Công ty Cổ phần Chứng khoán Phú Hưng

Dấu ấn nhiệm kỳ 2021-2025 của Chính phủ

Trong bối cảnh rủi ro bên ngoài nhiều hơn thuận lợi, Việt Nam vẫn đạt được “tam giác mục tiêu” với tăng trưởng cao, lạm phát thấp và các cân đối lớn được bảo đảm, đồng thời tạo nền tảng thể chế, hạ tầng và chính sách để hướng tới tăng trưởng khoảng 10% trong giai đoạn tới, theo TS. Cấn Văn Lực.

Nhiệm kỳ 2021-2025 khép lại trong một giai đoạn đầy biến động của kinh tế thế giới, với hàng loạt cú sốc từ dịch bệnh, chiến tranh, đứt gãy chuỗi cung ứng đến cạnh tranh địa chính trị và lạm phát toàn cầu. Trong bối cảnh đó, điều hành của Chính phủ được nhìn nhận không chỉ ở thành tích tăng trưởng ngắn hạn mà còn ở khả năng giữ ổn định và đặt nền móng cho tương lai.

Trao đổi với Báo điện tử Chính phủ trước thềm Đại hội XIV của Đảng, TS. Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng, cho rằng năm 2025 có hai từ khóa nổi bật là “ấn tượng” và “nền tảng”.

Về “ấn tượng”, ông nhấn mạnh 3 điểm lớn. Thứ nhất là đột phá về thể chế và tổ chức bộ máy. Chính phủ đã đẩy mạnh sắp xếp, tinh gọn bộ ngành, thử nghiệm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và ban hành nhiều cơ chế mới trong khoa học - công nghệ, năng lượng, giáo dục, y tế, kinh tế tư nhân, cùng các cơ chế đặc thù cho một số địa phương lớn. Những bước đi này được đánh giá là tạo nền tảng chính trị và pháp lý cho phát triển dài hạn.

Thứ hai là kết quả kinh tế. Tăng trưởng năm 2025 đạt 8.02%, thuộc nhóm cao trong khu vực; lạm phát được kiểm soát ở mức 3.31%; các cân đối lớn về tài khóa, năng lượng và an sinh xã hội cơ bản được bảo đảm.

Thứ ba là những quyết sách chưa có tiền lệ trong các tình huống đặc biệt, như hỗ trợ trực tiếp bằng tiền cho người dân sau thiên tai, đẩy nhanh chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, cùng việc tăng cường đối ngoại và hội nhập quốc tế. Theo ông Lực, điều này cho thấy sự linh hoạt và bản lĩnh điều hành trong bối cảnh bất thường.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại một cuộc họp Chính phủ thường kỳ - Ảnh: VGP

Nhìn rộng ra cả nhiệm kỳ 2021-2025, ông cho rằng thành công lớn nhất là giữ được ổn định kinh tế vĩ mô giữa biến động toàn cầu. Chính phủ theo đuổi cách tiếp cận “phát triển để ổn định và ổn định để phát triển”, với chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm và chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt.

Thực tế cho thấy tăng trưởng bình quân cả nhiệm kỳ đạt khoảng 6.3%/năm, lạm phát bình quân 3.04%. Tỷ giá, lãi suất, hệ thống tài chính và thị trường bất động sản được điều hành tương đối ổn định; nợ công, nợ nước ngoài và nghĩa vụ trả nợ đều nằm trong ngưỡng cho phép của Quốc hội. Điều này phản ánh sức chống chịu của nền kinh tế Việt Nam đã cải thiện rõ rệt so với trước.

Theo ông Lực, dấu ấn có tác động dài hạn nhất của nhiệm kỳ này là việc triển khai đồng bộ 3 đột phá chiến lược: hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng hiện đại và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đặc biệt trong 2024-2025, quá trình này được đẩy mạnh mạnh mẽ hơn.

Cuộc “cách mạng” tinh gọn bộ máy đi cùng với hàng loạt luật, nghị quyết và nghị định mới đã giúp tháo gỡ nhiều rào cản về pháp lý, quy hoạch và nguồn lực, mở thêm dư địa tăng trưởng cho giai đoạn sau.

Một chuyển biến quan trọng khác là tư duy điều hành chuyển từ “xử lý tình huống” sang “chủ động kiến tạo”. Điều này thể hiện rõ trong cải cách thể chế và phát triển hạ tầng. Thay vì “không quản được thì cấm”, nhiều chính sách mới theo hướng “tạo điều kiện để phát triển”, thể hiện qua các nghị quyết về đổi mới khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân.

Lĩnh vực hạ tầng cũng có bước tiến rõ rệt, với nhiều dự án trọng điểm hoàn thành sớm hơn kế hoạch, trong đó khu vực tư nhân tham gia ngày càng nhiều và thực chất hơn.

Về mối quan hệ giữa Chính phủ và giới chuyên gia, ông Lực đánh giá Chính phủ ngày càng cởi mở, cầu thị hơn trong tiếp thu ý kiến. Nhiều chương trình lớn như phục hồi kinh tế sau COVID-19, kích cầu đầu tư - tiêu dùng, ổn định thị trường tài chính, hay các dự thảo nghị quyết chiến lược đều có dấu ấn đóng góp của Hội đồng Tư vấn chính sách.

Tuy vậy, ông cũng thẳng thắn chỉ ra hạn chế lớn nhất vẫn nằm ở khâu thực thi. Việc sắp xếp bộ máy diễn ra nhanh cùng với khối lượng lớn văn bản mới khiến năng lực triển khai ở một số địa phương chưa theo kịp. Đây cũng là lý do Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đặc biệt ở cấp cơ sở.

Khi được hỏi về khuyến nghị cho nhiệm kỳ tới, ông Lực nhấn mạnh 3 điều: đặt người dân, doanh nghiệp và địa phương làm trung tâm; ưu tiên nâng cao năng lực thực thi; và tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng nhưng vẫn kiên định ổn định vĩ mô.

Nhìn tổng thể, nhiệm kỳ 2021-2025 được ghi nhận không chỉ vì tăng trưởng mà vì đã tạo nền móng thể chế, hạ tầng và điều hành cho mục tiêu phát triển nhanh hơn trong giai đoạn 2026-2030.