Chính phủ phân quyền mạnh hơn cho địa phương trong quản lý đất đai
Nhiều thẩm quyền về thu hồi, giao đất và cấp sổ đỏ được chuyển xuống cấp tỉnh, xã nhằm rút ngắn thủ tục và gỡ vướng trong thực tế.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 49/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội, tập trung điều chỉnh cách phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền trong lĩnh vực đất đai.
Theo quy định mới, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được trao quyền quyết định hầu hết các khâu quan trọng như thu hồi đất, bồi thường - tái định cư, giao và cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng, gia hạn thời hạn sử dụng, công nhận quyền sử dụng đất cũng như phê duyệt phương án sử dụng đất cho các dự án. Trên cơ sở thực tế tổ chức bộ máy, địa phương có thể tiếp tục phân cấp hoặc ủy quyền cho các cơ quan, cá nhân phù hợp để xử lý nhanh gọn hơn.
Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng được phân tách rõ ràng. Cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh xử lý các trường hợp phát sinh từ quyết định của cấp tỉnh, trong khi Chủ tịch UBND cấp xã cấp sổ đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền xã. Với những hồ sơ còn lại, Văn phòng đăng ký đất đai đảm nhiệm việc đăng ký lần đầu, đăng ký biến động và xác nhận thay đổi trên giấy chứng nhận.
Các cơ quan này đồng thời có quyền đính chính sai sót, thu hồi, hủy và cấp lại giấy chứng nhận khi phát hiện vấn đề trong quá trình quản lý.
Chính phủ phân quyền mạnh hơn cho địa phương trong quản lý đất đai
|
Đáng chú ý, những hồ sơ đang giải quyết trước thời điểm Nghị định có hiệu lực từ 31/01/2026 được phép lựa chọn áp dụng theo cơ chế mới hoặc tiếp tục xử lý theo thẩm quyền cũ nhằm tránh ách tắc thủ tục.
Song song với việc phân quyền, Nghị định yêu cầu UBND cấp tỉnh xây dựng lại toàn bộ quy trình thủ tục hành chính về đất đai chậm nhất đến ngày 01/07/2026 theo hướng rút gọn, rõ trách nhiệm từng khâu và quy định cụ thể thời gian xử lý. Hồ sơ phải thể hiện đầy đủ thông tin liên quan đến nghĩa vụ tài chính, kể cả các trường hợp được miễn, giảm.
Trong giai đoạn chưa ban hành quy trình mới, địa phương được chủ động áp dụng thủ tục cũ hoặc xây dựng quy trình riêng cho từng trường hợp cụ thể để bảo đảm công việc không bị gián đoạn. Toàn bộ thủ tục phải được công khai trên cổng thông tin điện tử của tỉnh và của Bộ Nông nghiệp và Môi trường để người dân, doanh nghiệp dễ theo dõi.
Tử Kính
