Chuyển đổi sang thuế kê khai: Gỡ khó cho hộ kinh doanh doanh thu trên 500 triệu đồng
Chiều ngày 15/01/2026, hội thảo “Thực hiện thuế kê khai: Hộ kinh doanh cần lưu ý gì?” được tổ chức nhằm tháo gỡ những vướng mắc cho hộ kinh doanh xoay quanh cột mốc doanh thu 500 triệu đồng và cam kết đồng hành từ cơ quan quản lý trong bối cảnh luật thuế mới vừa có hiệu lực.
Hội thảo “Thực hiện thuế kê khai: Hộ kinh doanh cần lưu ý gì?” được tổ chức chiều ngày 15/01/2026. Ảnh BTC
|
Bước ngoặt minh bạch hóa kinh doanh từ đầu năm 2026
Từ ngày 01/01/2026, Luật Quản lý thuế chính thức áp dụng cơ chế mới: Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ chuyển từ phương thức thuế khoán truyền thống sang thuế kê khai. Điểm cốt lõi của sự thay đổi này là việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 500 triệu đồng/năm.
Theo đó, chỉ những hộ có doanh thu thực tế trên 500 triệu đồng/năm mới thuộc diện phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Đối tượng này bắt buộc phải thực hiện kê khai, nộp thuế trên phần mềm dựa trên doanh thu thực, đồng thời tuân thủ các quy định về sổ sách kế toán và hóa đơn điện tử. Chính sách này được kỳ vọng sẽ giúp hoạt động của hộ kinh doanh trở nên chuyên nghiệp, công bằng và minh bạch hơn.
Khó khăn thực tế từ hộ kinh doanh
Tuy nhiên, thực tế sau 15 ngày đầu tiên triển khai (từ 01 - 15/01/2026), quá trình chuyển đổi đã phát sinh nhiều lúng túng. Nhiều hộ kinh doanh, đặc biệt là những chủ hộ lớn tuổi, thừa nhận chưa quen với việc tính thuế, sử dụng phần mềm, hóa đơn điện tử cũng như các nghiệp vụ sổ sách kế toán mới.
Hiểu rõ bối cảnh đặc biệt này, nhà báo Trần Xuân Toàn - Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, cho biết ngay từ tháng 10/2025, đơn vị đã phối hợp cùng các cơ quan chức năng như Cục Thuế, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cùng chính quyền địa phương triển khai dự án "Cùng hộ kinh doanh lên doanh nghiệp số" nhằm đón đầu và giải tỏa lo lắng cho khoảng 350,000 hộ kinh doanh tại TP.HCM.
Ông Toàn chia sẻ, trong quá trình triển khai, Ban tổ chức đã nhận được nhiều câu hỏi cụ thể và thực tế những băn khoăn, từ chuyện hộ kinh doanh hoa tươi ở chợ Bến Thành chưa biết cách kê khai khi mô hình vừa bán sỉ vừa bán lẻ, cho đến việc tiểu thương sạp gạo lúng túng không rõ cách xác định chứng từ đầu vào và đầu ra. Thậm chí, có những người bán lạp xưởng dù có đầu vào rõ ràng nhưng lại tắc nghẽn hoàn toàn ở khâu kê khai đầu ra.
Nhận diện rủi ro pháp lý và bài toán hóa đơn
Ông Nguyễn Hoàng Sơn - Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP.HCM, đã chỉ ra những rủi ro pháp lý mà hộ kinh doanh đang đối mặt trong "Chiến dịch 60 ngày cao điểm". Theo ông Sơn, thói quen kinh doanh cũ khiến nhiều tiểu thương dù hoạt động lâu năm nhưng chưa đăng ký kinh doanh hay mã số thuế, dẫn đến nguy cơ bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí là rủi ro hình sự liên quan đến trốn thuế. Khi Nghị định 70 về hóa đơn chứng từ được áp dụng, sự lúng túng càng gia tăng khi người dân không phân định được hóa đơn bán lẻ và chứng từ hợp lệ để kê khai thuế, hay việc xuất hóa đơn sai thời điểm cũng tiềm ẩn hệ lụy pháp lý.
Bên cạnh đó, vấn đề hàng tồn kho cũng là một bài toán nan giải khi chuyển đổi mô hình. Do chưa hình thành thói quen lấy hóa đơn trước đây, nhiều hộ kinh doanh gặp khó khăn trong việc chứng minh nguồn gốc hàng hóa khi chuyển sang thuế kê khai. Đặc biệt, khi chuyển hàng tồn kho từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, hệ thống sẽ khóa mã số thuế của hộ kinh doanh cũ, cộng với việc thiếu hóa đơn đầu vào và hướng dẫn chưa thống nhất giữa các địa phương khiến quá trình này gặp nhiều vướng mắc.
Trước tình hình đó, các chuyên gia khuyến nghị những hộ có doanh thu tiệm cận mức 500 triệu đồng nên chủ động chuẩn bị tâm thế và quy trình như nhóm thuộc diện chịu thuế, tránh việc phải học lại từ đầu và bị động khi doanh thu tăng trưởng vượt ngưỡng.
“Cầm tay chỉ việc” cho hộ kinh doanh
Đại diện Cục Thuế TP.HCM cho biết, ngành thuế Thành phố đang duy trì các tổ hỗ trợ trực tiếp ngay tại các chợ truyền thống và khu dân cư, giúp giải đáp thắc mắc tại chỗ cho hộ kinh doanh. Cục Thuế còn đẩy mạnh các giải pháp công nghệ như xây dựng chuyên mục hỗ trợ riêng trên cổng thông tin điện tử và triển khai ứng dụng eTax Mobile.
Thông qua các nền tảng số này, hộ kinh doanh có thể thực hiện các thao tác về thuế ngay trên điện thoại di động, giảm thiểu sự phụ thuộc vào hồ sơ giấy và hạn chế tiếp xúc trực tiếp. Ngoài ra, cơ quan thuế cũng đã phối hợp với các đối tác công nghệ để cung cấp phần mềm kế toán miễn phí trong giai đoạn đầu, giúp giảm chi phí cho người dân. TP.HCM tiếp tục hỗ trợ tối đa để chính sách thuế mới thực sự đi vào cuộc sống, tạo đà cho sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh.
Cát Lam
