Sở GD hàng hóa: Chấm dứt tình trạng thua thiệt của hàng Việt
Giao dịch hàng hóa (GDHH) qua sàn là hình thức giao dịch rất ưu việt, đã rất phát triển trên thế giới nhưng còn rất mới mẻ tại VN. Mãi đến giữa tháng 1/2011, Sở giao dịch hàng hóa VN (VNX) được Bộ Công thương cấp giấy phép hoạt động. Việc ra đời của VNX sẽ giúp hàng hóa của VN từng bước cập nhật giá thế giới, tiến đến chấm dứt tình trạng “Được mùa mất giá, được giá mất mùa” đã diễn ra triền miên từ trước đến nay.
Ông Nguyễn Duy Phương - Tổng Giám đốc VNX đã có cuộc trao đổi với DĐDN xung quanh vấn đề này.
Ông Phương cho biết, VNX là nơi tập trung tất cả những đầu mối buôn bán với khối lượng giao dịch lớn của một số mặt hàng trọng yếu cho nền kinh tế VN. Do mới chính thức hoạt động nên hiện VNX chỉ mới giao dịch 3 mặt hàng cà phê, thép và cao su là 3 mặt hàng chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch XNK của VN. Đây cũng là những mặt hàng có biên độ giá biến động mạnh theo mùa vụ và cung cầu. Sau đó VNX sẽ từng bước đưa thêm các mặt hàng khác vào giao dịch như gạo, thủy sản... Hiện VNX đã liên kết với các sàn GDHH lớn trên thế giới như sàn London (Anh), sàn Tokom (Nhật Bản)... nên giá niêm yết tại VNX luôn cập nhật giá chuẩn tại sàn thế giới.
- Ông cho biết kết quả sau hơn một tháng hoạt động của VNX ?
Do đây là mô hình rất mới đối với thị trường VN và mới thành lập nên chúng tôi chưa thể công bố giá trị giao dịch, số lượng giao dịch... Chúng tôi đã đưa trang web (VNX.com.vn) vào hoạt động ổn định, cung cấp thông tin cập nhật giá hàng hóa, các vấn đề liên quan đến tình hình tài chính... Hiện đang có nhiều đơn xin gia nhập VNX, nhưng chúng tôi mới kết nạp 3 thành viên môi giới gồm Cty CP đầu tư và BĐS Sài Gòn Châu Á, Cty CP đầu tư Việt Phúc, Cty CP DV ĐT Sông Ngân và 2 thành viên kinh doanh là Cty CP đầu tư SME, Cty TNHH tư vấn - đầu tư Đình Phong.
- Hiện tại VN cũng đã có một số sàn GDHH, vậy điểm khác biệt của VNX là gì ?
Hiện ở VN có các sàn GDHH như BIDV có sàn GD cao su, cà phê; SacomBank có sàn GD thép; TechcomBank có sàn GD đường... Tuy nhiên, các sàn này chỉ là một bộ phận trong nhóm sản phẩm giao dịch của các DN nêu trên, là hình thức tự doanh thu phí môi giới, chuyển lệnh mua - bán đến các sàn GDHH lớn của thế giới. Trong khi đó, VNX không là một chủ thể của bất kỳ giao dịch nào, mà chỉ tổ chức cho các nhà đầu tư tập thể hoặc cá nhân giao dịch hàng hóa... Ví dụ, tại VNX, một người nông dân có thể đặt lệnh mua cà phê và được bảo đảm giá không đổi theo kỳ hạn đã ký hợp đồng. Do vậy nếu giá cà phê trên thị trường tăng- giảm thì người nông dân này có thể thu lãi hay bị lỗ. Nếu bán gạo qua VNX thì người nông dân sẽ chốt được giá bán ngay khi lúa chưa thu hoạch...
Giá tại VNX là giá chuẩn thế giới. Hàng hóa tại VNX bảo đảm giữ giá mua và giá bán một thời gian dài tùy theo hợp đồng, mà không cần phải có hàng hóa thật ngay thời điểm ký hợp đồng. Hiện VNX có các kỳ hạn hợp đồng 3, 6, 9, 12 tháng. Khi đã chủ động được giá đầu vào - ra thì sản xuất sẽ chủ động theo kế hoạch. Ngoài ra. VNX sẽ cập nhật giá, cung cấp thông tin thị trường, hỗ trợ tài chính, kho bãi, bảo đảm thanh toán, đảm bảo tính trung thực hàng hóa, phòng ngừa rủi ro cho nhà đầu tư...
