Nghịch lý Venezuela: Trữ lượng dầu số 1 thế giới, sản lượng chỉ 1% toàn cầu
Sau cuộc can thiệp quân sự ở Venezuela, Tổng thống Mỹ Donald Trump hé lộ tham vọng hồi sinh ngành dầu mỏ ở đất nước Nam Mỹ này.
Venezuela tự hào sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới với hơn 300 tỷ thùng, nhưng ngành công nghiệp này đã suy thoái nghiêm trọng trong nhiều năm qua.
Tổng thống Trump tuyên bố ngành dầu mỏ Venezuela sẽ "kiếm được rất nhiều tiền" khi có Mỹ đứng sau. "Chúng ta sẽ cử các công ty dầu khí lớn nhất thế giới vào đó, đầu tư hàng tỷ USD để sửa chữa cơ sở hạ tầng dầu mỏ bị hư hỏng nặng nề", ông Trump khẳng định. "Hãy bắt đầu tạo ra lợi nhuận cho đất nước này".
Ông nói ngành dầu mỏ Venezuela "thất bại hoàn toàn" trong thời gian dài. Tổng thống Trump nhấn mạnh: "Họ chỉ khai thác được một lượng rất nhỏ so với tiềm năng thực sự".
Ông Trump dường như đang đặt cược lớn vào việc can thiệp của Mỹ vào ngành dầu mỏ để biến đổi Venezuela - một kế hoạch có thể chứng minh là phức tạp và tốn kém.
Thực trạng ngành dầu Venezuela: Tiềm năng khổng lồ nhưng sản lượng thấp
Venezuela tự hào sở hữu hơn 300 tỷ thùng dầu dự trữ - lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, quốc gia này chỉ sản xuất được khoảng 1 triệu thùng mỗi ngày, chiếm 1% sản lượng toàn cầu. Điều cần lưu ý là phần lớn dầu Venezuela thuộc loại nặng đặc biệt, gây ô nhiễm và tốn kém trong xử lý.
Venezuela có trữ lượng dầu vượt xa các nước khác
Ghi chú: Dữ liệu cho thấy ước tính trữ lượng dầu năm 2025. Nguồn: Tạp chí Dầu khí.
|
Ngành này đã phục hồi một phần trong những năm gần đây, nhưng sản lượng vẫn thấp hơn rất nhiều so với hơn 2 triệu thùng mỗi ngày vào đầu những năm 2010.
Tập đoàn dầu khí quốc doanh PDVSA thiếu vốn và chuyên môn để tăng cường sản xuất. Các mỏ dầu của nước này đang xuống cấp và chịu đựng "cơ sở hạ tầng đổ nát, cúp điện thường xuyên và mất cắp thiết bị", theo nghiên cứu gần đây của công ty nghiên cứu Energy Aspects.
Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt lên dầu Venezuela, hiện chủ yếu được xuất khẩu sang Trung Quốc.
|
Sản lượng dầu ở Venezuela
 |
Có công ty dầu mỏ phương Tây nào đang hoạt động ở Venezuela?
Chevron là công ty dầu mỏ phương Tây duy nhất vẫn hoạt động tại Venezuela, sản xuất khoảng 1/4 sản lượng dầu của nước này. Đầu thế kỷ này, trong khi các công ty khác bị buộc rời đi, Chevron quyết định ở lại với hy vọng điều kiện sẽ cải thiện.
Khoảng một nửa sản lượng của Chevron được xuất khẩu về Mỹ.
Trong ngày 04/01, sau khi Tổng thống Venezuela Maduro và vợ ông Cilia Flores bị bắt trong chiến dịch quân sự của Mỹ, Chevron cho biết đang nỗ lực đảm bảo an toàn cho nhân viên và hoạt động.
Chevron đã có mặt tại Venezuela từ năm 1923 với năm dự án sản xuất trên bờ và ngoài khơi.
Phát ngôn viên Kevin Slagle cho biết: "Với hơn một thế kỷ tại Venezuela, chúng tôi ủng hộ sự chuyển giao hòa bình, hợp pháp để thúc đẩy ổn định và phục hồi kinh tế. Chúng tôi sẵn sàng hợp tác tích cực với Chính phủ Mỹ, tận dụng kinh nghiệm và sự hiện diện để tăng cường an ninh năng lượng".
Sau đó vào ngày 03/01, Chevron cho biết họ đã đưa ra tuyên bố không chính xác và phát hành một tuyên bố mới không còn đề cập đến Chính phủ Mỹ. "Chúng tôi tiếp tục hoạt động tuân thủ đầy đủ tất cả luật pháp và quy định liên quan", Phát ngôn viên Chevron cho biết.
Việc Mỹ kiểm soát sản xuất dầu của Venezuela có ý nghĩa là gì?
Về mặt lý thuyết, nếu các công ty dầu mỏ Mỹ được trao quyền tiếp cận rộng rãi hơn ở Venezuela, họ có thể giúp từ từ cải tổ ngành này. "Nhưng đây sẽ không phải là một đề xuất đơn giản", Richard Bronze, Trưởng bộ phận địa chính trị tại Energy Aspects, nhận định.
Các nhà phân tích cho rằng việc tăng sản lượng Venezuela sẽ không rẻ. Energy Aspects ước tính việc bổ sung thêm nửa triệu thùng sản lượng mỗi ngày sẽ tốn 10 tỷ USD và mất khoảng hai năm.
Việc tăng mạnh sản xuất có thể đòi hỏi "hàng chục tỷ USD trong nhiều năm", công ty cho biết.
Việc lật đổ Chính phủ Venezuela có thể mang lại cơ hội cho các công ty dầu mỏ Mỹ, nhưng họ cũng có thể thấy mình bị kéo vào một tình huống phức tạp, các nhà phân tích ngành cho biết.
Áp lực từ Tổng thống Trump có thể "buộc các công ty đóng vai trò bán Chính phủ trong việc xây dựng năng lực và phát triển", Helima Croft, Chuyên gia từ RBC Capital Markets, cho biết trong báo cáo ngày 03/01.
Bà cũng cho rằng việc giảm ảnh hưởng quân sự trong ngành dầu mỏ và nền kinh tế "có thể là thách thức lớn".
Tác động đến giá dầu ra sao?
Cuộc can thiệp của ông Trump vào Venezuela chắc chắn sẽ gây rung chuyển thị trường dầu mỏ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng giá dầu khó tăng mạnh.
Lý do là Venezuela chỉ là nhà sản xuất tương đối nhỏ. Nhiều nhà phân tích cũng nhận định thị trường dầu hiện đang dư cung. Dầu Brent - tiêu chuẩn quốc tế - giao dịch ở mức 60.80 USD/thùng trong ngày 02/01, gần mức thấp nhất năm.
Sau khi Washington tiến hành chiến dịch quân sự ở Venezuela, công ty nghiên cứu Third Bridge cho biết trong một báo cáo rằng họ "không thấy những sự kiện này ngay lập tức tác động đến giá dầu thô hoặc chi phí xăng dầu mà người lái xe thấy ở trạm bơm".
Vũ Hạo
