố.
Đề xuất các nhóm giải pháp thúc đẩy tăng trưởng
Để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng, Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM đề xuất sáu nhóm giải pháp trọng tâm.
Trong đó, Thành phố cần đẩy mạnh giải ngân đầu tư công ngay từ quý 1/2026, tập trung vào các dự án hạ tầng giao thông, logistics, khu công nghệ cao, đồng thời tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, đất đai và giải phóng mặt bằng.
Thành phố cũng cần thúc đẩy sản xuất công nghiệp và xuất khẩu, hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất để tận dụng mức thuế quan 15% tại thị trường Hoa Kỳ trong giai đoạn hiện tại, đồng thời đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang EU, Nhật Bản và Hàn Quốc thông qua các hiệp định thương mại như CPTPP, EVFTA và RCEP.
Song song đó, TPHCM được khuyến nghị đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng nội địa và dịch vụ thông qua các chương trình mua sắm, lễ hội, phát triển du lịch và dịch vụ lưu trú - ăn uống.
Việc thu hút FDI và đầu tư tư nhân chất lượng cao cũng được xác định là một động lực quan trọng, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo và kinh tế số.
Ngoài ra, Thành phố cần thúc đẩy phát triển kinh tế số, chuyển đổi số trong sản xuất và dịch vụ, đầu tư hạ tầng số như 5G và điện toán đám mây nhằm nâng cao năng suất lao động.
Một giải pháp khác là giữ ổn định kinh tế và kiểm soát rủi ro, bao gồm kiểm soát chỉ số giá, ổn định nguồn cung nhiên liệu, tăng cường dự trữ chiến lược và giám sát thị trường nhằm hạn chế nguy cơ thiếu hụt.
PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn
|
PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn, cho biết cách đây 5 năm TPHCM từng đối mặt với cú sốc lớn từ đại dịch COVID-19 khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn.
Tuy nhiên, thành phố đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhờ duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội và giữ vững trật tự an ninh, qua đó tạo nền tảng cho quá trình phục hồi và phát triển.
Theo ông Trần Hoàng Ngân, trong bối cảnh hiện nay cần chú trọng các giải pháp ổn định giá xăng dầu, tăng cường chống buôn lậu, hỗ trợ an sinh xã hội, trợ giá giao thông công cộng và bình ổn giá lương thực, thực phẩm.
Ông cũng cho rằng các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm soát giá, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, đồng thời phát động chương trình tiết kiệm năng lượng. Thành phố có thể xem xét miễn giảm giá vé metro và xe buýt trong một số thời điểm.
Về dài hạn, TPHCM được khuyến nghị thúc đẩy chuyển đổi sang hạ tầng xanh và năng lượng sạch, giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Thúc đẩy dịch vụ và logistics trở thành động lực tăng trưởng
Trong các giải pháp dài hạn, ngành Công Thương TPHCM đang đẩy mạnh triển khai Đề án xây dựng Thành phố trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực với các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại và có giá trị gia tăng cao.
Thành phố cũng thúc đẩy phát triển thị trường nội địa, triển khai chiến lược phát triển dịch vụ logistics giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050.
Bên cạnh đó, các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số hướng tới sản xuất thông minh đang được đẩy mạnh, gắn với việc vận hành hiệu quả Khu thương mại tự do và Trung tâm Tài chính quốc tế nhằm thu hút dòng vốn, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trước mắt, Sở Công Thương TPHCM sẽ khẩn trương ban hành kế hoạch triển khai Chương trình bình ổn thị trường năm 2026 - Tết Đinh Mùi 2027 đối với các mặt hàng lương thực, thực phẩm và nhu yếu phẩm thiết yếu, nhằm góp phần đảm bảo an sinh xã hội và kiểm soát lạm phát trên địa bàn.
Tùng Phong
