G2 thành tâm điểm tranh luận của G20
Mặc dù có thể có rất nhiều bên tham dự Hội nghị G20, nhưng trung tâm tranh luận sẽ xoay quanh G2 gồm Mỹ và Trung Quốc và cuộc vật lộn giữa hai cường quốc kinh tế này.
Thỏa thuận có thể không được như hy vọng của quan chức Mỹ trong việc xác định cam kết cụ thể của các quốc gia trong việc giữ mức thặng dư hay thâm hụt phù hợp với phần còn lại của thế giới. Tuy nhiên, công việc mang tính kỹ thuật này sẽ quyết định ý nghĩa của một hiệp định lớn hơn trong thực tế.
Quan chức Mỹ cho hay, họ coi như đã thành công nếu rời hội nghị thượng đỉnh G20 với sự tán thành về các nguyên tắc và xem như là một thắng lợi nếu Trung Quốc tham gia ký kết.
"Nó sẽ không xảy ra cùng một lúc", Tổng thống Mỹ Obama nói tại Indonesia hôm thứ Ba khi ông chuẩn bị tới hội nghị.
Thỏa thuận cũng phản ánh một động lực cốt lõi của cuộc gặp thượng đỉnh là: mặc dù có thể có rất nhiều bên tham dự, nhưng trung tâm tranh luận sẽ xoay quanh G2 gồm Mỹ và Trung Quốc và cuộc vật lộn giữa hai cường quốc kinh tế này.
Quan chức Trung Quốc cam kết "đối thoại thẳng thắn" với các quan chức kinh tế Mỹ tại hội nghị thượng đỉnh. Hôm trước, ông Obama đã đưa ra một lá thư bảo vệ các quyết định gần đây của Mỹ và cho rằng, chính sách tỉ giá của Trung Quốc đang làm tổn hại tới tốc độ phục hồi kinh tế.
"Sự tái cân bằng các nguồn nhu cầu toàn cầu, cùng với việc thị trường xác định tỉ giá là cơ sở tốt nhất cho những thay đổi cần thiết để mang lại sự phục hồi mạnh mẽ và cân bằng như tất cả chúng ta mong muốn", ông viết.
Quan chức chính quyền Obama có mục tiêu mở rộng những chỉ trích của họ về Bắc Kinh - bao gồm các quan ngại về thực tế thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc thông qua việc giữ tỉ giá giữa đồng nhân dân tệ với đồng đô la Mỹ ở mức thấp - thành một cuộc thảo luận có sự tham gia của các nước khác.
Có được thỏa thuận trên, họ đã thành công một phần.
Một thỏa thuận giữa các nhà lãnh đạo thế giới đang được chờ đợi tại Seoul sẽ đánh dấu những gì mà các quan chức Mỹ hy vọng là một bước ngoặt trong nỗ lực cân bằng thương mại và dòng vốn tốt hơn. Ảnh minh hoạ.
Tuy nhiên, chưa rõ là cuộc họp có đạt được tiến bộ về các ưu tiên của Mỹ trong việc giải quyết thế nào với chính sách quản lý tiền tệ của Trung Quốc cũng như tái tạo nền kinh tế nhằm tạo ra nhu cầu nhiều hơn với hàng hóa nhập khẩu và dịch vụ hay không. Trong tháng 10, thặng dư thương mại của Trung Quốc tăng tới 27 tỉ USD, nhiều hơn dự đoán của giới phân tích kinh tế.
Với lịch trình hội đàm giữa Tổng thống Mỹ Obama và Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào, hai bên được cho là sẽ nhất trí những quan điểm chung như sự phụ thuộc của mỗi bên vào thành công kinh tế của bên còn lại. Quan chức hai nước nhấn mạnh, họ nhất trí rằng, Trung Quốc cần làm nhiều hơn để phát triển thị trường nội địa, để người tiêu dùng chi tiêu nhiều hơn, và rằng Mỹ nên vay ít hơn.