- Nếu so với các sàn GDHH hiện có trên thế giới, mô hình hoạt động của VNX hiện như thế nào, thưa ông ?
SGDHH đúng nghĩa đã được xây dựng nhiều nơi trên thế giới là nơi diễn ra giao dịch tất cả các mặt hàng hàng hóa của mọi ngành sản xuất. Tuy nhiên, đây là mô hình đầu tiên mà VN triển khai nên hàng hóa chỉ bắt đầu với 3 mặt hàng nêu trên. Do Chính phủ vẫn chưa có khung pháp lý rõ ràng để cho các nhà đầu tư nước ngoài tham gia nên phạm vi giao dịch của SGDHH bị hạn chế trong một khuôn khổ nhất định.
Hiện tại, hợp đồng mua bán ở SGDHH VN bước đầu chỉ với dạng hợp đồng giao ngay (spot contract), và hợp đồng giao sau (future contract) mà chưa triển khai thực hiện hợp đồng quyền chọn ( option contract) hoặc hợp đồng hoán đổi (swap contract). Vì giao dịch quyền chọn là một quy trình giao dịch phức tạp, nên rất cần sự hỗ trợ từ các hệ thống kỹ thuật để các giao dịch diễn ra nhanh chóng, chính xác. Thị trường quyền chọn là thị trường dựa vào các thị trường cơ sở khác (ngoại tệ, chứng khoán, vàng, lãi suất...) nhưng các thị trường này hầu hết đều có độ rủi ro rất cao nên đòi hỏi các tổ chức cung ứng dịch vụ phải có một hệ thống cung cấp thông tin thật hiệu quả, tức thời. Ngoài ra, cần có phần mềm chuyên dùng, công nghệ tiên tiến và nhân viên giỏi... Để một mô hình SGDHH đại diện cho VN được thành lập hiệu quả rất cần sự phối hợp đồng bộ của các cơ quan chức năng và các chủ thể tham gia thị trường. Đặc biệt, cần có thời gian để thực hiện theo lộ trình, khả năng ở từng giai đoạn, tránh tư tưởng gấp gáp, nôn nóng, có thể dẫn đến những sai lầm thất bại, gây hậu quả nghiêm trọng cho thị trường tài chính và nền kinh tế.
- Vậy định hướng phát triển của VNX, thưa ông ?
Xây dựng và phát triển VNX trở thành một trung tâm đầu mối quản lý các giao dịch hàng hóa trong lẫn ngoài phạm vi lãnh thổ VN, góp phần thúc đẩy sản xuất, tạo ra việc làm cho người lao động và cung cấp một kênh đầu tư mới cho nhà đầu tư. Phát triển đồng bộ về cơ cấu tổ chức, nguồn lực và cơ chế quản lý hoạt động. Phát triển nhanh nhưng phải đảm bảo chắc chắn và hiệu quả trở thành công ty khai thác triệt để và tiên phong trong thị trường giao dịch hàng hóa tương lai tại VN. Tăng vốn điều lệ lên 300 tỷ đồng vào năm 2012 và 1.000 tỷ đồng năm 2015. Niêm yết cổ phiếu vào năm 2014.
Về chiến lược sản phẩm và dịch vụ: Các sản phẩm dịch vụ mũi nhọn: hợp đồng tương lai, hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn, hợp đồng hoán đổi... Các sản phẩm dịch vụ nền tảng: dịch vụ môi giới hàng hóa vật chất, dịch vụ giao nhận, kiểm định hàng hóa, dịch vụ thanh toán bù trừ, phân tích và tư vấn đầu tư, dịch vụ tài chính... và nhiều sản phẩm mới đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ.
Phát triển mạng lưới hoạt động các chi nhánh, văn phòng của VNX tại các thành phố và trung tâm tài chính lớn. Phát triển khách hàng đầu tư (cá nhân và tổ chức), thành viên kinh doanh, thành viên môi giới.
- Xin cảm ơn ông !
Khắc Dũng thực hiện
diễn đàn doanh nghiệp
