Năm “chuyển nhà” nhộn nhịp của sàn chứng
Năm 2025 vốn đã được dự báo là thời điểm khởi đầu của cơn sóng IPO. Nhưng không chỉ vậy, còn có cả làn sóng chuyển sàn, khi HOSE đón nhận những tân binh vốn hóa “tỷ đô” từ UPCoM, và chứng kiến sự rời đi của những tên tuổi lâu năm - hoặc vì các yếu tố trong hoạt động kinh doanh, hoặc không thể vượt các chuẩn quy định đang ngày càng được siết chặt.
Những ngày cuối năm, thị trường đã hồi hộp chờ đợi sự xuất hiện của MCH, khi gần 1.07 tỷ cp của Doanh nghiệp này được chấp thuận chuyển sàn từ UPCoM sang niêm yết tại HOSE kể từ 25/12. Chỉ tính theo mức giá tham chiếu 212,800 đồng/cp, MCH bổ sung vốn hóa cho HOSE tới 227 ngàn tỷ đồng.
| Diễn biến giá cổ phiếu MCH | ||
Và MCH chỉ là một trong ít nhất 8 doanh nghiệp đổ bộ niêm yết lên HOSE từ UPCoM năm qua (không tính IPO). Đầu năm 2025, quả bom chuyển sàn đầu tiên được BSR (Lọc Hóa dầu Bình Sơn) kích hoạt. Hơn 3.1 tỷ cp BSR đã được chuyển từ UPCoM sang niêm yết tại HOSE vào ngày 17/01/2025 với giá tham chiếu 21,300 đồng/cp, tương đương vốn hóa hơn 66 ngàn tỷ đồng. Thời điểm hiện tại, sau đợt chi cổ tức bằng cổ phiếu và thưởng cổ phiếu hồi tháng 10, Doanh nghiệp hiện có hơn 5 tỷ cp đang lưu hành, vốn hóa gần 80 ngàn tỷ đồng (tính đến 19/12/2025).
Không hoàn toàn là chuyển sàn, VPL (VinPearl) vẫn xứng đáng được nhắc tên trong số các thương vụ gây chú ý. Năm 2012, cổ phiếu VPL bị hủy niêm yết sau khi hợp nhất với Vincom để trở thành Vingroup, cổ đông nhận hoán đổi bằng cổ phiếu VIC. Năm 2025, VPL đưa 1.79 tỷ cp trở lại HOSE, vốn hóa chào sàn gần 128 ngàn tỷ đồng.
| Diễn biến giá cổ phiếu VPL kể từ khi lên sàn | ||
Nhóm “cổ phiếu vua” đóng góp đại diện là VietABank (VAB). Ngày 10/7, VAB dừng giao dịch tại UPCoM, sau đó chính thức chuyển nhà từ ngày 22/07, vốn hóa khi đó đạt gần 7.7 ngàn tỷ đồng, và trở thành ngân hàng thứ 21 có cổ phiếu niêm yết trên sàn tại Việt Nam.
Bên cạnh những bom tấn, một số cái tên đáng chú ý cũng đã chuyển sàn năm qua như CDC Construction (CCC) chào sàn HOSE từ 21/4, chuyển nhà cho 40.3 triệu cp từ UPCoM bằng một phiên tăng kịch biên độ, vốn hóa hơn 883 tỷ đồng. Ngày 01/08, Taseco Land (TAL) chính thức đưa toàn bộ gần 312 triệu cp sang niêm yết tại HOSE, vốn hóa chào sàn ước tính khoảng 8,600 tỷ đồng. PDV Logistics (Vận tải và tiếp vận Phương Đông Việt - PDV) - công ty con của PV Trans - lên HOSE ngày 19/11/2025 với giá chào sàn 12,450 đồng/cp, vốn hóa 823 tỷ đồng.
Nam Tân Uyên (NTC) chuyển 24 triệu cp lên HOSE từ 28/10, với mức giá tham chiếu 161,470 đồng/cp, tương ứng giá trị vốn hóa trong ngày giao dịch đầu tiên đạt hơn 3,875 tỷ đồng. Mức giá này cũng giúp NTC trở thành doanh nghiệp bất động sản KCN niêm yết có định giá cổ phiếu cao nhất.
AFX (Afiex) chuyển nhà lên HOSE từ ngày 08/12, với lượng niêm yết 35 triệu cp. Giá tham chiếu 11,300 đồng/cp, tương ứng vốn hóa chào sàn 395.5 tỷ đồng. Doanh nghiệp từng được biết tới là một trong những doanh nghiệp Nhà nước đầu ngành khu vực phía Nam hoạt động trong 2 lĩnh vực là lương thực và thức ăn chăn nuôi, thủy sản. Sau giai đoạn khó khăn, AFX khởi sắc nhờ thị trường xuất khẩu cá tra vào năm 2024.
Dù chưa chính thức, HOSE thời gian tới sẽ tiếp nhận nhiều cái tên khác chuyển sang. Gần nhất là KienlongBank (UPCoM: KLB), đã được HOSE chấp thuận niêm yết vào 18/12, dự kiến diễn ra vào đầu năm 2026. Với hơn 582 triệu cp đang lưu hành và thị giá 17,000 đồng/cp, KLB sẽ bổ sung cho HOSE khoảng 9.8 ngàn tỷ đồng vốn hóa.
