Số hóa không còn là động lực chính để tăng trưởng CASA?

Số hóa không còn là động lực chính để tăng trưởng CASA?

Hầu hết các ngân hàng đều sở hữu nền tảng ngân hàng số tương đối hoàn chỉnh, cung cấp đầy đủ các tiện ích cơ bản cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, việc chỉ tiếp tục đầu tư vào công nghệ theo chiều rộng không còn tạo ra lợi thế vượt trội trong cuộc đua CASA.

Dữ liệu từ VietstockFinance cho thấy, tính đến 31/12/2025, tổng lượng tiền gửi khách hàng tại 28 ngân hàng đạt 12.88 triệu tỷ đồng, tăng 15% so với đầu năm. Trong đó, tổng lượng tiền gửi không kỳ hạn (CASA) là gần 2.8 triệu tỷ đồng, tăng 14% so với đầu năm.

Có 19/28 ngân hàng tăng trưởng CASA so với đầu năm; trong đó, VietABank (VAB) tăng mạnh nhất (+66%), tiếp theo là BaoVietBank (+47%), MSB (+44%), KienLongBank (KLB, +43%), PGBank (PGB, +42%), BVBank (BVB, +35%).

Xét về số tuyệt đối, lượng CASA cao nhất vẫn thuộc về nhóm ngân hàng quốc doanh: Vietcombank (VCB) tăng 6%, lên 563,957 tỷ đồng; BIDV (BID) tăng 24%, lên 469,793 tỷ đồng; VietinBank (CTG) tăng 16%, lên 445,509 tỷ đồng.

Tiếp tục dẫn đầu nhóm tư nhân, MB (MBB) ghi nhận 339,353 tỷ đồng, tăng 25%; kế đó là Techcombank (TCB) tăng 11%, lên 213,415 tỷ đồng; ACB tăng 6%, lên 130,323 tỷ đồng; Sacombank (STB) dù giảm 9% vẫn xếp thứ 4 ở mức 92,546 tỷ đồng và VPBank ở vị trí thứ 5 với 85,753 tỷ đồng.

CASA tại các ngân hàng tính đến 31/12/2025 Nguồn: VietstockFinance

Tính đến cuối quý 4/2025, có 15/29 ngân hàng sụt giảm tỷ lệ CASA so với đầu năm, trong khi nếu so với cuối quý 3 chỉ có 10 ngân hàng sụt giảm. Nếu tính bình quân tỷ lệ CASA của 28 ngân hàng tại thời điểm cuối quý 4 là 14.87%, tăng so với 14.42% ở cuối quý 3, nhưng vẫn thấp hơn mức 15.03% hồi đầu năm.

MB dẫn đầu hệ thống về tỷ lệ CASA, đạt 36.83%; kế đó là TCB với 34.48%, thứ ba là VCB (33.72%); thứ tư là MSB (28.13%) và VietinBank (CTG, 24.84%).

MB cho biết, tỷ lệ CASA luôn quanh mức 36% cho phép ngân hàng giảm chi phí vốn. Với hơn 33 triệu khách hàng, phần lớn thuộc nhóm trả lương và doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp xây dựng được nguồn vốn giá rẻ ổn định.

Theo Techcombank, chiến lược lấy khách hàng làm trọng tâm giúp Ngân hàng cán mốc 18 triệu khách hàng, tăng thêm 2.7 triệu trong năm 2025. Năng lực số hóa còn giúp thu hút 62.3% khách hàng mới qua kênh trực tuyến. Kết quả này đến từ hiệu quả của hệ sinh thái sản phẩm số, tiêu biểu là Auto-earning 2.0 và bộ giải pháp tài chính chuyên biệt cho hộ kinh doanh, giúp CASA cá nhân tăng 17.7% và CASA doanh nghiệp tăng 14.8%.

Đại diện MSB cho biết, việc duy trì tỷ lệ CASA ở mức cao giúp MSB có lợi thế lớn về chi phí vốn, từ đó giảm áp lực lên biên lãi ròng (NIM) trong bối cảnh bất lợi khi lãi suất huy động trên thị trường có nhiều biến động và lãi suất cho vay được kiểm soát nhằm hỗ trợ khách hàng trong hoạt động kinh doanh. Dự án MSBPay với ứng dụng Merchant App MSB được xem là một trong những yếu tố nổi bật giúp ngân hàng gia tăng CASA trong năm qua. Thông qua việc cung cấp các giải pháp quản lý tài chính, thanh toán QR và hóa đơn điện tử cho hộ kinh doanh, MSB từng bước tiếp cận sâu hơn vào dòng tiền của phân khúc này, qua đó tạo nguồn tiền gửi không kỳ hạn ổn định.

