Hà Nội có "đường băng" thể chế mới, hướng tới siêu đô thị tầm nhìn 100 năm
Sự kết hợp giữa Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô (sửa đổi) và Quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm được đánh giá có mức độ tương thích cao, tạo "bệ phóng" hiếm có cho Hà Nội, mở dư địa phát triển đại đô thị đa trung tâm và mô hình tăng trưởng mới.
|
Tại tọa đàm về Luật Thủ đô (sửa đổi) chiều 27/03, TS. KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho biết 3 trụ cột gồm Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô (sửa đổi) và Quy hoạch tổng thể Thủ đô có mức độ tương thích cao, tạo nền tảng phát triển mang tính chiến lược.
Dù chưa thể khẳng định sự tương thích tuyệt đối, chuyên gia nhận định đây là cơ hội hiếm có, đặc biệt trong bối cảnh phù hợp để Hà Nội thực hiện bước chuyển lớn với tầm nhìn dài hạn.
Một điểm đáng chú ý là việc tích hợp hai quy hoạch thành một, qua đó mở rộng dư địa phát triển, hướng tới mô hình đại đô thị, hay "siêu đô thị thế hệ mới".
Nghị quyết và Luật đóng vai trò "đường băng" cho quy hoạch
Theo phân tích, Nghị quyết 02 và Luật Thủ đô (sửa đổi) đóng vai trò như "đường băng", tạo nền tảng để quy hoạch triển khai trong thực tế.
Nghị quyết xác định lại vai trò của Hà Nội trong liên kết vùng, từ vị trí kết nối sang vai trò chủ trì, định hướng hệ sinh thái phát triển. Đây là cơ sở để Thủ đô giữ vai trò dẫn dắt trong phát triển vùng.
Đồng thời, mô hình phát triển được xác lập rõ theo định hướng "văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc", lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa là nền tảng phát triển. Yếu tố văn hóa được đặt ở vị trí trụ cột, tạo lợi thế khác biệt cho Hà Nội.
Định hình không gian đa trung tâm, mục tiêu tăng trưởng cao
Quy hoạch tổng thể xác định mô hình phát triển đa tầng, đa cực, đa trung tâm, với trục sông Hồng đóng vai trò chủ đạo, gắn với liên kết vùng.
Một điểm mới là hình thành 9 vùng động lực cùng với các đột phá về khoa học công nghệ, giáo dục, văn hóa. Các định hướng này bám sát tinh thần Nghị quyết và được cụ thể hóa trong dự thảo Luật.
Mục tiêu tăng trưởng trên 11% đến năm 2045 được đặt ra, đi kèm yêu cầu đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế.
Điều kiện quyết định nằm ở khâu thực thi
Theo chuyên gia, yếu tố then chốt không chỉ nằm ở thiết kế chính sách mà ở khả năng tổ chức thực hiện.
Các yêu cầu trọng tâm gồm hoàn thiện thể chế chi tiết, nâng cao năng lực quản trị đô thị và bảo đảm vận hành đồng bộ giữa Nghị quyết, Luật và Quy hoạch.
Thực tế cho thấy nhiều vấn đề đô thị như ùn tắc, ngập úng, ô nhiễm xuất phát từ hạn chế về thể chế và quản trị. Những tồn tại này đã được nhận diện và đưa vào nội dung xử lý trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi).
Dự thảo Luật trao quyền cho Hà Nội trong lập và phê duyệt quy hoạch tổng thể, đồng thời cho phép thí điểm các cơ chế đặc thù và mô hình phát triển mới.
Trong đó, mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) được xác định là một hướng đi quan trọng, cùng với định hướng hình thành các cực tăng trưởng và đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt.
Về văn hóa, Hà Nội đặt mục tiêu chuyển từ bảo tồn sang "kích hoạt giá trị", đưa di sản trở thành nguồn lực kinh tế, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng.
Lưu ý rủi ro và yêu cầu kiểm soát
Quá trình triển khai cũng đặt ra một số rủi ro cần kiểm soát, như phân quyền không triệt để, phát triển không gian thiếu điều phối tổng thể hoặc nguy cơ lệ thuộc vào bất động sản.
Bên cạnh đó, yêu cầu đặt ra là phát triển tài chính đô thị theo hướng bền vững, đa dạng nguồn lực, trong đó các ngành công nghiệp văn hóa được kỳ vọng đóng góp ngày càng lớn vào GDP.
Theo đánh giá, dù còn cần tiếp tục hoàn thiện trong quá trình triển khai, sự kết hợp giữa Nghị quyết, Luật và Quy hoạch đã tạo ra một hệ thống thống nhất từ định hướng đến công cụ thực thi, mở ra cơ hội để Hà Nội phát triển dài hạn theo mục tiêu đã đề ra.
Tùng Phong
