Bảo hiểm hàng xuất nhập khẩu: Nhường sân cho nước ngoài

Bảo hiểm hàng xuất nhập khẩu: Nhường sân cho nước ngoài

Kim ngạch xuất nhập khẩu năm nay dự kiến đạt 72 tỉ USD, nhưng phí bảo hiểm hàng hóa chỉ thu khoảng 480 tỉ đồng, bằng 14% so với tiềm năng, còn khoảng 80% thì... “nhường” cho nước ngoài...

Kim ngạch xuất nhập khẩu năm nay dự kiến đạt 72 tỉ USD, nhưng phí bảo hiểm hàng hóa chỉ thu khoảng 480 tỉ đồng, bằng 14% so với tiềm năng, còn khoảng 80% thì... “nhường” cho nước ngoài.

 

Ông Nguyễn Đình Trường, Tổng Giám đốc Công ty May Việt Tiến, nói: Mỗi năm chúng tôi xuất khẩu hàng dệt may trị giá khoảng 160 triệu USD. Để bảo đảm an toàn cho hàng hóa trên đường vận chuyển, tất cả số hàng này đều được bảo hiểm. Thế nhưng tiền bảo hiểm chủ yếu đóng... cho nước ngoài.

 

Bảo hiểm trong nước chỉ thu 14%

 

“Mức phí bảo hiểm hàng hóa cao hay thấp tùy từng tuyến đường dài ngắn, tùy tuổi thọ từng con tàu, tùy uy tín của từng hãng vận tải... nhưng phổ biến ở mức từ 0,2% - 0,4%/giá trị hàng hóa vận chuyển, ông Lê Văn Thành, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cổ phần Bảo Minh, cho biết.

 

Năm 2005 Bảo Minh nêu chỉ tiêu thu phí bảo hiểm hàng hải 177 tỉ đồng. Trong 9 tháng đầu năm nay đã thu được 123 tỉ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó bảo hiểm hàng hóa chiếm khoảng 50%. Mức phí đó chẳng đáng bao nhiêu so với giá trị hàng hóa qua các cảng biển khu vực Tp.HCM.

 

Năm 2005 dự kiến Việt Nam xuất khẩu đạt 32 tỉ USD, nhập khẩu 40 tỉ USD. Bấy nhiêu giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu đều được đóng phí bảo hiểm vận chuyển hàng hải. Nếu tính mức phí bảo hiểm trung bình 0,3% thì với kim ngạch xuất nhập khẩu 72 tỉ USD, phí bảo hiểm hàng hóa này sẽ lên đến 216 triệu USD (tương đương 3.434 tỉ đồng).

 

Trên cả nước có 14 công ty kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ. Năm nay các công ty này dự kiến thu được khoảng 480 tỉ đồng phí bảo hiểm hàng xuất và nhập, so với tiềm năng chỉ thực hiện được 14%, còn 86% “nhường” cho nước ngoài.

 

Kém lợi thế

 

Việt Nam có bờ biển dài trên 3.200 km, gắn liền với lục địa châu Á, tiếp giáp với các nước Đông Nam Á, nằm gần tuyến đường biển Malacca (từ Ấn Độ Dương sang Thái Bình Dương) để lên các nước Bắc Á.

 

Việt Nam có tiềm năng thiên nhiên ưu đãi để phát triển kinh tế hàng hải, vì vậy dịch vụ bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu có điều kiện phát triển. Tuy nhiên, hàng hóa Việt Nam xuất chủ yếu là nguyên liệu thô và gia công nên bị lép vế, kém lợi thế cạnh tranh. Các doanh nghiệp lại chưa có nhiều kinh nghiệm buôn bán quốc tế nên hầu hết hàng xuất khẩu đều bán giá FOB (hàng giao qua mạn tàu tại cảng Việt Nam) là xong trách nhiệm, hoặc bán giá CNF (không có bảo hiểm).

 

Ông Nguyễn Chiến Thắng, Giám đốc điều hành Công ty Scansia Pacific, chuyên chế biến và xuất khẩu đồ gỗ, nói: “Mỗi năm chúng tôi xuất khẩu khoảng 15 triệu USD đồ gỗ nhưng tất cả đều bán giá FOB nên tiền bảo hiểm đều do chủ mua hàng đóng tại nước ngoài. Còn nguyên liệu nhập khẩu tuy có đóng phí bảo hiểm tại Việt Nam nhưng không đáng kể”.

 

Tàu già làm mất bảo hiểm

 

Việt Nam hiện có gần 100 cảng biển, trải dài từ Quảng Ninh tới Cà Mau. Tính ra bình quân có 3 cảng/tỉnh duyên hải. Trong đó tập trung nhiều tại khu vực Tp.HCM. Mỗi năm có khoảng 55.000 lượt tàu ra vào các cảng trên cả nước, chuyên chở trên 130 triệu tấn hàng hóa qua cảng, trong đó có 10% hàng quá cảnh.

 

Hiện cả nước có 1.000 tàu vận tải biển, xếp vị trí 60/152 quốc gia có tàu mang quốc tịch trên thế giới và xếp thứ tư trong khu vực ASEAN, nhưng trong đó tàu viễn dương chỉ chiếm khoảng 20%, còn lại chủ yếu vận chuyển nội địa.

 

Hầu hết các tàu Việt Nam đều già nên khó tìm nguồn hàng chạy tuyến nước ngoài. Khi chở hàng thì phải đóng phí bảo hiểm cao (vì dễ rủi ro), nhưng tiền cước lại thấp (vì chạy chậm) nên các chủ hàng nước ngoài rất e ngại nếu thuê tàu Việt Nam.

 

Ông Diệp Thành Kiệt, Giám đốc Công ty Nam Việt, nói: “Các ông chủ nước ngoài khi mua hàng Việt Nam họ chỉ định luôn tàu nước ngoài vận chuyển (tàu trẻ, có uy tín) và tự lựa chọn hãng bảo hiểm để đóng bảo hiểm cho an tâm”. Điều đó càng làm cho ngành bảo hiểm trong nước thêm lép vế.

Người lao động