Warren Buffett nghỉ hưu, ai sẽ quản lý danh mục đầu tư, phong cách quản lý có còn như xưa?
Sau sáu thập kỷ làm CEO của Berkshire Hathaway – khoản đầu tư được ông mô tả là "ngu ngốc nhất" trong đời, Warren Buffett đã chính thức rời ghế CEO của Berkshire Hathaway sau ngày 31/12/2025.
Warren Buffett chính thức nghỉ hưu
|
Chiến lược sử dụng phí bảo hiểm - hay "float" theo thuật ngữ mà ông thường dùng - để thực hiện những khoản đầu tư xuất sắc vào cổ phiếu và mua toàn bộ các công ty đã biến đổi nhà máy dệt may đang gặp khó khăn thành một tập đoàn đa ngành trị giá 1,000 tỷ USD. Thành công này không chỉ đưa ông trở thành một trong những người giàu nhất thế giới với tài sản ròng hơn 150 tỷ USD, mà còn khẳng định tầm nhìn đầu tư độc đáo của "Nhà tiên tri xứ Omaha".
Ông đã hiến tặng cổ phiếu hiện có giá trị 208 tỷ USD và yêu cầu các con mình quyên góp từ thiện gần như tất cả những gì còn lại.
Tuy nhiên, đây không thực sự là "nghỉ hưu" theo nghĩa truyền thống. Ở tuổi 95, ông vẫn giữ vai trò Chủ tịch HĐQT Berkshire Hathaway và có kế hoạch đến trụ sở Omaha của công ty thường xuyên như trước đây. Ông chỉ nói rằng sẽ "im lặng hơn... ở một mức độ nào đó" và để lại toàn bộ việc ra quyết định cho CEO mới, Greg Abel.
Abel, người đã phục vụ với vai trò Phó Chủ tịch các hoạt động phi bảo hiểm từ năm 2018, không phải là gương mặt xa lạ với Berkshire. Ông gia nhập công ty từ năm 2000 khi Berkshire Hathaway hoàn tất thỏa thuận nắm cổ phần kiểm soát tại MidAmerican Energy, nơi ông đang là chủ tịch.
Khi thông báo kế hoạch từ chức tại cuộc họp thường niên tháng 5, ông Buffett kỳ vọng vẫn có thể hữu ích, đặc biệt trong những "thời kỳ có cơ hội lớn hoặc bất cứ tình huống đặc biệt nào khác".
Tân CEO Greg Abel (ở giữa) trả lời câu hỏi từ các cổ đông
|
Sự chuyển giao quyền lực đã diễn ra từ lâu
Trên chương trình "Squawk Box", Becky Quick, Phóng viên lâu năm phụ trách Berkshire Hathaway của CNBC, nhận xét rằng trên thực tế, Abel đã điều hành phần lớn các công ty phi bảo hiểm "trong nhiều năm nay" và thực hiện một "công việc phi thường" để đảm bảo mọi thứ vận hành trôi chảy. Ông cũng giải quyết nhiều vấn đề mà ông Buffett không muốn tự mình xử lý.
Bà Quick kỳ vọng việc có Warren Buffett và 30% quyền biểu quyết kiểm soát của ông sẽ như một "lá chắn" bảo vệ Abel trước những lời chỉ trích kiểu "bạn không phải Warren Buffett, đây không phải công ty của bạn".
Thực tế, trong vài năm qua, ông Abel đã bắt đầu đặt dấu ấn riêng vào cách Berkshire Hathaway quản lý các công ty con. Năm 2023, trong một cuộc phỏng vấn CNBC tại Nhật Bản, mặc dù cả Warren Buffett và Greg Abel đều mỉm cười khi thảo luận về sự khác biệt trong phương pháp quản lý - gần như coi đó là trò đùa - nhưng rõ ràng Abel đã tham gia sâu hơn vào việc điều hành các công ty con.
