Mỹ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz
Ngày 13/04, Mỹ đã bắt đầu chặn tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz, nhằm gia tăng áp lực buộc Iran mở lại tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng sau khi các cuộc đàm phán hòa bình thất bại.
Trong tuyên bố trên Truth Social vào ngày 12/04, Tổng thống Donald Trump chỉ trích Iran vì từ chối từ bỏ tham vọng hạt nhân và cáo buộc Tehran đang “tống tiền thế giới” bằng cách tiếp tục hạn chế lưu thông qua eo biển này.
Theo ông Trump, lệnh phong tỏa bắt đầu lúc 10h sáng theo giờ New York (tức 21h giờ Việt Nam) và áp dụng với “tất cả các tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz”.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ sau đó cho biết thêm rằng lực lượng Mỹ “sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải đối với các tàu đi qua eo Hormuz đến và đi từ các cảng không thuộc Iran”.
Thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh và giá dầu tăng vọt trước khi lệnh phong tỏa được triển khai.
Ông Trump cho biết các quốc gia khác sẽ “tham gia” vào chiến dịch này, nhưng một số đồng minh của Mỹ, bao gồm Anh và Pháp - thành viên NATO - đã từ chối tham gia.
Giới chức Iran phản ứng cứng rắn, cảnh báo lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ chỉ khiến giá năng lượng toàn cầu tăng cao hơn.
“Hãy tận hưởng mức giá xăng hiện tại. Với cái gọi là ‘phong tỏa’, sớm thôi các bạn sẽ phải nhớ lại thời giá 4–5 USD/gallon”, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên mạng xã hội X trong ngày 12/04.
Lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran, dù chưa chính thức bị hủy bỏ, đã rạn nứt nghiêm trọng khi hai bên liên tục cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận.
Thỏa thuận ngừng bắn được đạt được tuần trước sau khi ông Trump đưa ra tối hậu thư rằng “toàn bộ nền văn minh Iran sẽ bị xóa sổ” nếu không đạt được thỏa thuận trước tối ngày 07/04.
Các nhà đàm phán Mỹ, bao gồm Phó Tổng thống JD Vance, đã bay tới Islamabad để tham gia đàm phán cuối tuần với Iran, làm dấy lên hy vọng chấm dứt chiến tranh.
Tuy nhiên, ông Vance cho biết vào sáng ngày 12/04 rẳng phái đoàn Mỹ sẽ trở về mà không đạt được thỏa thuận. Sau 21 giờ đàm phán, Iran vẫn từ chối cam kết không theo đuổi hoặc phát triển vũ khí hạt nhân.
Vương Đông