Tỷ lệ CASA tại các ngân hàng phục hồi vào cuối năm 2025 Nguồn: VietstockFinance

CASA phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng gắn kết ngân hàng với dòng tiền thực

Ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi - cho rằng, song song với câu chuyện chất lượng tín dụng, diễn biến của CASA trong năm 2025 cũng mang nhiều hàm ý đáng chú ý.

Diễn biến này cần được nhìn nhận trong bối cảnh CASA đã đạt nền cao sau nhiều năm tăng trưởng mạnh mẽ. Khi quy mô CASA ngày càng lớn, tốc độ tăng trưởng tự nhiên có xu hướng chậm lại. Đồng thời, mặt bằng lãi suất tiền gửi có kỳ hạn trong năm 2025 trở nên hấp dẫn hơn, khiến một phần dòng tiền nhàn rỗi chuyển sang các kỳ hạn dài hơn thay vì duy trì ở tài khoản thanh toán.

Bên cạnh đó, sự cải thiện của thị trường chứng khoán và kỳ vọng lợi nhuận từ các kênh đầu tư khác cũng góp phần làm giảm lượng tiền tạm thời nằm trong tài khoản không kỳ hạn. Đây là phản ứng mang tính thị trường và không phản ánh sự suy yếu trong khả năng huy động CASA của hệ thống ngân hàng.

Trong hơn một thập niên qua, số hóa được xem là động lực then chốt giúp các ngân hàng gia tăng CASA. Việc phát triển ngân hàng số, miễn phí giao dịch, mở rộng hệ sinh thái thanh toán đã tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong hành vi khách hàng. Tuy nhiên, đến năm 2025, số hóa không còn là lợi thế cạnh tranh mang tính khác biệt, mà đã trở thành tiêu chuẩn chung của toàn ngành.

Hầu hết các ngân hàng đều sở hữu nền tảng ngân hàng số tương đối hoàn chỉnh, cung cấp đầy đủ các tiện ích cơ bản cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, việc chỉ tiếp tục đầu tư vào công nghệ theo chiều rộng không còn tạo ra lợi thế vượt trội trong cuộc đua CASA.

Điều này không đồng nghĩa với việc số hóa đã hết vai trò. Ngược lại, vai trò của số hóa đang chuyển từ động lực tăng trưởng sang nền tảng vận hành. Trong giai đoạn mới, CASA sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng gắn kết ngân hàng với dòng tiền thực của khách hàng. Những ngân hàng kiểm soát được tài khoản trả lương, dòng tiền kinh doanh thường xuyên của doanh nghiệp, cũng như các nhu cầu chi tiêu thiết yếu của khách hàng cá nhân, sẽ có lợi thế rõ rệt trong việc duy trì CASA ổn định. CASA khi đó không còn là dòng tiền “tạm trú”, mà trở thành một phần trong hệ sinh thái tài chính gắn bó lâu dài với khách hàng.

Cùng với đó, xu hướng cá nhân hóa dịch vụ và hỗ trợ quản trị tài chính cá nhân ngày càng đóng vai trò quan trọng. Khách hàng không chỉ tìm kiếm một tài khoản thanh toán mà kỳ vọng ngân hàng giúp họ quản lý dòng tiền hiệu quả hơn, kết nối linh hoạt giữa chi tiêu, tiết kiệm và đầu tư. Những ngân hàng đáp ứng được kỳ vọng này sẽ gia tăng mức độ gắn kết và duy trì CASA bền vững hơn.

Một yếu tố khác không thể bỏ qua là niềm tin và uy tín thương hiệu. Trong bối cảnh dòng tiền có thể dịch chuyển nhanh giữa các kênh đầu tư, CASA chỉ thực sự ổn định tại những ngân hàng tạo được cảm giác an toàn, minh bạch và đáng tin cậy trong dài hạn. Đây là lợi thế không thể xây dựng trong ngắn hạn mà đòi hỏi chiến lược nhất quán và kỷ luật quản trị cao.

