Ai đang “níu kéo” giá đường?
Ngày 24.3, hệ thống siêu thị Co.opMart chính thức giảm giá bán lẻ các loại đường với mức giảm bình quân 300 đồng/kg. Như vậy sau nhiều tuần lễ đứng ở mức cao, đến nay giá đường bán trong nước mới bắt đầu có dấu hiệu giảm.
Giá đường thế giới hiện đã giảm tới 41% so với mức giá cao nhất hồi đầu tháng 2 vừa qua. Một ký đường nhập khẩu, cộng cả thuế, cước vận chuyển về thời điểm này tối đa chỉ khoảng 13.000 đồng.
Cao hơn thế giới 4.000 – 4.500 đồng/kg
Ngoại trừ Co.opMart giảm giá 300 đồng/kg, các siêu thị khác vẫn bán đường tinh luyện Biên Hoà (RE) – túi loại 1kg là 19.500 đồng/kg; đường tinh luyện RE Duna thương hiệu Thành Thành Công 16.500 – 17.000 đồng/kg, RS loại tốt nhất 15.600 đồng/kg. Giá đường RS mà các nhà máy đang bán ra dao động từ 15.000 – 16.500 đồng/kg.
Theo một số siêu thị, giữa thời điểm giá đường tăng “nóng” hồi cuối tháng 12.2009, có những dự báo năm 2010 giá đường sẽ tiếp tục đứng mức cao nên các đơn vị cũng tập trung gom vào. Do đó, giá đường mua từ nhà máy đã là 16.000 đồng, cộng thêm 5% VAT, 9% chi phí kinh doanh (bao gồm lưu kho, vận chuyển, nhân viên, máy lạnh…), thì giá bán lẻ chưa tính đến lãi ít nhất cũng khoảng 18.000 đồng!? Hiện nay, các hệ thống siêu thị lớn đều có lượng đường dự trữ bán cả tháng nữa mới hết, nhà cung cấp cũng không hỗ trợ giảm giá nên nhà bán lẻ chưa giảm được.
Trao đổi với phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị, bà Phạm Thị Sum, chủ tịch hội đồng quản trị công ty cổ phần mía đường Biên Hoà cho biết, công ty vẫn giữ giá đường RE bán sỉ tại nhà máy là 17.200 – 17.500 đồng/kg. “Mức giá này là hoàn toàn phù hợp với chi phí đầu vào, bởi trước đó doanh nghiệp phải mua giá mía cao cho nông dân”. Như vậy, so với giá đường trắng thế giới hiện nay thì mỗi ký đường RE Biên Hoà cao hơn từ 4.000 – 4.500 đồng.
Ngoài nguyên nhân do chi phí sản xuất cao, theo bà Sum, việc công ty không giảm giá theo giá thế giới là muốn giúp nông dân. “Nếu bây giờ hạ giá bán, nông dân thấy giá đường rẻ sẽ nản lòng, không thiết tha đầu tư trồng mía. Như thế vụ mía tới đây lại xảy ra tình trạng thiếu nguyên liệu, tác động đến giá đường”, bà Sum phân tích.
Cách lý giải này xem ra không thuyết phục. Bởi theo tính toán của các chuyên gia, với giá mía nguyên liệu nhà máy mua vào trung bình khoảng 1 triệu đồng/tấn, thì chi phí sản xuất đường tối đa cũng chỉ khoảng 12.000 – 13.000 đồng/kg. Do công nghệ sản xuất đường RE đòi hỏi phải đầu tư lớn nên hiện cả nước mới có khoảng mười nhà máy sản xuất ra loại đường này, trong đó chỉ có Biên Hoà là sản xuất được 100% công suất, các nhà máy khác tỷ lệ đường RE chiếm 10 – 20%, còn lại là đường RS.
Đường RE thuộc loại cao cấp, dùng chế biến sữa, nước ngọt, bánh kẹo và một ít cho tiêu dùng hộ gia đình. Hiện nay, Biên Hoà đang phân phối tới 70 – 80% thị phần RE cho hộ tiêu thụ lớn, còn lại 20 – 30% cho tiêu thụ lẻ trên thị trường. Do nhà máy không giảm giá, nên giá bán qua tay doanh nghiệp thương mại, đại lý, tiểu thương và đến tay người tiêu dùng đối với loại đường này vẫn cao.
Giám đốc một doanh nghiệp chuyên kinh doanh đường ở TP.HCM khẳng định, đường RS thì còn có thể giảm giá 500 – 1.000 đồng, còn đường RE do đã mua với giá trên 17.000 đồng/kg nên không thể giảm thêm được.
Ai trữ đường giá cao?
Giá đường RS bán buôn tại nhà máy, doanh nghiệp thương mại đã giảm trên dưới 2.000 đồng/kg, mức phổ biến hiện nay là 15.000 – 15.500 đồng/kg. Do giá đường bán sỉ từ nhà máy, doanh nghiệp còn quá cao, nên khi qua tay nhiều tầng nấc nữa như hệ thống đại lý, tiểu thương và đến người tiêu dùng phải mua tới trên 17.000 đồng/kg (có thương hiệu), trong khi đường nhập lậu chỉ có giá 14.500 đồng/kg.
Hầu hết nhà máy sản xuất đường đều khẳng định họ đã bán gần hết đường lúc giá cao, đối tượng tích trữ đường nhiều hiện nay là các doanh nghiệp thương mại, cơ sở sản xuất.
Ông Nguyễn Thành Long, tổng giám đốc công ty cổ phần đường Cần Thơ cho biết, nhà máy bán đường cho sáu bảy doanh nghiệp đầu mối tại TP.HCM như Thành Thành Công, công ty cổ phần thực phẩm công nghệ Sài Gòn, Minh Tâm, Hà Việt, Toàn Phát… và khoảng mười đầu mối là cơ sở nhỏ ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. “Lượng đường còn tồn trữ trong kho chỉ còn khoảng một tháng sản xuất, tương đương 10.000 tấn trên tổng số 60.000 tấn của niên vụ 2009 – 2010”, ông Long thừa nhận.
Theo tìm hiểu, một số nhà máy đường như Bến Tre, Trà Vinh hay sóc Trăng cũng còn khá ít đường. “Hồi cuối năm 2009 đầu 2010, giá đường thế giới, trong nước lên cơn sốt, nhiều doanh nghiệp kinh doanh thương mại tập trung gom đường, đầu cơ chờ giá lên kiếm lời. Đến nay giá đường thế giới bất ngờ giảm mạnh thì trở tay không kịp”, một doanh nghiệp thương mại tiết lộ. Theo các đầu mối kinh doanh ở chợ sỉ, những ngày qua, đường nhập lậu từ Thái Lan tiếp tục đổ về.
Bích Thuỷ – Hoàng Bảy
Sài Gòn Tiếp thị