Miza (UPCoM: MZG) cũng mới được HOSE tiếp nhận hồ sơ, dự kiến niêm yết 116.5 triệu cp chỉ sau 1 năm chính thức giao dịch trên UPCoM. GHC (Thủy điện Gia Lai) cũng đã được HOSE thông báo nhận hồ sơ niêm yết, và cũng được thông qua kế hoạch hủy giao dịch tại UPCoM vào cuối tháng 11. RGG (Regal Group, công ty con của DXS), và ông lớn tôn mạ Tôn Đông Á (UPCoM: GDA), đều đã nộp hồ sơ niêm yết lên HOSE. Gần đây nhất có GHC (Thủy điện Gia Lai) và ANT (Antesco), đã nhận quyết định chấp thuận niêm yết từ HOSE trong những ngày cuối năm.
Làn sóng chuyển sàn của doanh nghiệp Việt, bên cạnh các thương vụ IPO, được xem là sự tích cực trong bối cảnh thị trường chứng khoán đã được nâng hạng theo tiêu chuẩn của FTSE Russell. Các thương vụ bom tấn mang đến vốn hóa đủ lớn để có tác động đáng kể đến thị trường, góp phần tiếp tục cải thiện tính khách quan của VN-Index.
Sự ra đi của những cái tên lão làng
Trong khi HOSE đón nhận làn sóng gia nhập của nhiều cái tên mới thì chiều ngược lại, nhiều cái tên niêm yết đã lâu phải rời đi. Làn sóng này mang màu sắc của sự đào thải, khi đây đều là những cái tên không thể đáp ứng các quy định ngày càng được siết chặt.
Đầu năm 2025, HOSE nói lời chia tay sau gần 20 năm gắn bó với Garmex (GMC) - doanh nghiệp may mặc gần 50 năm tuổi. Nguyên nhân do Garmex đã ngừng kinh doanh quá 1 năm, thuộc trường hợp bị hủy niêm yết bắt buộc theo quy định. GMC hủy niêm yết vào 24/01, chuyển sang UPCoM từ 12/02.
Thực tế, GMC cũng đã ngưng sản xuất từ tháng 5/2023, đến nay đang sống nhờ việc… cho thuê sân Pickleball. Doanh nghiệp cũng đang trong diện kiểm soát vì lỗ ròng nhiều năm liên tiếp. Do vậy, việc hủy niêm yết với cái tên gạo cội làng may mặc chỉ là câu chuyện sớm muộn.
Một loạt những cái tên nối gót GMC đều mang theo những câu chuyện tương tự. DTC bị hủy niêm yết tại HNX, về UPCoM từ 04/04, sau 3 năm thua lỗ liên tiếp; RDP sang UPCoM từ 09/05 do sau thời gian dài bị HOSE đình chỉ vì vi phạm công bố thông tin; LEC chuyển sang UPCoM từ 13/5 sau khi bị HOSE hủy niêm yết sau 3 năm lỗ liên tiếp và vi phạm công bố thông tin; AGM rời HOSE vào ngày 09/05, trở lại UPCoM từ 23/05 trong tình trạng vốn sở hữu âm, kiểm toán báo động về khả năng hoạt động liên tục; CVN về UPCoM từ 11/06 với án hủy niêm yết của HNX, do liên tục chậm nộp BCTC kiểm toán 3 năm liên tiếp; KSQ, VE8 cùng bị hủy niêm yết trong tháng 5 và lên UPCoM từ 09/06, do thua lỗ hoặc vi phạm công bố thông tin…
Nửa cuối 2025, có thêm nhiều doanh nghiệp bị hủy niêm yết. Tháng 6, đến lượt PSH (NSH Petrol) bị hủy niêm yết từ ngày 25/06, chính thức chuyển sang UPCoM từ 09/07. Nguyên nhân do vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ công bố thông tin, liên quan đến các BCTC soát xét và kiểm toán trong năm 2024. Những vi phạm của PSH đến từ khó khăn nội tại của Doanh nghiệp, khi vướng phải án phạt thuế hơn 1 ngàn tỷ đồng và bị cưỡng chế hóa đơn, dẫn đến không thể kinh doanh. Những lùm xùm diễn ra sau đó cũng khiến nhiều người đặt dấu hỏi về thời điểm hồi sinh của “đại gia xăng dầu miền Tây” một thời.
Cùng ngày lên UPCoM với PSH còn có KPF, sau án hủy niêm yết từ HOSE vì vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin. Theo sau là PCG, bị hủy niêm yết từ 27/06 và sang UPCoM từ 10/07, do kiểm toán từ chối cho ý kiến với BCTC 2024. SPI rời HNX từ 10/07 sau chuỗi ngày dài bị đình chỉ vì vi phạm công bố thông tin kéo dài và liên tục thua lỗ.
Không chỉ hủy niêm yết, còn có những doanh nghiệp tự nguyện rời sàn do không còn đáp ứng chuẩn đại chúng. TPH, với vốn điều lệ chỉ gần 21 tỷ đồng (mức tối thiểu cho chuẩn đại chúng là 30 tỷ đồng), đã không tăng vốn mà chấp nhận từ bỏ tư cách công ty đại chúng, rời HNX từ 15/07. Tương tự, TBX rời HOSE từ 26/12, cũng vì không đáp ứng đủ tiêu chí vốn.
SVI, do cơ cấu cổ đông cô đặc với hơn 94.11% vốn đã thuộc về Tập đoàn SCG của Thái Lan (quy định ít nhất 100 cổ đông không phải cổ đông lớn nắm giữ 10%), đã xin hủy tư cách đại chúng và rục rịch rời sàn. Bibica (BBC) bị hủy tư cách đại chúng từ cuối tháng 9/2025 cũng vì nguyên nhân tương tự, và đã nhận thông báo làm thủ tục hủy niêm yết của HOSE vào tháng 12/2025.
Châu An