Tăng trưởng CASA: Số hóa là điều kiện cần, không còn là điều kiện đủ

Với câu chuyện CASA năm 2025, ông Bùi Văn Huy - Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Khối Nghiên cứu Đầu tư tại CTCP FIDT - cho rằng, cần tách rõ 2 lớp động lực. Lớp đầu là chu kỳ phân bổ tài sản của khách hàng. Khi vàng, chứng khoán và một phần bất động sản giao dịch sôi động trở lại, tiền nhàn rỗi có xu hướng rời tài khoản thanh toán để tìm lợi suất cao hơn. Lớp sau là cạnh tranh huy động trong hệ thống ngân hàng tăng lên vào cuối năm khi tín dụng tăng nhanh, làm dòng tiền có kỳ hạn trở nên hấp dẫn hơn. Bởi vậy, dù CASA toàn hệ thống vẫn tăng về số tuyệt đối, tỷ lệ CASA khó bứt phá mạnh và thể hiện trạng thái đi ngang là phù hợp.

Tiền gửi không kỳ hạn vẫn tăng về lượng, nhưng lợi thế cấu trúc không đủ lớn để kéo tỷ lệ toàn ngành đi lên đáng kể. Trên mặt cắt ngân hàng, bức tranh cũng phân hóa rõ. Nhóm đã có nền tảng giao dịch mạnh vẫn duy trì mức cao như MBB quanh 38%, TCB 36%, VCB 35%. Trong khi đó, nhóm thấp hơn như HDB 12%, VPB 14%, STB 15% chịu áp lực cạnh tranh lớn hơn ở phân khúc khách hàng bán lẻ nhạy cảm lợi suất. Cấu trúc này cho thấy bài toán CASA hiện nay không còn là câu chuyện làm ứng dụng đẹp hơn mà là cuộc đua chiều sâu hệ sinh thái.

Không cho rằng số hóa đã hết vai trò, nhưng theo ông Huy, động lực công nghệ thuần túy đã bước sang pha lợi suất giảm dần. Giai đoạn trước, chỉ cần cải thiện chào đón người dùng, chuyển khoản miễn phí và trải nghiệm ứng dụng là CASA tăng đáng kể. Hiện tại, hầu hết ngân hàng đã đạt một mặt bằng công nghệ tương đối đồng đều, nên khác biệt cạnh tranh chuyển sang năng lực tạo dòng tiền vào tài khoản thanh toán mỗi ngày. Nhìn chung, số hóa vẫn là điều kiện cần, nhưng không còn là điều kiện đủ. Động lực tăng CASA giai đoạn tới đến từ gói giải pháp tích hợp gồm chi lương, thanh toán doanh nghiệp, quản trị dòng tiền hộ kinh doanh, thu hộ - chi hộ, hệ sinh thái tiêu dùng và sản phẩm tiền gửi linh hoạt kiểu sinh lời tự động.

Trong bối cảnh thanh khoản hệ thống từng căng vào cuối năm, lãi suất huy động đã được điều chỉnh tăng ở cả khối tư nhân và sau đó là khối quốc doanh, riêng kỳ hạn 12 tháng tại một số ngân hàng lớn lên lại 5.2%. Đây là yếu tố khiến khách hàng nhạy lợi suất có xu hướng dịch chuyển tạm thời sang tiền gửi kỳ hạn, làm tỷ lệ CASA bị nén trong ngắn hạn. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất tuyệt đối vẫn được đánh giá là còn hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, và cơ quan điều hành vẫn ưu tiên ổn định thanh khoản thay vì siết mạnh. Điều này tạo không gian để các ngân hàng tái thiết chiến lược CASA theo hướng chất lượng hơn thay vì tăng nóng bằng khuyến mại ngắn hạn.

“Đà tăng CASA toàn hệ thống trong năm 2026 vẫn có thể duy trì, nhưng tốc độ sẽ chọn lọc và phân hóa theo năng lực vận hành hệ sinh thái, không còn tăng đồng loạt nhờ công nghệ cơ bản. Ngân hàng nào làm tốt dòng tiền giao dịch thực, giữ được khách hàng sử dụng tài khoản sẽ hưởng lợi. Ngân hàng nào phụ thuộc chủ yếu vào khuyến mại lãi suất ngắn hạn sẽ giữ CASA khó hơn”, ông Huy nói thêm.

Cát Lam

FILI - 12:00:00 23/02/2026