Điều này tạo nên sự tương phản rõ rệt với triết lý phi tập trung, không can thiệp mà Warren Buffett luôn theo đuổi. Tại cuộc họp thường niên năm 1999, Warren Buffett và Charlie Munger từng khẳng định: "Việc chúng tôi không can thiệp vào hoạt động của các công ty con mang lại giá trị to lớn, ít nhất là với những nhà quản lý và doanh nghiệp đã gia nhập cùng chúng tôi".
"Không chỉ giúp mọi người có nhiều thời gian hơn để tập trung vào những công việc hiệu quả, mà tôi nghĩ họ thực sự trân trọng việc được tự chủ", Warren Buffett từng giải thích.
24 năm sau, quan điểm này đã có những điều chỉnh. Ông Buffett thừa nhận: "Các nhà quản lý thích quyền tự chủ, song họ cũng cảm thấy cô đơn. Tôi chỉ cho họ quyền tự chủ, nhưng Greg mang đến cả hai thứ - vừa tự chủ vừa có sự kết nối. Ông ấy tạo được kỷ luật tốt hơn từ các nhà quản lý so với tôi".
Đầu tháng này, Berkshire Hathaway thông báo bổ sung một lớp quản lý mới, bổ nhiệm CEO của công ty con NetJets để "hỗ trợ các CEO xuất sắc của 32 doanh nghiệp sản phẩm tiêu dùng, dịch vụ và bán lẻ, đồng thời duy trì văn hóa cũng như giá trị cốt lõi của Berkshire Hathaway".
Tuy nhiên, những thay đổi này sẽ không xảy ra một cách đột ngột. Ann Winblad, cổ đông Bershire Hathaway, chia sẻ trên chương trình "The Exchange" của CNBC rằng mặc dù công ty sẽ "hoạt động khác đi" với CEO mới, nhưng sẽ không "thay đổi về chiến lược".
Andrew Bary từ Barron's cho rằng việc Buffett vẫn ở lại có thể dẫn đến tình trạng "những quyết định quan trọng như việc chi trả cổ tức - điều mà ông Buffett luôn kiên quyết từ chối, chương trình mua lại cổ phiếu, cùng với việc sử dụng khoản tiền mặt khổng lồ hơn 350 tỷ USD có thể tiếp tục bị hoãn lại".
Về dài hạn, Berkshire khó có thể tránh khỏi áp lực trở thành một tập đoàn thông thường. Khi thiếu đi thành công phi thường của Buffett làm "lá chắn bảo vệ", ban quản lý sẽ phải đối mặt trực tiếp với các nhà đầu tư thiếu kiên nhẫn. Những áp lực này có thể buộc công ty từ bỏ triết lý kiên nhẫn chờ đợi cơ hội phù hợp và khuất phục trước tư duy điển hình của giới lãnh đạo doanh nghiệp - luôn phải "làm điều gì đó" để chứng minh giá trị.
Ai sẽ quản lý danh mục cổ phiếu 300 tỷ USD?
Bên cạnh những thay đổi về mặt quản trị, một câu hỏi quan trọng khác đang được đặt ra: Liệu ai có thể kế thừa và quản lý danh mục cổ phiếu khổng lồ trị giá 300 tỷ USD của Berkshire Hathaway?
Trong nhiều thập kỷ qua, danh mục đầu tư này đã phản ánh trọn vẹn tài năng của Warren Buffett cùng khả năng phân bổ vốn quyết liệt trong những thời điểm thị trường hỗn loạn. Tuy nhiên, khi không có người kế nhiệm nào sở hữu thành tích tương đương, nhiều chuyên gia cho rằng Berkshire Hathaway có thể phải thu hẹp hoạt động lựa chọn cổ phiếu chủ động.
"Đến một thời điểm nào đó, đôi giày này quá lớn để bất kỳ ai có thể thay thế", Deiya Pernas từ Pernas Research nhận xét. "Warren Buffett đã đưa ra những quyết định có quy mô cực lớn và mang tính chiến thuật. Tôi không tin sẽ có ai có thể đưa ra những quyết định thuộc loại đó”.