Tuy nhiên, thất vọng đã gia tăng với cả hai bên xung quanh nỗ lực biến nguyên tắc thành hành động.
Tuần này, hãng đánh giá tín nhiệm toàn cầu Dagong của Trung Quốc đã đánh tụt hạng tín nhiệm nợ Mỹ và chỉ trích những lỗ hổng của nền kinh tế Mỹ khi sản xuất dịch chuyển ra nước ngoài. "Những khuyết điểm nghiêm trọng trong mô hình quản lý và phát triển kinh tế Mỹ sẽ dẫn tới sự suy thoái lâu dài của kinh tế đất nước, làm suy giảm cơ bản khả năng thanh toán quốc gia", hãng này cho biết.
Quan chức Trung Quốc và một số nước khác đã chỉ trích quyết định của Cục Dữ trự Liên bang Mỹ tuần trước về việc bơm 600 tỉ USD vào nền kinh tế thông qua mua trái phiếu kho bạc. Nếu động thái của Fed thúc đẩy tăng trưởng Mỹ, điều này có thể có lợi với kinh tế toàn cầu. Nhưng quan ngại về hành động của Fed, có thể làm đồng đôla suy yếu, đã trở thành tâm điểm thảo luận ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh G20.
Trong khi đó, quan chức Mỹ lại càng gia tăng áp lực với Trung Quốc, thúc dẩy G20 thông qua các quy chuẩn để ứng đụng khi các chính sách kinh tế của một nước làm tổn hại đến nước khác.
"Bạn đang chứng kiến một số nước thặng dư quá lớn và can thiệp đáng kể vào thị trường tiền tệ để duy trì lợi thế", và tập trung tại G20 sẽ là phát triển các biện pháp để thay đổi điều đó, Obama nói.
Với những bất hòa giữa các quan chức Mỹ - Trung về quan hệ kinh tế, Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc Yoon Jeung-hyun cho rằng, nó giống như hai đoàn tàu sắp va chạm, và những phần còn lại của thế giới dều hy vọng có thể tránh khỏi điều này.
Theo ông Yoon, sự chỉ trích của Mỹ về thực tiễn tiền tệ của Trung Quốc là có thể hiểu được, nhưng ông cũng nhấn mạnh: "Từ triển vọng Trung Quốc, trong đà phát triển kinh tế, nâng tỉ giá có thể gây ra bất lợi. Hướng tới một thỏa hiệp ổn định là điều họ đang cố gắng đạt được".
Một số nền kinh tế G20 cũng chịu áp lực từ cả hai phía. Bằng cách giữ mức thấp đồng nhân dân tệ, Trung Quốc làm cho hàng hóa xuất khẩu của họ cạnh tranh hơn so với các mặt hàng cùng loại giá đắt hơn từ các thị trường đang nổi.
Cùng lúc đó, chính sách của Fed cũng có thể làm tổn hại đến xuất khẩu từ các quốc gia đang phát triển. Đó là vì động thái giảm lãi suất, đổ tiền vào nền kinh tế sẽ làm cho giá trị tiền tệ ở các nước khác tăng hơn.
Thậm chí một cường quốc kinh tế như nước Đức cũng thấy khó khăn. Các nhà lãnh đạo khác như Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy và Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Robert B. Zoellick đã kêu gọi những cuộc đàm phán rõ ràng hơn về các quy định mới trong quản lý tiền tệ.
Ông Zoellick cho rằng, hệ thống hiện tại - dựa trên những nền kinh tế lớn cho phép tỉ giá dao động với sự tự do tương đối, đang khá chật vật. Phát biểu tại Singapore khi trên đường tới Seoul, ông nói: "Tốt hơn là các chính phủ nên nhận ra điều này và bắt đầu tìm ra cách họ muốn thay đổi các quy tắc".
Thụy Phương (Theo Washington Post)
TUẦN VIỆT NAM
