"Ngoại giao kinh tế phải chuyển mình mạnh mẽ"
Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, ngoại giao kinh tế không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp bách và ưu tiên chiến lược để mở không gian phát triển, thu hút nguồn lực và hiện thực hóa khát vọng phát triển hùng cường của Việt Nam, theo Thủ tướng Phạm Minh Chính.
Trong không khí cả nước hướng tới Đại hội XIV của Đảng, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định ngoại giao kinh tế đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, đóng vai trò “dẫn lối, mở đường” cho tăng trưởng và phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Năm 2025 đánh dấu những mốc son lịch sử của dân tộc: 80 năm độc lập và 50 năm thống nhất đất nước. Từ một quốc gia còn nhiều khó khăn sau chiến tranh, Việt Nam ngày nay đã có vị thế, tiềm lực và uy tín quốc tế ngày càng cao. Trong hành trình đó, ngoại giao luôn là lực lượng tiên phong giúp Việt Nam vượt qua bao vây, cấm vận, mở rộng quan hệ và hội nhập sâu rộng với thế giới.
Ngay từ thập niên 1970, Đảng đã sớm nhìn nhận vai trò của ngoại giao kinh tế trong phục hồi đất nước. Những năm 1980, ngoại giao đóng góp quan trọng vào quá trình đổi mới tư duy phát triển. Thập niên 1990 ghi dấu bước ngoặt bình thường hóa quan hệ với các định chế tài chính quốc tế và thu hút đầu tư nước ngoài. Từ năm 1995 đến nay, ngoại giao tiếp tục “khai phá” con đường hội nhập kinh tế quốc tế, giúp Việt Nam gắn kết sâu hơn với kinh tế khu vực và toàn cầu.
Uỷ viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính
|
Trong 5 năm nhiệm kỳ 2021-2025, thế giới đối mặt với nhiều cú sốc từ dịch bệnh, xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng và lạm phát cao. Dù vậy, Việt Nam vẫn giữ được ổn định vĩ mô và đạt nhiều kết quả nổi bật. Năm 2025, tăng trưởng GDP đạt 8.02%, thuộc nhóm cao trong khu vực; quy mô nền kinh tế đạt khoảng 514 tỷ USD, GDP bình quân đầu người ước đạt 5,026 USD, đưa Việt Nam vào nhóm nước thu nhập trung bình cao.
Các động lực tăng trưởng truyền thống như xuất khẩu, đầu tư và sản xuất công nghiệp tiếp tục phát huy hiệu quả. Việt Nam nằm trong nhóm 15 nước đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới và nhóm 20 quốc gia có quy mô thương mại hàng đầu. Các động lực mới như kinh tế số, công nghiệp ICT, đổi mới sáng tạo cũng tăng trưởng nhanh hơn GDP chung, với những bước tiến trong trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng và phát triển nhân lực chất lượng cao.
Công tác đối ngoại là điểm sáng trong bức tranh chung đó. Việt Nam đã ký 17 hiệp định thương mại tự do, có quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia và thiết lập quan hệ đối tác toàn diện trở lên với 42 nước, trong đó có 17 thành viên G20. Đặc biệt, Việt Nam có quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với cả 5 nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, đồng thời đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng tại các diễn đàn đa phương.
Ngoại giao kinh tế đã đóng góp vào 3 trụ cột quan trọng của phát triển. Thứ nhất là kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định và mở rộng không gian hợp tác, làm sâu sắc quan hệ với các đối tác chiến lược và láng giềng. Thứ hai là thu hút nguồn lực bên ngoài về vốn, công nghệ, thị trường và tri thức; tiêu biểu là “ngoại giao vaccine” trong giai đoạn COVID-19 giúp Việt Nam phục hồi kinh tế nhanh chóng. Thứ ba là thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế, chủ động tham gia xây dựng luật chơi toàn cầu và hỗ trợ doanh nghiệp, địa phương vươn ra thị trường quốc tế.
Bước sang giai đoạn mới, Thủ tướng nhấn mạnh ngoại giao kinh tế phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ để phục vụ 2 mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước. Ngoại giao cần đảm nhiệm 3 trọng trách lớn: mở không gian phát triển chiến lược, thu hút nguồn lực cho tăng trưởng đột phá, và xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ gắn với hội nhập sâu rộng.
Phương châm hành động là “tư duy chiến lược hơn, trọng tâm hơn, hợp tác sâu sắc hơn, triển khai quyết liệt hơn và tham gia quốc tế trách nhiệm hơn”. Đồng thời, ngoại giao phải kiên định độc lập tự chủ, linh hoạt trong xử lý tình huống và nắm chắc diễn biến toàn cầu để tham mưu chính sách kịp thời.
Trong thời gian tới, trọng tâm hợp tác đối ngoại sẽ hướng vào thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng, giáo dục, y tế và ứng phó biến đổi khí hậu. Việt Nam đặt mục tiêu hoàn thành nhà máy chế tạo chip bán dẫn vào cuối năm 2027, đồng thời đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang Trung Đông, Trung Á, châu Phi và Mỹ Latin.
Ngoại giao cũng sẽ hỗ trợ mạnh mẽ doanh nghiệp vừa và nhỏ hội nhập quốc tế, thu hút các tập đoàn công nghệ lớn và chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài về nước đóng góp. Mục tiêu chung là tạo đột phá để Việt Nam có thể duy trì tăng trưởng hai con số trong những năm tới.
Ở tầm chiến lược dài hạn, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh được xác định là “chìa khóa vàng” để Việt Nam bắt kịp và vượt lên trong kỷ nguyên số. Điều này gắn liền với cải cách thể chế, nâng cao chất lượng nhân lực và tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng.
Thủ tướng nhấn mạnh rằng với nền tảng 80 năm xây dựng và phát triển, cùng sự lãnh đạo của Đảng và tinh thần đoàn kết toàn dân tộc, ngoại giao kinh tế sẽ tiếp tục là lực lượng tiên phong, mang về cơ hội mới, nguồn lực mới và động lực mới cho phát triển đất nước.
Tử Kính