Mặc dù Abel được đánh giá cao về khả năng điều hành, ông chưa có thành tích công khai trong vai trò chọn cổ phiếu. Việc giám sát danh mục hiện có khả năng sẽ thuộc về Abel với sự hỗ trợ từ Ted Weschler - một trong những nhà quản lý đầu tư còn lại sau khi Todd Combs rời đi để gia nhập JPMorgan Chase.
Cathy Seifert từ CFRA cảnh báo: "Nếu lỡ như Ted Weschler cũng quyết định rời đi, các nhà đầu tư có thể sẽ thúc đẩy việc bổ sung quản lý đầu tư hoặc giám sát bổ sung - từ nội bộ hoặc thuê ngoài”.
Ted Weschler
|
David Kass, Giáo sư tài chính tại Đại học Maryland và cổ đông Berkshire Hathaway, đặt ra nhiều câu hỏi: "Greg có tuyển thêm người để làm việc với Ted Weschler không? Greg có tự mình chọn cổ phiếu? Ông ấy có đưa ra quyết định bán không? Tôi tin Ted và những nhân sự được bổ sung có khả năng sẽ quản lý danh mục".
Trong thời gian gần đây, Berkshire Hathaway đã tích cực cắt giảm hai khoản nắm giữ lớn nhất - Apple và Bank of America. Apple từng chiếm tới một nửa danh mục cổ phiếu Berkshire, nhưng việc bán ra đã giúp tăng kho tiền mặt và giảm thiểu rủi ro tập trung.
Meyer Shields từ Keefe, Bruyette & Woods nhận định: "Việc vượt trội so với các chỉ số rộng với danh mục quy mô như Berkshire Hathaway là điều cực kỳ khó khăn và có lẽ không đáng để bỏ thêm nỗ lực cũng như chi phí. Có lẽ Berkshire nên tập trung vào các chỉ số thị trường để tận dụng nguồn phí bảo hiểm”.
Thị trường phản ứng thế nào với cuộc chuyển giao?
Một dấu hỏi lớn khác là cổ phiếu Berkshire Hathaway sẽ diễn biến ra sao khi Warren Buffett không còn giữ vai trò CEO. Năm nay, cổ phiếu công ty đã có màn trình diễn kém hơn chỉ số S&P 500 khi nhà đầu tư phản ứng tiêu cực trước thông báo nghỉ hưu của Warren Buffett đầu tháng 5.
Cổ phiếu Berkshire loại A từng chạm đỉnh lịch sử 809,350 USD/cp vào ngày trước khi ông Buffett tung ra thông báo bất ngờ này. Ngay sau đó, giá cổ phiếu đã lao dốc 14.4% xuống mức thấp nhất năm là 692,600 USD/cp vào ngày 04/08/2025.
Mặc dù đã phục hồi một phần và kết thúc năm ở mức 754,800 USD/cp - tăng gần 10.9% so với đầu năm 2025, nhưng kết quả này vẫn kém xa S&P 500. Chỉ số chuẩn này đã tăng vọt 16.4% sau khi gần rơi vào thị trường gấu vào tháng 4 do thông báo thuế quan của Tổng thống Trump.
Kết quả là hiệu suất vượt trội 22.4 điểm phần trăm của cổ phiếu Berkshire loại B vào tháng 5 đã biến thành kém hơn 5.5 điểm phần trăm khi năm kết thúc. Tính cả cổ tức, S&P 500 mang về 17.9% lợi nhuận trong năm, khiến cổ phiếu Berkshire Hathaway loại B thua kém 7 điểm phần trăm so với S&P 500.
|
Chênh lệch hiệu suất của cổ phiếu Berkshire Hathaway loại B và S&P 500
 |
Vũ Hạo
