NHNN tung “đòn” can thiệp tỷ giá, phát tín hiệu ổn định VND
Ngày 24/3, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố biện pháp can thiệp thị trường ngoại hối thông qua cung cấp hợp đồng kỳ hạn USD 180 ngày, kèm quyền hủy, với mức giá 26,850 VND/USD, cao hơn so với tỷ giá giao ngay 26,360 VND/USD.
Cụ thể, NHNN chào bán hợp đồng kỳ hạn 180 ngày cho các ngân hàng. Ngân hàng có thể mua USD ở thời điểm hiện tại, nhưng việc thanh toán và nhận USD diễn ra sau 180 ngày. Mức giá được “khóa” trước là 26,850 VND/USD, cao hơn tỷ giá hiện tại (26,360).
Điểm đặc biệt là hợp đồng có quyền hủy, tức là nếu đến gần ngày đáo hạn mà thị trường không còn căng thẳng (tỷ giá thấp hơn), ngân hàng có thể hủy hợp đồng và không cần mua USD nữa. Nếu tỷ giá tăng mạnh, ngân hàng giữ hợp đồng để mua USD với giá đã chốt.
Theo Maybank Investment Bank, động thái này diễn ra trong bối cảnh VND chịu áp lực trở lại, giảm khoảng 1.2% từ đầu tháng, khi đồng USD tăng 2.1% cùng thời gian. Bên cạnh đó, rủi ro địa chính trị gia tăng cũng làm dấy lên lo ngại lạm phát và khiến kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất suy yếu.
Đánh giá về chính sách này, Maybank cho rằng với quy mô dự trữ ngoại hối còn hạn chế (tương đương khoảng 2 tháng nhập khẩu), NHNN khó có dư địa để bán USD quy mô lớn khi hợp đồng đáo hạn. Thay vào đó, công cụ bán ngoại tệ kỳ hạn chủ yếu mang ý nghĩa “tín hiệu” nhằm ổn định tâm lý thị trường.
Diễn biến gần đây cho thấy các ngân hàng quốc doanh đã tăng lãi suất huy động VND, phản ánh sự sẵn sàng chấp nhận mặt bằng lãi suất cao hơn để bảo vệ đồng nội tệ. Khác với giai đoạn thắt chặt mang tính mùa vụ cuối năm 2025, đợt tăng lãi suất hiện nay chủ yếu đến từ áp lực bên ngoài, tương tự năm 2022 khi USD mạnh lên và rủi ro lạm phát gia tăng buộc nhà điều hành phải phản ứng.
Theo đó, Maybank nhận định biện pháp can thiệp lần này mang tính “chiến thuật”, giúp ổn định VND trong bối cảnh biến động toàn cầu. Việc kết hợp hợp đồng kỳ hạn có quyền hủy với mặt bằng lãi suất cao hơn cho phép NHNN giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối, dù có thể đi kèm đánh đổi là thanh khoản hệ thống thắt chặt hơn và chi phí vốn gia tăng.
“Neo” kỳ vọng, giảm động cơ đầu cơ
Ông Nguyễn Quang Huy – CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi – nhận định việc NHNN sử dụng hợp đồng ngoại tệ kỳ hạn là bước đi chủ động và linh hoạt trong bối cảnh tỷ giá chịu nhiều sức ép.
Theo ông Huy, việc VND mất giá khoảng 1.2% từ đầu tháng chủ yếu phản ánh sự thay đổi kỳ vọng của thị trường, khi lo ngại Fed trì hoãn chu kỳ nới lỏng lãi suất, cùng với tâm lý thận trọng trước rủi ro địa chính trị khiến dòng tiền quay lại nắm giữ USD như tài sản trú ẩn.
Thay vì bán ngoại tệ giao ngay, NHNN lựa chọn công cụ kỳ hạn có quyền hủy với mức giá 26,850 VND/USD. Dù cao hơn tỷ giá hiện tại khoảng 1.8%, mức giá này không nhằm kéo mặt bằng tỷ giá lên, mà đóng vai trò như một “mốc tham chiếu” trong trung hạn. Qua đó, các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp có cơ sở để hoạch định nhu cầu ngoại tệ, giảm động cơ găm giữ hoặc mua gom USD trên thị trường giao ngay.
Dưới góc độ vĩ mô, việc điều tiết thông qua “tín hiệu chính sách” giúp NHNN vừa định hướng tỷ giá trong biên độ an toàn, hạn chế rủi ro lạm phát nhập khẩu, vừa tránh phải sử dụng mạnh dự trữ ngoại hối. Quan trọng hơn, nhà điều hành không cần phải tăng lãi suất đột ngột – biện pháp có thể gây sốc thanh khoản và đẩy chi phí vốn của nền kinh tế lên cao.
Tuy vậy, ông Huy lưu ý hiệu quả của biện pháp này vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến quốc tế. Nếu USD tiếp tục mạnh lên hoặc rủi ro toàn cầu kéo dài, áp lực tỷ giá có thể quay trở lại, buộc NHNN phải bổ sung các công cụ điều hành khác.
Áp lực gia tăng, NHNN đảo chiều bơm ròng
Trên thị trường tiền tệ, lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã tăng vọt lên 8.8% trong ngày 24/3, tăng 3.4 điểm phần trăm so với ngày trước đó.
|
Diễn biến bơm hút ròng nghiệp vụ OMO từ đầu tháng 3/2026. Đvt: Tỷ đồng
Nguồn: VietstockFinance
|
Trước diễn biến này, NHNN nhanh chóng hỗ trợ thanh khoản thông qua thị trường mở (OMO), bơm 58,000 tỷ đồng với lãi suất 4.5%/năm cho các kỳ hạn 7, 14 và 56 ngày, trong đó hơn 60% tập trung ở kỳ hạn 7 ngày. Riêng trong phiên, khối lượng đáo hạn đạt khoảng 32,019 tỷ đồng, qua đó NHNN bơm ròng 25,981 tỷ đồng, đánh dấu lần đầu quay trở lại trạng thái bơm ròng kể từ ngày 02/03.
Lũy kế từ đầu tháng 3 đến ngày 23/3, tổng lượng hút ròng đạt 187,539 tỷ đồng, kéo khối lượng OMO lưu hành trong hệ thống xuống còn 178,109 tỷ đồng – mức thấp nhất kể từ giữa tháng 9/2025.
Khang Di - Cát Lam
